26
รายงานการศึกษาวิจัย บทบาทของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ในการคุ้มครองการละเมิดสิทธิมนุษยชนของภาคเอกชน
ในพื้นที่รอยต่อระหว่างจังหวัดพิจิตรและเพชรบูรณ์ซึ่งเป็นที่ตั้งของเหมืองแร่ทองคำ�
แห่งหนึ่งของบริษัทไทย ซึ่งเป็นบริษัทลูกของผู้ประกอบการสัญชาติต่างด้าว ชาวบ้านที่
ได้รับผลกระทบจากการดำ�เนินงานของเหมือง ถูกบริษัทฯ แจ้งความดำ�เนินคดีในข้อหา
หมิ่นประมาทจากการที่ไปยื่นร้องเรียนต่อสถานทูต โดยอ้างว่าเป็นการให้ข้อมูลเท็จ
เกี่ยวกับผลกระทบจากการทำ�เหมืองทำ�ให้บริษัทได้รับความเสียหาย นอกจากนี้ ยังส่ง
จดหมายถึ ง คณบดี ข องมหาวิ ท ยาลั ย แห่ ง หนึ่ ง เตื อ นอาจารย์ ม หาวิ ท ยาลั ย ให้ ห ยุ ด
เผยแพร่ข้อมูลต้านเหมือง (ประชาไท, 2559)
กรณีกิจการเหมืองแร่ทองคำ�ของบริษัทผู้ประกอบการธุรกิจเหมืองแร่ทองคำ� ซึ่งเป็น
บริษัทในเครือของบริษัทจำ�กัดมหาชนรายหนึ่ง ได้รับประทานบัตรการทําเหมืองแร่
ทองคำ� สำ�หรับสำ�รวจและทำ�เหมืองแร่ทองคำ� จังหวัดเลย หลังจากความพยายาม
ส่ ง เสริ ม การขยายตั ว ของอุ ต สาหกรรมโดยหวั ง ผลให้ เ กิ ด ประโยชน์ ต่ อ เศรษฐกิ จ
ของประเทศของรัฐบาล นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 ภายหลังการสำ�รวจและจัดเตรียม
พื้ น ที่ บ ริ ษั ท ดั ง กล่ า วได้ เริ่ ม เปิ ด ดํ า เนิ น กิ จ กรรมเหมื อ งอย่ า งเป็ น ทางการในเดื อ น
กั น ยายน 2549 และดำ � เนิ น การมาจนถึ ง ปั จ จุ บั น ตลอดระยะเวลาที่ ผ่ า นมามี ก าร
ร้ อ งเรี ย นจากประชาชนถึ ง ความเดื อ ดร้ อ นและผลกระทบ รวมถึ ง ข้ อ วิ ต กถึ ง
สารโลหะหนักและสารอันตรายอื่นๆ ที่อาจแพร่กระจายออกมาปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม
ผ่ า นกิ จ กรรมต่ า งๆของเหมื อ งแร่ ท องคํ า จนส่ ง ผลกระทบต่ อ สุ ข ภาพอนามั ย ของ
ประชาชนในพื้นที่ นอกจากปัญหาเรื่องสารพิษจากเหมืองที่แพร่กระจายแล้ว ยังมี
ปัญหาต่อเนื่องอื่นๆ โดยเฉพาะการขนแร่เข้าออกจากพื้นที่ เมื่อปี พ.ศ. 2557 มีกรณีที่
ประชาชนในพื้นที่ถูกชายฉกรรจ์รุมทำ�ร้ายและใช้ความรุนแรงในขณะที่มีการขนแร่
ของบริษัท (รายการอ้างอิงนี้ สำ�นักงาน กสม. ขอสงวนสิทธิ์ในการปกปิดแหล่งที่มา
เนื่ อ งจากอาจส่ ง ผลกระทบหรื อ อาจสร้ า งความเสี ย หายต่ อ บุ ค คล/บริ ษั ท /องค์ ก ร
หากต้องการทราบแหล่งที่มาดังกล่าวติดต่อได้ที่สำ�นักงานฯ) รวมถึง การแจ้งความ
ดำ�เนินคดีกับเยาวชน อายุ 14 ปี จากชุมชนที่ได้รับผลกระทบ หลังจากการนำ�เสนอ
ข่าวชุมชนทางสถานีโทรทัศน์
อย่ า งไรก็ ต าม การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของภาคเอกชนในประเทศไทย ไม่ จำ � กั ด
แต่ เ พี ย งสิ ท ธิ แรงงานและสิ ท ธิ ชุ ม ชนซึ่ ง เกี่ ย วพั น กั บ สิ่ ง แวดล้ อ มเท่ า นั้ น ยั ง มี ก ารละเมิ ด
สิทธิอื่นๆ ด้วย เช่น กรณีการละเมิดสิทธิความเป็นส่วนตัวจากการนำ�ข้อมูลส่วนตัวของลูกค้า
หรือผู้ใช้บริการไปใช้ประโยชน์โดยไม่ได้รับอนุญาต การละเมิดสิทธิทางการเมืองของบริษัท
ในกรณีที่เลิกจ้างพนักงานจากการที่พนักงานแสดงออกทางการเมือง เป็นต้น