32
รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน
2) การเสนอเรื่องพร้อมด้วยความเห็นต่อศาลปกครอง ในกรณีที่เห็นชอบตาม
ที่มีผู้ร้องเรียนเสนอต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติว่า มีกฎ คำ�สั่ง
หรื อ การกระทำ � อื่ น ใดในทางปกครองที่ ก่ อ ให้ เ กิ ด ปั ญ หาและกระทบต่ อ
สิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายในระดับ
พระราชบัญญัติ หรือกฎหมายที่มีค่าบังคับเทียบเท่ากับพระราชบัญญัติ
3) การฟ้ อ งคดี ต่ อ ศาลยุ ติ ธ รรมแทนผู้ เ สี ย หาย เมื่ อ ผู้ เ สี ย หายร้ อ งขอต่ อ
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ และเป็ น กรณี ที่ ค ณะกรรมการ
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ นั้ น เห็ น สมควรให้ มี ก ารฟ้ อ งคดี เ พื่ อ แก้ ไขปั ญ หา
การละเมิดสิทธิมนุษยชนโดยมุ่งประสงค์ผลโดยส่วนรวม
ผลของการจัดรูปองค์กรของรัฐดังกล่าว ทำ�ให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเป็น
องค์ ก รของรั ฐ ในรู ป คณะกรรมการที่ มี ส ถานะชั ด เจนขึ้ น กว่ า ที่ ร ะบุ ไว้ ใ นรั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง
ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 มาตรา 200 เมื่อพิเคราะห์ถึงสาระสำ�คัญประกอบกัน
ทั้ ง หมด คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ จึ ง เป็ น องค์ ก รของรั ฐ ที่ ทำ � หน้ า ที่ พิ ทั ก ษ์
สิทธิมนุษยชนตามที่กฎหมายในระดับพระราชบัญญัติให้อำ�นาจไว้ ระดับของการปฏิบัติการ
จึงอยู่ในฐานะขององค์กรซึ่งให้คำ�ปรึกษาต่อองค์กรผู้ใช้อำ�นาจบริหาร นั่นคือ คณะรัฐมนตรี ในการ
ให้ ข้ อ เสนอแนะและข้ อ คิ ด เห็ น ต่ อ การพิ ทั ก ษ์ แ ละคุ้ ม ครอง ตลอดจนส่ ง เสริ ม สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน
ผ่านไปยังองค์กรผู้ใช้อำ�นาจฝ่ายปกครองซึ่งอยู่ภายใต้การบริหารงานของคณะรัฐมนตรี มีสิทธิ
ในการเสนอแนะต่อองค์กรผู้ใช้อำ�นาจฝ่ายนิติบัญญัติ คือ รัฐสภา ในการตรากฎหมาย ตลอดจน
ปรับปรุงและพัฒนากฎหมายให้มีสภาพที่เหมาะสม และสอดคล้องกับการคุ้มครองและส่งเสริม
ด้านสิทธิมนุษยชนโดยรัฐ และมีบทบาทหน้าที่ในการดำ�เนินการเสนอคดีหรือฟ้องร้องต่อองค์กร
ผู้ใช้อำ�นาจตุลาการ ผ่านศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง และศาลยุติธรรม ในฐานะผู้เสนอประเด็น
วินิจฉัยต่อศาลในประเด็นข้อกฎหมาย ตลอดจนกฎและคำ�สั่ง รวมถึงการฟ้องคดีแทนผู้เสียหาย
ในศาลยุติธรรม