การชุมนุมทางการเมือง โดยเฉพาะกรณีทชี่ าวบ้านซึง่ เป็นหนึง่ ในกลุม่ ต้านเหมืองโปแตช จังหวัดสกลนคร หลังร่วมขบวนเดิน
บอกบุญเพื่อเรียนเชิญพี่น้องมาร่วมในงาน “สืบชะตาห้วยโทง”๗๕ ถูกแจ้งข้อหาความผิดตามพระราชบัญญัติการชุมนุม
สาธารณะฯ หรื อ การชุ ม นุ ม ของแกนน� ำ เครื อ ข่ า ยประชาชนปฏิ รู ป พลั ง งานไทย (คปพ.) กรณี ยื่ น หนั ง สื อ คั ด ค้ า น
พระราชบัญญัติปิโตรเลียม เมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม ๒๕๖๐ ซึ่งภายหลังถูกด�ำเนินคดีตามพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะฯ๗๖
อีกทัง้ ยังพบว่า เมือ่ กลุม่ ผูช้ มุ นุมได้ดำ� เนินการขออนุญาตจัดการชุมนุมต่อเจ้าของพืน้ ทีแ่ ล้วแต่กลับไม่ได้รบั อนุญาตให้มี
การจัดการชุมนุม เนื่องจากเจ้าหน้าที่รัฐใช้ดุลพินิจว่า เป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการชุมนุมสาธารณะฯ ค�ำสั่งหัวหน้า
คสช. ที่ ๓/๒๕๕๘ และเป็นการชุมนุมทางการเมือง เช่น กรณีขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (ขปส.) หรือ พีมูฟ
ได้รบั หนังสือจากสถานีตำ� รวจนครบาลดุสติ ไม่อนุญาตให้จดั การชุมนุม ทัง้ ทีม่ ปี ระเด็นการเจรจาเบือ้ งต้นในเรือ่ งโฉนดชุมชน
การจัดการป่าสาธารณะ ปัญหาข้อพิพาททีด่ นิ ระหว่างรัฐกับชาวบ้านและเอกชนกับชาวบ้าน โดยเฉพาะกรณีชาติพนั ธุช์ ายขอบ
ที่ ป ระสบปั ญ หา ปั ญ หาคนจนเมื อ งและการไล่ รื้ อ ๗๗ หรื อ กรณี ตั ว แทนกลุ ่ ม คนรั ก หลั ก ประกั น สุ ข ภาพได้ แ จ้ ง ต่ อ
สถานีต�ำรวจนครบาลดุสิตจะจัดชุมนุมโดยใช้รถยนต์พร้อมเครื่องขยายเสียงหน้ากระทรวงศึกษาธิการ๗๘ เป็นต้น
๓. เสรีภาพสื่อมวลชน
เสรีภาพสื่อมวลชนได้รับการประกันไว้ในกติกา
ICCPR ข้อ ๑๙ วรรคสอง โดยก�ำหนดให้บุคคลทุกคน
มีสิทธิในเสรีภาพที่จะแสวงหา รับ และเผยแพร่ข้อมูล
ข่ า วสารและความคิ ด ทุ ก ประเภท โดยไม่ ค� ำ นึ ง ถึ ง
พรมแดน ทัง้ นี้ ไม่วา่ ด้วยวาจาเป็นลายลักษณ์อกั ษรหรือ
การตีพมิ พ์ ในรูปของศิลปะ หรือโดยอาศัยสือ่ ประการอืน่
ตามที่ตนเลือก และรัฐธรรมนูญฯ มาตรา ๓๕ บัญญัติให้
“บุคคลซึ่งประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนย่อมมีเสรีภาพ
ในการเสนอข่าวสารหรือการแสดงความคิดเห็นตาม
จริยธรรมแห่งวิชาชีพ”
สถานการณ์ทสี่ ำ� คัญเกีย่ วกับสือ่ มวลชนในปี ๒๕๖๐ พบว่า ทีป่ ระชุมสมาชิกสภาขับเคลือ่ นการปฏิรปู ประเทศ (สปท.)
ลงมติเห็นชอบ ๑๔๑ เสียง ต่อ ๑๓ เสียง ผ่านร่างพระราชบัญญัตกิ ารคุม้ ครองสิทธิเสรีภาพส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐาน
วิชาชีพสือ่ มวลชน พ.ศ. .... โดยมีหลักการและเหตุผลในการจัดตัง้ สภาวิชาชีพสือ่ มวลชนแห่งชาติ เพือ่ ให้เป็นองค์กรกลางที่
จะท�ำหน้าทีใ่ นการคุม้ ครองสิทธิเสรีภาพและความเป็นอิสระของสือ่ มวลชนส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพให้ความ
เป็นธรรมแก่ผู้ซึ่งได้รับผลกระทบจากการใช้เสรีภาพของสื่อมวลชน และก�ำกับดูแล ส่งเสริม สนับสนุน ให้เกิดการก�ำกับ
ดูแลกันเองของสื่อมวลชนในทุกล�ำดับชั้นอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการก�ำกับดูแลตนเองของผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน
โดยองค์กรสื่อมวลชนในระดับชั้นที่ ๑ การก�ำกับดูแลกันเองโดยองค์การวิชาชีพสื่อมวลชน ในระดับที่ชั้นที่ ๒ โดยก�ำหนด
ให้สภาวิชาชีพสื่อมวลชนแห่งชาติเป็นกลไกก�ำกับดูแลในระดับชั้นที่ ๓ ซึ่งเป็นการก�ำกับดูแลร่วม๗๙
ต่อมา สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ในการประชุม ๓๐ องค์กรวิชาชีพสือ่ มวลชนแสดงความเห็นและ
ขอให้ยกเลิกการพิจารณาร่างกฎหมายข้างต้นด้วยเหตุผลหลายประการ เช่น ค�ำนิยามค�ำว่า “ผูป้ ระกอบวิชาชีพสือ่ มวลชน”
๗๕
๗๖
๗๗
๗๘
ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน. (๒๕๖๐). แจ้งข้อหาผิด พ.ร.บ. ชุมนุมฯ ชาวบ้านกลุ่มต้านเหมืองโปแตช สกลนคร. สืบค้นจาก www.tlhr2014.com/th/?p=3831
ประชาไท. (๒๕๖๐). คปพ. มอบตัว ถูกด�ำเนินคดี ตาม พ.ร.บ. ชุมนุมฯ หลังยื่นหนังสื่อค้าน พ.ร.บ. ปิโตรเลียมหน้าสภา. สืบค้นจาก https://prachatai.com/journal/2017/04/71148
ส�ำนักข่าวชายขอบ. (๒๕๖๐). ขวาง “พีมฟู ” เคลือ่ นพล ต�ำรวจสน.ดุสติ อ้างขัดต่อค�ำสัง่ คสช. แกนน�ำโวยถูกเหมาเป็นการเมือง. สืบค้นจาก http://transbordernews.in.th/home/?p=16384
Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ. (๒๕๖๐). ตร.เบรก-ทหารไปถึงบ้านห้ามร่วมชุมนุม���้านแก้ ก.ม.บัตรทอง กับ ‘กลุ่มคนรักหลักประกันสุขภาพ’. สืบค้นจาก www.hfocus.org/content
/2017/06/14049
๗๙ คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการสื่อสารมวลชน สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ. (๒๕๖๐). รายงานเรื่อง “การปฏิรูปการสื่อสารมวลชน: ร่างพระราชบัญญัติการ
คุ้มครองสิทธิเสรีภาพ ส่งเสริมจริยธรรม และมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ. .... และร่างพระราชบัญญัติจดแจ้งการพิมพ์ (ฉบับที่ ..) พ.ศ. ....”. สืบค้นจาก www.parliament.go.th/
ewtcommittee/ewt/drive_communication/download/article/article_20170502135040.pdf
94 | รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๐