สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก ของเราในฐานะส่วนเสี้ยวหนึ่งของสังคมด้วย หาได้แยกเป็นเอกเทศจากสังคมไม่ กล่าวคือ เราจะต้องเปิดกว้าง โปร่งใส และพร้อมทีจ่ ะให้สาธารณชนส่วนใหญ่เข้าถึงได้ ก่อนที่จะลงรายละเอียดต่อไป ว่าเราจะดำเนินภารกิจดังที่มุ่งหมายนี้ ได้อย่างไร ควรกล่าวถึงประเด็นสำคัญที่สุดอีกประการหนึ่ง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อ การเรียนรู้และความเข้าใจร่วมกันของเรา ดังที่ได้กล่าวไว้ก่อนหน้าแล้ว เกี่ยวกับ ธรรมชาติและความเป็นจริงของสิทธิมนุษยชนในบริบทและสภาพการณ์อนั หลากหลาย อันนำมาซึ่งความมุ่งหวังในเสรีภาพของมนุษย์ ความเป็นสากลของสิทธิมนุษยชนนั้น ย่อมถือกำเนิดอย่างเปีย่ มด้วยพลวัตจากพหุภาวะทีว่ า่ นี้ กล่าวอีกนัยหนึง่ สิง่ ทีเ่ รากำลัง แสวงหาก็คือเอกภาพในความหลากหลาย และแน่นอนว่าจะต้องไม่เป็นลักษณะสากล ภายใต้ ฉ ลากของอำนาจนิ ย มหรื อ เผด็ จ การเบ็ ด เสร็ จ ซึ ่ ง มี เ พี ย งอำนาจเท่ า นั ้ น ที่ก่อให้เกิดความชอบธรรม กรณีของประเทศไทยก็เช่นกัน ซึ่งเหมือนกับบรรดา ประเทศอื่น ๆ ที่ได้ผ่านหลายทศวรรษแห่งการพัฒนาแบบครอบโลกทั้งใบ ดังที่เรา ทราบกันดีอยู่แล้ว แน่นอนว่าเราอาจจะถกเถียงกันไปได้เรื่อยเป���่อยถึงข้อดีข้อเสีย ของการพัฒนาและโลกาภิวตั น์ แต่คำถามทีจ่ ริงแท้ในท้ายทีส่ ดุ นัน้ อยูท่ ว่ี า่ ผูค้ นจริง ๆ นัน้ ประสบกับสภาพอย่างไรในบริบททางสังคมและวัฒนธรรมอันหลากหลายของพวกเรา ซึง่ หมายถึง ชีวติ และเลือดเนือ้ ของมนุษย์ หาใช่ผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ (จีดพี )ี ในฐานะทีเ่ ป็นเป้าหมายโดยตัวของมันเองไม่ ในแง่น้ี เราจึงต้องมองปัญหาสิทธิมนุษยชน ในมิตใิ หม่ถอดด้ามกันเลยทีเดียว ณ จัดนี้ในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องตั้งคำถาม ถึงผลกระทบของการพัฒนาและโลกาภิวตั น์กนั อย่างจริงจัง ทัง้ นี้ ดังที่ เฮลเลอ เดญ ได้ตง้ั ประเด็นไว้อย่างชัดเจนในเวทีแห่งนีว้ า่ ประเด็นปัญหานัน้ ไม่ได้อยูท่ อ่ี าชญากรรม และความฉ้อฉลทางเศรษฐกิจเท่านั้น แต่ที่สำคัญยิ่งกว่าก็คือ ทั้งหมดนี้นำมา ซึ ่ ง ผลกระทบอั น คุ ก คามต่ อ ทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสิ ่ ง แวดล้ อ ม ซึ ่ ง หมายถึ ง สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ๓๕