สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก และนับวันแนวความคิดใหม่ ๆ ทำนองนี้ ก็จะมีผู้รับฟังกันมากขึ้นทุกที แต่ก็ต้อง ขอเตือนท่านทั้งหลายว่านี่ไม่ใช่เรื่องที่จะสักแต่ทำให้รู้สึกยินดีปรีดากันไป ประเด็น สำคัญนั้นอยู่ที่การที่เราจะต้องเข้าใจถึงพลวัตของกระบวนความเป็นไปแห่งชีวิต และเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงในทางสร้างสรรค์ ซึ่งจะเป็นภารกิจ อันหนักหน่วงทัง้ ต่อผูไ้ ด้เปรียบและผูเ้ สียเปรียบดุจเดียวกัน สร้างสรรค์แนวทางสู่อัตลักษณ์แห่งภูมิภาค ด้วยเหตุนี้ ในการที่เราจะให้ความสนใจต่อภูมิปัญ���าท้องถิ่นและความ หลากหลายทางชีวภาพ จึงสำคัญอย่างยิง่ ยวดทีจ่ ะต้องมองให้เห็นแนวโน้มในระยะยาว ของประเด็นทั้งหมด กล่าวคือเราจะต้องมองข้ามพ้นกระบวนการจัดการทรัพยากร ชนิ ด ตอบสนองความต้ อ งการของชี ว ิ ต แบบวั น ต่ อ วั น ซึ ่ ง หากผมเข้ า ใจไม่ ผ ิ ด จากหลักฐานงานวิจัยเชิงประจักษ์ของเรา เรามีตัวอย่างเป็นจำนวนมากที่แสดงให้เห็น ถึงชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์และชาวชนบท ที่กอปรด้วยจารีตในการปฏิบัติอันมั่นคง เกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรและการดำเนินชีวิตด้วยวิถีอันยั่งยืน และแน่นอนว่า กรณีศึกษาแต่ละกรณี ก็ย่อมสามารถนำไปปรับใช้กับที่อื่น ๆ ได้ด้วยเช่นกัน ดังทีป่ จั จุบนั พวกเราก็กำลังกระทำกันอยู่ แต่นก่ี เ็ ป็นเพียงส่วนหนึง่ ของประเด็นทัง้ หมด ปัญหาที่แท้จริงในระยะยาวนั้นอยู่ที่ว่า เราจะทำให้ผู้คนได้ตระหนักถึงแนวทางร่วม โดยพื ้ น ฐานซึ ่ ง เชื ่ อ มโยงกั น และกั น จนกลายเป็ น พลั ง อั น เข้ ม แข็ ง ได้ อ ย่ า งไร และจะเริ ่ ม ที ่ ต รงไหน อั น ที ่ จ ริ ง ชื ่ อ การประชุ ม สั ม มนาครั ้ ง นี ้ เ องก็ บ อกอะไร ในตัวมันเองอยูแ่ ล้ว คือ “เอเชียอาคเนย์เทือกเขาแผ่นดินใหญ่ (Montane Mianland Southeast Asia)” และนี่ก็คือกุญแจสู่ความเข้าใจกว้างไกลยิ่งขึ้น เกี่ยวกับสิ่งที่เรา พยายามกระทำและบรรลุผลกันอยู่ ได้แก่ มิติองค์รวมแห่งเอเชียอาคเนย์ในฐานะ ฐานทรัพยากรเขตร้อน และบูรณภาพของภูมิภาคแห่งนี้ มิใช่เพียงความหลากหลาย ทางชีวภาพและภูมปิ ญ ั ญาท้องถิน่ เป็นส่วนเสีย้ ว ทีแ่ ยกขาดจากกันโดด ๆ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ๓