103
2) ร่างมาตรา 44 หน้าที่และอ�ำนาจคณะกรรมการ
จัดการป่าชุมชน เห็นควรเพิ่มหน้าที่ในการติดตามและ
ประเมินผลการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืนในป่าชุมชนด้วย
เพื่อประโยชน์ในการติดตามและบริหารจัดการทรัพยากร
ในป่าชุมชน
3) ร่างพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. .... บัญญัติ
ให้มีการตราอนุบัญญัติหลายมาตรา ซึ่งกฎหมายระดับ
อนุบัญญัติถือว่ามีความส�ำคัญและกระทบสิทธิเสรีภาพ
ของประชาชน เนื่ อ งจากก�ำหนดหลั ก เกณฑ์ วิ ธี ก าร
เงื่อนไข และมาตรการควบคุมต่าง ๆ เช่น การก�ำหนด
เขตป่าอนุรักษ์ (มาตรา 4) การก�ำหนดหลักเกณฑ์ต่าง ๆ
เกีย่ วกับคณะกรรมการจัดการป่าชุมชน (มาตรา 42 วรรคสอง)
การออกข้อห้ามมิให้กระท�ำการในป่าชุมชน (มาตรา 51
วรรคสอง (2) การขออนุญาตใช้ประโยชน์จากไม้ (มาตรา 52)
การก�ำหนดอัตราค่าธรรมเนียม ค่าตอบแทน (มาตรา 56)
รวมถึงการก�ำหนดกฎระเบียบเพือ่ ปฏิบตั ติ ามพระราชบัญญัตนิ ี้
โดยผ่านการพิจารณาให้ความเห็นชอบจากคณะกรรมการ
นโยบาย ซึ่ ง มี สั ด ส่ ว นกรรมการโดยต�ำแหน่ ง มาจาก
หน่วยงานของรัฐมากกว่าการมีสว่ นร่วมของชุมชน โดยไม่ได้
ก�ำหนดหลักประกันความเป็นธรรมของประชาชนในการ
จั ด ท�ำร่ า งอนุ บั ญ ญั ติ ไ ว้ คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
แห่งชาติ จึงเห็นว่าการออกกฎหมายล�ำดับรองควรเปิดโอกาส
ให้ ป ระชาชนผู ้ มี ส ่ ว นได้ ส ่ ว นเสี ย และหน่ ว ยงานอื่ น
ที่เกี่ยวข้อง เช่น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
เข้าไปมีส่วนร่วมเพื่อแสดงความคิดเห็นในการจัดท�ำร่าง
อนุบัญญัติเหล่านั้นด้วย
4) ร่ า งมาตรา 56 ถึ ง มาตรา 57 การเรี ย กเก็ บ
ค่ า ธรรมเนี ย ม ค่ า ตอบแทนหรื อ ค่ า บริ ก ารจากบุ ค คล
ที่ไม่ใช่สมาชิกและการรับเงินบริจาคจากบุคคลภายนอก
ของป่าชุมชน มีข้อสังเกตว่าเงินดังกล่าวไม่ต้องน�ำส่งคลัง
เป็ น รายได้ แ ผ่ น ดิ น และให้ ต กเป็ น ทรั พ ย์ สิ น ส่ ว นกลาง
ของป่ า ชุ ม ชน จึ ง เห็ น ควรบั ญ ญั ติ ใ ห้ ค ณะกรรมการ
จัดการป่าชุมชนต้องแสดงบัญชีทรัพย์สินรายรับ-รายจ่าย
ของป่าชุมชนต่อสาธารณะด้วย เพือ่ ป้องกันปัญหาทีอ่ าจใช้
เป็ น ช่ อ งทางในการแสวงหาประโยชน์ โ ดยมิ ช อบ
ด้วยกฎหมาย
ผลสำ�เร็จ/ความก้าวหน้าในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีมติมอบหมาย
ให้ ส�ำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ
เสนอความเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. ....
ไปยังสภานิติบัญญัติแห่งชาติโดยเร่งด่วน ต่อมาส�ำนักงาน
เลขาธิ ก ารวุ ฒิ ส ภาปฏิ บั ติ ห น้ า ที่ ส�ำนั ก งานเลขาธิ ก าร
สภานิ ติ บั ญ ญั ติ แ ห่ ง ชาติ มี ห นั ง สื อ กราบเรี ย นประธาน
กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติวา่ ประธานสภานิตบิ ญ
ั ญัติ
แห่งชาติได้พจิ ารณาแล้ว มอบหมายให้ส�ำนักงานเลขาธิการ
วุฒิสภา ปฏิบัติหน้าที่ส�ำนักงานเลขาธิการสภานิติบัญญัติ
แห่ ง ชาติ พิ จ ารณา ซึ่ ง ต่ อ มาได้ ส ่ ง ข้ อ เสนอแนะต่ อ ร่ า ง
กฎหมายดังกล่าว ให้แก่คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณา
ร่างพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. .... สภานิติบัญญัติ
แห่ ง ชาติ เ พื่ อ พิ จ ารณาตามหน้ า ที่ แ ละอ�ำนาจต่ อ ไป
เมื่ อ พิ จ ารณาตามข้ อ สั ง เกตของคณะกรรมาธิ ก ารฯ
พิจารณาร่าง พ.ร.บ. ป่าชุมชน พ.ศ. .... ฉบับทีส่ ภานิตบิ ญ
ั ญัติ
แห่ ง ชาติ เ ห็ น สมควรประกาศใช้ เ ป็ น กฎหมายแล้ ว
และพระราชบัญญัติป่าชุมชน พ.ศ. 2562 ฉบับประกาศ
ราชกิ จ จานุ เ บกษา เมื่ อ วั น ที่ 29 พฤษภาคม 2562
ในภาพรวมแล้ ว เห็ น ว่ า ทั้ ง ���ณะกรรมาธิ ก ารฯ และ
สภานิ ติ บั ญ ญั ติ แ ห่ ง ชาติ ไ ด้ เ ห็ น ถึ ง ข้ อ กั ง วลของ
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ที่ ไ ด้ จั ด ท�ำ
ข้อเสนอแนะไป ทั้งในประเด็นที่พระราชบัญญัติป่าชุมชน
พ.ศ. 2562 อาจสร้างภาระให้แก่ประชาชน เช่น ในส่วน
การท�ำแผนจั ด ท�ำป่ า ชุ ม ชน การก�ำหนดอายุ ข อง
แผนจัดการป่าชุมชน 5 ปี ตามข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการฯ
เพิ่มเติมระยะเวลาแก้ไขค�ำขอจัดตั้งป่าชุมชนที่ไม่ถูกต้อง
ซึ่งต้องไม่น้อยกว่า 30 วัน เป็นต้น จึงได้มีข้อสังเกตและ
มี ก ารแก้ ไ ขเพิ่ ม เติ ม ในประเด็ น ดั ง กล่ า ว กรณี ดั ง กล่ า ว
ถือได้ว่าเป็นผลส�ำเร็จของการจัดท�ำข้อเสนอแนะในการ
ปรั บ ปรุ ง กฎหมายของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
แห่งชาติ ซึ่งเป็นหน้าที่และอ�ำนาจโดยตรงตามรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 247 (3)
บทที่
1
บทที่
2
บทที่
3
บทที่
4
บทที่
5
ภาค
ผนวก