รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ในฐานะองค์กรของรัฐ ซึ่งมีอำ�นาจหน้าที่หลัก
ในการตรวจสอบและรายงานการกระทำ�หรือละเลยการกระทำ�อันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน
หรือไม่เป็นไปตามพันธกรณีระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคีนั้น
จำ�ต้องปฏิบัติหน้าที่เพื่อเสนอมาตรการการแก้ไขที่เหมาะสมต่อบุคคลหรือหน่วยงานที่กระทำ�
หรือละเลยการกระทำ�ดังกล่าว เพื่อให้ดำ�เนินการแก้ไข หากไม่มีการดำ�เนินการแก้ไข คณะกรรมการ
ต้องรายงานต่อรัฐสภา เพื่อให้รัฐสภาดำ�เนินการต่อไป นอกจากคณะกรรมการจะมีอำ�นาจ
ในการตรวจสอบและรายงานการกระทำ�ดังกล่าวแล้ว ยังมีอำ�นาจหน้าที่ในการเสนอแนะนโยบาย
และข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี เพื่อส่งเสริม
และคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
โดยพลวัตด้านสิทธิมนุษยชนในระดับสากลและระดับภูมิภาค ซึ่งนอกจากสหประชาชาติ���ล้ว
ยังมีองค์กรระหว่างประเทศอีกหลายองค์กร ซึ่งทำ�หน้าที่คุ้มครองสิทธิมนุษยชนในประเด็น
เฉพาะด้านที่มีรากฐานจากหลักการระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน เช่น องค์การแรงงาน
ระหว่างประเทศ (International Labour Organization - ILO) ซึ่งส่งเสริมมาตรฐานแรงงานผ่าน
ข้อกำ�หนดหรือหลักการ ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลในการคุ้มครองสิทธิแรงงาน อันเป็นสิทธิมนุษยชน
ในประเด็นย่อยด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม
เมื่อพิจารณาภารกิจของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติตามที่กฎหมายบัญญัติ พบว่า
แม้กฎหมายจะมิได้บัญญัติไว้โดยตรงแต่หากเกิดกรณีละเมิดสิทธิมนุษยชนขึ้น คณะกรรมการ
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ จำ � ต้ อ งตอบสนองปั ญ หาดั ง กล่ า ว เพื่ อ ให้ มี ก ารดำ � เนิ น การเพื่ อ แก้ ไข
ปัญหาและสร้างหลักประกันขั้นต่ำ�ด้านสิทธิมนุษยชนอันเป็นสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานที่รัฐมีหน้าที่
คุ้มครองโดยสภาพ
3.3
บทบาทคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
เฉพาะประเด็นการประกอบธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน
ภารกิจหลักของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ คือ การเข้าไปตรวจสอบการละเมิด
สิทธิมนุษยชนหรือการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม ที่เป็นผลกระทบจากการกระทำ�ของ “รัฐ” เป็นสำ�คัญ
แต่ไม่อาจปฏิเสธได้ว่า ปัจจุบันปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนหรือการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมนั้น
ไม่ได้เกิดเฉพาะแต่กรณีการใช้อำ�นาจรัฐเท่านั้น แต่ยังเกิดขึ้นภายในภาคธุรกิจอีกด้วย
35