‫‪ .3‬އަންހެނުންގެ ޙައްޤުތައް‬ ‫‪ 3.1‬ސިޔާސީ މައި ާދނުގައާއި ގޮތް ނިން ާމ ލެވެލްގައި އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން‬ ‫ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 7/2010‬ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ‬ ‫ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) އަށް‬ ‫‪ 2019‬ވަނަ އަހަރު ގެނައި ‪ 8‬ވަނަ އިޞްލާޙާއެކު‪ ،‬ލޯކަލް‬ ‫ކައުންސިލްގެ ‪ 33%‬އަންހެނުންނަށް ވަނީ ޚާއްޞަ ކުރެވިފައެވެ‪.‬‬ ‫އަންހެނުންނާމެދު ކުރެވޭ އެންމެހާ ތަފާތުކުރުންތައް‬ ‫ނައްތާލުމާ ބެހޭ ބައިނަލްއަޤުވާމީ މުޢާހަދާ (ސީޑޯ)ގެ ‪ 7‬ވަނަ‬ ‫މާއްދާގެ ދަށުން ހުރިހާ އިންތިޚާބުތަކާއި ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ‬ ‫ވޯޓުތަކުގައި ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤާއި‪ ،‬ޢާއްމުކޮށް އިންތިޚާބުކުރެވޭ‬ ‫ޙައްޤާއި‬ ‫ކުރިމަތިލުމުގެ‬ ‫މުއައްސަސާތަކަށް‬ ‫އެންމެހާ‬ ‫ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ބައިވެރިވުމާއި‪،‬‬ ‫އެ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޒުކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމާއި‪ ،‬ޢާއްމު‬ ‫މަގާމުތައް ފުރުމާއި‪ ،‬ސަރުކާރުގެ އެންމެހާ ގިންތިތަކެއްގައި‬ ‫ޙަރަކާތްތެރިވުމުގެ ޙައްޤު ކަށަވަރުކުރުމަށް ދައުލަތަށް‬ ‫ލާޒިމުކުރެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪17.‬ސިޔާސީ މައިދާނުގައާއި ގޮތްނިންމާ ފަންތީގައި އަންހެނުން ބައިވެރިވުމަށް ޤާނޫނީ ގޮތުން ހުރަހެއް ނެތްނަމަވެސް‪ ،‬ޤާނޫނީ‬ ‫އޮނިގަނޑުގެ ތެރެއިން އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުކުރުމަށާއި ސިޔާސީ މައިދާނުގައި މިންތީގެ ހަމަހަމަކަން ޤާއިމްކުރުމަށް‬ ‫އެންމެ އެދެވިގެންވާ ގޮތަށް ޤާނޫނު ބައްޓަންވެފައި ނެތްކަން ފާހަގަކުރަމެވެ‪ .‬އެގޮތުން‪ ،‬ޤާނޫނު ނަންބަރު ‪( 18/2016‬ޖެންޑަރ‬ ‫އިކުއާލިޓީގެ ޤާނޫނު)ގެ ‪ 38‬ވަނަ މާއްދާގައި ޖެންޑަރ އިކުއަލިޓީ ޤާއިމުކުރުމަށް އެޅިދާނެ ޚާއްޞަ ފިޔަވަޅުތައް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރު‪،‬‬ ‫މި ޤާނޫނުގެ ‪ 37‬ވަނަ މާއްދާގައި ވަނީ މިފަދަ ފިޔަވަޅުތައް ވަގުތީގޮތުން ނުވަތަ ދިގު މުއްދަތަކަށް އެޅުން މި ޤާނޫނުން‬ ‫ހުރަސްނާޅަކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައެވެ‪ .‬މިއީ ހަމައެކަނި އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތަކެއްކަން ނުވަތަ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ހުރަހެއްނެތްކަން‬ ‫ބަޔާންކޮށްފައިވުމަކީ އެފަދަ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް ލާޒިމުކުރާކަމެއް ނޫންކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪ .‬ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ޖެންޑަރ‬ ‫އިކުއަލިޓީ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށިތާ ‪ 5‬އަހަރުވެފައިވާއިރު‪ ،‬ސިޔާސީ މައިދާނުގައި އަންހެނުންގެ ބައިވެރިވުން އިތުރުވެފައި‬ ‫ނެތްކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪18.‬ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގައި އަންހެނުންނަށް ‪ 33%‬ގޮނޑި ޚާއްޞަކޮށް ކޯޓާއެއް ކަނޑައެޅުމަށްފަހު ބޭއްވި ފުރަތަމަ ލޯކަލް‬ ‫ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި ‪ 833‬އަންހެން ކެންޑިޑޭޓުން ވާދަކުރިކަމާއި މިއީ ‪ 2017‬ވަނަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު ‪ 73%‬ގިނަ‬ ‫އަދަދެއްކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫ ‪19.‬ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ ‪ 33%‬ގޮނޑި އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަކޮށްފައި ވާއިރު‪ ،‬މިފަދަ ކޯޓާއެއް ލުމުގެ މަޤްސަދު ޢާންމުންނަށާއި‬ ‫މިކަމުގައި މަޝްޣޫލުވާ މީހުންނަށް ނޭނގޭކަން ކޮމިޝަނަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ 21.‬އެގޮތުން‪ ،‬އަންހެނުންނަށް ކުރިމަތިލެވެނީ ހަމައެކަނި‬ ‫ރ‪ 22‬ޢާއްމު ގޮނޑިތަކަށް‬ ‫ކޯޓާގެ ދަށުން ޚާއްޞަ ކޮށްފައިވާ ގޮނޑިތަކަށްކަމަށް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ދެކޭކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާއި ު‬ ‫ކުރިމަތިލާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ‪ 2%‬އަންހެނުންކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ 23.‬އަދި ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ކައުންސިލްތަކަށް‬ ‫އިންތިޚާބުވެފައިވާ‬ ‫ފަރާތްތަކުންވެސް‬ ‫ކުރިމަތިލާފައިވަނީ‬ ‫ކޯޓާ‬ ‫ގޮނޑިތަކަށްކަން‬ ‫ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ހަމައެހެންމެ‪،‬‬ ‫ކައުންސިލްތަކުގެ އިސް މަޤާމްތަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ އަންހެނުންގެ އަދަދ�� މަދުކަމާއި މިމަޤާމުތަކަށް އެއްވެސް އަންހެން‬ ‫ކެންޑިޑޭޓެއް އިންތިޚާބުވެފައި ނުވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪ 24.‬މީގެއިތުރުން‪ ،‬ކޯޓާގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ ގޮނޑިތައް ފިޔަވައި އެހެން‬ ‫ގޮނޑިތަކަކީ ހަމައެކަނި “ފިރިހެނުންނަށް ޚާއްޞަ ގޮނޑިތައް” ކަމަށް އާންމުން ޤަބޫލުކުރާކަން ކޮމިޝަނުގެ މީޑިއާ މޮނިޓަރިންގ‬ ‫މަސައްކަތުން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ ‪20.‬ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ ‪ 33%‬ގޮނޑި އަންހެނުންނަށް ޚާއްޞަ ކުރާގޮތަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ‬ ‫އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނަށް ގެނައި އިޞްލާޙާ ގުޅިގެން އެ އިޞްލާޙު ބާތިލްކުރުމަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް މައްސަލަ‬ ‫ހުށަހަޅައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުން އެ ނިންމުން ރަނގަޅުކަމަށް ނިންމުމުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓަށްވެސް މި މައްސަލަ‬ ‫މލްޑިވްސް | ރިޕޯރޓް ‪2020‬‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ ޯ‬ ‫‪21‬‬