รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำ�ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
68
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
กรณีท่ี 2 การเลือกปฏิบัติต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวีในการสมัครงานกับบริษัทเอกชน
ประเด็นการร้องเรียน
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ไ ด้ รั บ เรื่ อ งร้ อ งเรี ย นจากผู้ ร้ อ งหกราย
ขอให้ตรวจสอบกรณีกล่าวอ้างว่า บริษัทเอกชนกำ�หนดให้ผู้สมัครเข้าทำ�งานต้องตรวจหา
เชื้อเอชไอวีก่อนรับเข้าทำ�งาน หากตรวจพบเชื้อดังกล่าวก็จะถูกปฏิเสธการเข้ารับทำ�งาน
โดยที่ลักษณะงานไม่มีความเกี่ยวข้องหรือมีความเสี่ยงที่จะแพร่เชื้อเอชไอวีแต่อย่างใด
ถือเป็นการเลือกปฏิบัติต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวี
การดำ�เนินการ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพิจารณากรณีข้างต้นแล้วเห็นว่า บริษัทเอกชน
กำ�หนดให้ผู้สมัครเข้าทำ�งานต้องตรวจหาเชื้อเอชไอวีก่อนรับเข้าทำ�งาน เป็นส่วนหนึ่ง
ของขั้นตอนการคัดเลือกบุคคลเข้าทำ�งาน เป็นการกระทำ�ที่เป็นการเลือกปฏิบัติต่อผู้ร้อง
โดยอาศัยเหตุแห่งสถานภาพทางสาธารณสุขอันถือเป็นสถานภาพอย่างอืน่ (other status)
แม้ว่าบริษัทเอกชนอีกรายหนึ่งชี้แจงว่า ไม่มีนโยบายให้ผู้สมัครงานตรวจหาเชื้อเอชไอวี
การดำ�เนินการให้มีการตรวจเชื้อเอชไอวีก่อนรับเข้าทำ�งานเป็นการกระทำ�ของบริษัท
เอกชนซึง่ เป็นผูร้ บั จ้างจากบริษทั เอกชนในการคัดเลือกพนักงานเข้าทำ�งาน แต่เมือ่ ผลของ
การกระทำ�ดังกล่าวทำ�ให้ผู้ร้องต้องตรวจหาเชื้อเอชไอวีก่อนเข้าทำ�งาน ย่อมถือได้ว่า
มีการเลือกปฏิบตั เิ กิดขึน้ เช่นเดียวกับการกระทำ�ของผูถ้ กู ร้องรายอืน่ การกระทำ�ของบริษทั
เอกชนทั้ง 6 แห่ง เป็นการกระทำ�ที่ไม่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พุทธศักราช 2560 กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
(ICCPR) และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
(ICESCR) อันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อผูร้ อ้ งทัง้ 6 แห่ง ดังนัน้ จึงมีมติให้มขี อ้ เสนอแนะ
มาตรการ หรือแนวทางที่เหมาะสมในการป้องกันหรือแก้ไขการละเมิดสิทธิมนุษยชน
และเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน รวมทั้ง
การแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ หรือคำ�สัง่ เพือ่ ให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน
ต่อผู้ถูกร้องทั้งหก กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครอง
แรงงาน และคณะรัฐมนตรี ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560
มาตรา 247 (1) และ (3) และพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการ
สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 มาตรา 26 (1) และ (3) ประกอบมาตรา 36 และ
มาตรา 42 ดังนี้
มาตรการหรือแนวทาง
ทีเ่ หมาะสมในการป้องกัน
หรือแก้ไขการละเมิด
สิทธิมนุษยชน
1) ผู้ถูกร้องที่ 1 ที่ 2 ที่ 4 ที่ 5 และที่ 6 ควรพิจารณายกเลิกเงื่อนไขการตรวจหา
เชื้อเอชไอวีก่อนรับเข้าทำ�งานในทุกตำ�แหน่ง และดำ�เนินการตามแนวปฏิบัติแห่งชาติ
ว่าด้วยการป้องกันและบริหารจัดการด้านเอดส์ในสถานทีท่ �ำ งาน ประกาศกระทรวงแรงงาน
เรือ่ งแนวทางการป้องกันและบริหารจัดการด้านเอดส์และวัณโรคในสถานประกอบกิจการ
ลงวันที่ 25 กรกฎาคม 2555 รวมทั้งการจัดทำ�มาตรฐานการบริหารจัดการเอดส์
ในสถานประกอบการ (AIDS - response Standard Organization: ASO Thailand)
ส่วนผู้ถูกร้องที่ 3 ควรควบคุมดูแลไม่ให้ผู้รับจ้างดำ�เนินการคัดเลือกพนักงานเข้าทำ�งาน
ด้วยวิธีการใดอันเป็นการเลือกปฏิบัติต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวีหรือโรคเอดส์