ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
นอกจากนี้ ในระดับภูมภิ าค สหภาพยุโรปซึง่ เป็นองค์กรระหว่างประเทศระดับภูมภิ าคทีม่ คี วามก้าวหน้ามาก
ในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน มีอิทธิพลต่อพัฒนาการด้านสิทธิมนุษยชนด้านต่าง ๆ แก่ประเทศต่าง ๆ ได้สร้างมาตรฐาน
การคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภายในภูมิภาคให้มีความเข้มแข็ง มีการจัดตั้งกลไกศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรป (European
Court of Human Rights) ซึ่งเป็นศาลที่มีลักษณะเหนือรัฐ (Supra-National) ในการบังคับใช้กฎหมายในการคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน ซึ่งนอกจากตราสารระหว่างประเทศขององค์การสหประชาชาติแล้ว ศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปยังได้ยึดถือ
เอาอนุสัญญาแห่งยุโรปว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐาน (European Convention for the
Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms 1950) เป็นตราสารหลักในการพิจารณาคดีของ
ศาลด้วย และค�ำพิพากษาของศาลมีผลผูกพันรัฐสมาชิกให้ตอ้ งปฏิบตั ติ ามศาลสิทธิมนุษยชนแห่งยุโรปได้สร้างหลักกฎหมาย
และแนวทางการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนเป็นตัวอย่างให้นานาชาติน�ำไปใช้ได้เป็นอย่างดี
๑.๑.๒ การคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย
ส�ำหรับประเทศไทย การคุ้มครองสิทธิมนุษยชนเริ่มมีความชัดเจนมากขึ้นในปี พ.ศ. ๒๕๔๐ ในมิติองค์กร
เนื่องจากรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๔๐ ได้ก�ำหนดให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติขึ้น เพื่อวัตถุประสงค์หลักในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนภายในประเทศและในการติด���ามให้รัฐปฏิบัติตาม
พันธกรณีระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นภาคี ในมิติที่เป็นเนื้อหาของสิทธินั้น ประเทศไทยได้ให้ความคุ้มครองที่ชัดเจน
ทั้งในอดีตและปัจจุบันในระดับความเข้มข้นที่แตกต่างกันไป ในกฎหมายระดับรัฐธรรมนูญและระดับพระราชบัญญัติ แต่
¾¾ศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์
¾¾ความเสมอภาคของบุคคล
¾¾สิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกาย
¾¾สิทธิของผู้ต้องหา
¾¾สิทธิของพยานและผู้เสียหายในคดีอาญา
¾¾สิทธิของเด็ก
¾¾เสรีภาพในการนับถือศาสนา
¾¾เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
¾¾เสรีภาพทางการศึกษา
¾¾สิทธิในทรัพย์สิน
¾¾สิทธิในบริการสาธารณสุข
¾¾สิทธิของคนพิการหรือทุพพลภาพ
¾¾สิทธิของคนชรา
¾¾สิทธิของผู้บริโภค
¾¾สิทธิของชุมชนท้องถิ่น
¾¾เสรีภาพในการรวมกลุ่ม
¾¾สิทธิในการรับรู้และมีส่วนร่วม
¾¾สิทธิในการร้องทุกข์และฟ้องคดี
ส่วนใหญ่สิทธิมนุษยชนจะปรากฏอยู่อย่างชัดเจนในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ในประเด็นต่อไปนี้
นอกจากนี้ ประเทศไทยยังเป็นภาคีในเอกสารระหว่างประเทศเกีย่ วกับสิทธิมนุษยชน จ�ำนวน ๑๐ ฉบับ คือ
• กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil
and Political Rights - ICCPR)
• กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (International Covenant on
25