‫‪ .20‬އަނި ާޔ ކުރުމާއި ލާއިންސާ ީނ ޢަމަލުތަކުން މިނިވަންވެގެންވުން‬ ‫ޤާނޫނުއަސާސީގެ ‪ 54‬ވަނަ މާއްދާގައި އެއްވެސް‬ ‫މީހަކަށް‪ ،‬ރަހުމުކުޑަ‪ ،‬ލާއިންސާނީ‪ ،‬އިހާނެތިކަމެއް‬ ‫ކޮށްގެން ނުވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫އިންސާނީ ކަރާމާތް ގެއްލޭފަދަ އަދަބެއް އެއްވެސް މީހަކަށް‬ ‫ދީގެން ނުވާނެ ކަމަށާއި އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާކޮށްގެން‬ ‫ނުވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނުއަސާސީގެ ‪ 57‬ވަނަ މާއްދާގައި‪ ،‬ކޯޓެއްގެ‬ ‫ޙުކުމާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތީން ހައްޔަރު‬ ‫ކުރެވިފައިވާ ނުވަތަ ބަންދު ކުރެވިފައިވާ މީހުންނާއި‬ ‫އިޖުތިމާޢީ އެކިއެކި ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ދައުލަތުން‬ ‫ބަލަހައްޓަމުން ގެންދާ މީހުންނާމެދު ޢަމަލުކުރާންވާނީ‬ ‫އިޙްތިރާމާއެކު އިންސާނުންނާ މުޢާމަލާތު ކުރުމަށް‬ ‫އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 13/2013‬އެންޓި ޓޯޗަރ ޤާނޫނު‬ ‫‪ )2013‬ގެ ‪ 10‬ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (‪ )5‬ގައި‬ ‫ދެމީހެއްގެ ދެމެދުގައި ތަފާތެއް ކުރުމަށް ޤާނޫނުގައި‬ ‫ހުއްދަކޮށްފައި ނެތް ސަބަބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް‪،‬‬ ‫ދެ މީހެއްގެ ދެމެދުގައި‪ ،‬އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ތަފާތެއް‬ ‫ކުރުމަކީ ޓޯޗަރ ގެ ޢަމަލެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫‪ 2006‬ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖެއިން އ‪.‬ދ ގެ މަދަނީ‬ ‫އަދި ސިޔާސީ ޙައްޤުތަކާބެހޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާ‬ ‫ވަނީ ތަސްދީޤުކޮށްފައެވެ‪ .‬މި މުޢާހަދާގެ ‪ 9‬ވަނަ މާއްދާގައި‬ ‫ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން ކޮންމެ މީހަކަށްމެ މިނިވަންކަމުގެ‬ ‫ޙައްޤާއި‪ ،‬ތިމާގެ ހަށިގަނޑާއި ނަފްސުގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ‬ ‫ހައްޔަރުނުކުރުމާއި‬ ‫ޚިލާފަށް‬ ‫ޤާނޫނާ‬ ‫ޙައްޤާއި‬ ‫ބަންދުނުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ލިބިގެންވެއެވެ‪.‬‬ ‫އ‪.‬ދގެ އަނިޔާކުރުން މަނާކުރުމާއި ހުއްޓުވުމާއި‪،‬‬ ‫ރަޙުމްކުޑަ ލާއިންސާނީ އިހާނެތި ޢަމަލު ހިންގުން‬ ‫މަނާކުރުމާއި ހުއްޓުވުމާއި‪ ،‬އިންސާނީ ކަރާމަތް ގެއްލޭފަދަ‬ ‫އަދަބުދިނުން މަނާކުރުމާއި ހުއްޓުވުމާގުޅޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ‬ ‫މުޢާހަދާ (ކެޓް) ގައި ވަނީ ދިވެހިރާއްޖެއިން ‪2004‬‬ ‫ވަނަ އަހަރު ބައިވެރިވެފައެވެ‪ .‬އަދި މި މުޢާހަދާގެ ދަށުން‬ ‫އެކުލަވާލާފައިފައިވާ އިޚްތިޔާރީ މުޢާހަދާ‪ ،‬އޮޕްޝަނަލް‬ ‫ޕްރޮޓޮކޯލް ޓު ދަ ކޮންވެންޝަން އަގެއިންސްޓް ޓޯޗަރ‬ ‫(އޮޕްކެޓް) ގައި ބައިވެރިވެފައި ވަނީ ‪ 2005‬ވަނަ‬ ‫އަހަރުގައެވެ‪.‬‬ ‫‪ 20.1‬ބަންދުގެ މަރުކަޒުތައް ާއންމުކުރުން‬ ‫ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 13/2013‬އެންޓި ޓޯޗަރ ޤާނޫނު‬ ‫‪ )2013‬ގެ ‪ 17‬ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ‬ ‫ރިޕޯޓަކީ‪ ،‬އެ ރިޕޯޓުގެ ފުރަތަމަ ހުށަހެޅުމަށްފަހު ހިނގާ‪ ،‬ކޮންމެ‬ ‫‪ 3‬މަހުން އެއްފަހަރު‪ ،‬ކޮންމެ ތިން މަހެއް ހަމަވާތާ ‪ 10‬ދުވަހުގެ‬ ‫ތެރޭގައި‪ ،‬އަދި ކޮމިޝަނުން އެދިއްޖެ ކޮންމެ ހިނދެއްގައި‪،‬‬ ‫ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަމުން ގެންދަންވާނެ ރިޕޯޓެއްކަމަށް‬ ‫މިމާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ‪ .‬އަދި މި މާއްދާގެ‬ ‫(ރ) ގައިވާގޮތުން‪ ،‬މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން‪ ،‬އެގޮތަށް‬ ‫އެ ރިޕޯޓު‪ ،‬ކޮންމެ ތިން މަހަކުން ހުށަހަޅާއިރު‪ ،‬ފާއިތުވާ ތިން‬ ‫މަހުގެ ތެރޭގައި އެއިން ތަނަކަށް‪ ،‬ނުވަތަ އެއިން ތަނެއްގައި‬ ‫ބަންދުގައި ތިބި މީހުންގެ ޢަދަދަށް ނުވަތަ ތަފްޞީލަށް ބަދަލެއް‬ ‫އައިސްފައިވާނަމަ‪ ،‬އެ ބަދަލެއް އެނގޭނެގޮތަށް‪ ،‬އެ ރިޕޯޓުގައި‬ ‫ފާހަގަކުރުމަށް ލާޒިމުކުރެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪255.‬ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 13/2013‬އެންޓި ޓޯޗަރ ޤާނޫނު ‪ )2013‬ގެ ‪ 17‬ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ރިޕޯޓް‬ ‫ޤާނޫނުގައި ބަޔާން ކުރެވިފައިވާ ބީދައިން މިކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅެމުން ނުދާ ކަމަށް ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪ .‬އެގޮތުން މި ރިޕޯޓް‬ ‫ހުށަހެޅުމަށް ލަސްތަކެއް ކުރިމަތިވަމުންދާތީ‪ ،‬ކަމާގުޅޭ މިނިސްޓްރީތަކަށް މިކޮމިޝަނުން ވާނީ ތަކުރާރުކޮށް ސިޓީގެ ޒަރީއާއިން‪،‬‬ ‫ޤާނޫނުން ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކަނޑައެޅިފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން މިރިޕޯޓް ހުށަހެޅުމަށް އަންގާފައެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫މިކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ ރިޕޯޓްތަކުގައި މަތީގައި ބަޔާން ކުރެވިފައިވާ‪ ،‬ޤާނޫނުން މިރިޕޯޓުގައި ހިމެނުމަށް ލާޒިމު ކުރާ ބައެއް‬ ‫މަޢުލޫމާތުތައް (މިސާލަކަށް ކުޑަކުދިން ބަލަހައްޓާ މަރުކަޒުތަކުގެ މަޢުލޫމާތު) ފުރިހަމައަށް ހިމެނިފައި ނުހުންނަކަން ވެސް‬ ‫މިކޮމިޝަނަށް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ‪.‬‬ ‫‪74‬‬ ‫މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް ‪2020‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ‬

Select target paragraph3