36 โครงการวิจัยบทบาทของสถาบั รายงานการศึ กษาวิจัย บทบาทของสถาบั นสิทธิมนุษนยชนแห่ สิทธิมนุงษชาติ ยชนแห่ ในการคุ งชาติ ้มครอง ในการคุ้มดครองการละเมิ การละเมิ สิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน ดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน จากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ของสำ�นักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน แห่งชาติ (สำ�นักงาน กสม.) เกี่ยวกับกระบวนการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่เกิดจากภาคธุรกิจ พบว่า ขั้นตอนของการพิจารณาเรื่องดังกล่าว เริ่มจากกรณี ที่มีบุคคลหรือองค์การเอกชนด้านสิทธิมนุษยชนยื่นเรื่องร้องเรียนต่อ กสม. หรือเป็น กรณีที่ กสม. เห็นสมควรให้มีการตรวจสอบ (หยิบยก) โดย สำ�นักงาน กสม. จะทำ�หน้าที่ในการกลั่นกรองข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับพฤติการณ์ตามคำ�ร้องว่า มีมูลอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนและอยู่ในอำ�นาจหน้าที่ของ กสม. หรือไม่ และทำ�ความเห็นเสนอ กสม. เพื่อมีมติมอบหมายให้คณะอนุกรรมการที่เกี่ยวข้อง โดยคณะอนุกรรมการมีหน้าที่ในการกำ�หนดประเด็นการตรวจสอบ และสืบสวน สอบสวนแสวงหาข้อเท็จจริงจากผู้ร้อง (ในกรณีที่มีการร้องเรียน) ผู้ถูกร้องหรือ ผู้ถูกกล่าวหา และบุคคลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จากนั้น คณะอนุกรรมการจะ จัดทำ�รายงานผลการตรวจสอบพร้อมความเห็นเสนอ กสม. เพื่อพิจารณาให้ ความเห็นชอบ โดยหากเป็นกรณีที่การตรวจสอบพบว่า มีการละเมิดสิทธิมนุษยชน เกิดขึ้น กสม. จะส่งรายงานผลการตรวจสอบพร้อมกำ�หนดมาตรการการแก้ไข ปั ญ หาไปยั ง บุ ค คลหรื อ หน่ ว ยงานที่ เ กี่ ย วข้ อ ง เพื่ อ แก้ ไขปั ญ หาการละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนที่ เ กิ ด ขึ้ น และสำ � นั ก งาน กสม. จะทำ � หน้ า ที่ ใ นการติ ด ตามผล การดำ � เนิ น การของบุ ค คลหรื อ หน่ ว ยงานดั ง กล่ า ว ว่ า ได้ ดำ � เนิ น การแก้ ไขตาม รายงานผลการตรวจสอบของ กสม.หรือไม่ ในการดำ�เนินการกับภาคเอกชนที่ผ่านมา กสม. ยังไม่เคยมีการจัดทำ� ข้อเสนอในการแก้ไขปัญหาไปยังหน่วยงานเอกชนแต่อย่างใด แต่จะเป็นไปใน รูปแบบของการขอความร่วมมือเพื่อให้ชี้แจงข้อเท็จจริง หรือเชิญบุคคล หรือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาเข้าสู่กระบวนการไกล่เกล��่ยมากกว่า ทั้งนี้ กสม. ได้เคย ตรวจสอบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับกรณีที่บริษัทไทยถูกร้องเรียนว่า กระทำ�หรือละเลย การกระทำ�อันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน จากกรณีบริษัทธุรกิจของไทยเข้าไป ดำ�เนินธุรกิจในประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งถือเป็นกรณีแรกที่ กสม. รับเรื่องร้องเรียน กรณี ที่ ผู้ เ สี ย หายและพื้ น ที่ เ กิ ด เหตุ มิ ไ ด้ อ ยู่ ใ นประเทศไทย โดยที่ กสม. ได้ มี การอ้างอิงหลักปฏิบัติว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชนขององค์การสหประชาชาติ เพื่อประกอบการพิจารณากรณีดังกล่าวด้วย