สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก ๒๕๔๕ ตามความในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๔๐ ซึ่งคนทั่วไป มักขานเรียกกันว่า “รัฐธรรมนูญฉบับประชาชน” คล้ายกับคำขวัญ “อำนาจของประชาชน” ในช่วงการฮือต่อต้านมาร์คอสที่ประเทศฟิลิปปินส์ในช่วงคริสต์ทศวรรษ ๑๙๘๐ กสม.จึงยังอยู่ในช่วงก่อรูปก่อร่าง นอกเหนือจากภารกิจและอำนาจหน้าที่ตามที่ตราไว้ ในพระราชบัญญัตแิ ล้ว ๕ คณะกรรมการฯ ยังต้องพัฒนาแผนยุทธศาสตร์และแนวทาง การปฏิบัติงาน ทั้งนี้ก็เพื่อนำเอาภูมิหลังทางประวัติศาสตร์และสภาพการณ์ต่าง ๆ รวมทั้งสถานะแห่งองค์ความรู้และสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนตลอดจนประเด็น เกี่ยวกับแนวทางในการจัดองค์กรทั้งภายในและในส่วนที่สัมพันธ์กับสังคมโดยรวม และอืน่ ๆ มาเป็นองค์ประกอบในการพิจารณาด้วย ถึงตรงนี้ ควรกล่าวโดยย่อถึงภูมหิ ลัง อันเป็นทีม่ าของรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนและ กสม. เป็นจุดเริม่ ต้น เมือ่ ใคร่ครวญดูแล้ว ภูมหิ ลังทีว่ า่ นีน้ บั เป็นผลบัน้ ปลายของการเปลีย่ นแปลง ทางเศรษฐกิจสังคมอย่างต่อเนื่อง นับแต่ช่วงที่ประเทศไทยภายใต้ระบอบเผด็จการ ๕ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย “คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมอี ำนาจหน้าทีด่ งั ต่อไปนี้ (๑) ตรวจสอบและรายงานการกระทำหรื อ การละเลยการกระทำอั น เป็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน หรืออันไม่เป็นไปตามพันธกรณีระหว่างประเทศเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี และเสนอมาตรการแก้ ไ ขที ่ เ หมาะสมต่ อ บุ ค คลหรื อ หน่ ว ยงานที ่ ก ระทำหรื อ ละเลยการกระทำ ดังกล่าวเพื่อการดำเนินการ ในกรณีที่ปรากฏว่าไม่มีการดำเนินการตามที่เสนอ ให้รายงานต่อรัฐสภา เพื่อดำเนินการต่อไป (๒) เสนอแนะนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย กฎ หรือข้อบังคับ ต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี เพือ่ ส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน (๓) ส่งเสริมการศึกษา วิจยั และการเผยแพร่ความรูด้ า้ นสิทธิมนุษยชน (๔) ส่งเสริมความร่วมมือและการประสานงานระหว่างหน่วยราชการ องค์การเอกชน และองค์การอื่น ในด้านสิทธิมนุษยชน (๕) จัดทำรายงานประจำปีเพือ่ ประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนภายในประเทศ และนำเสนอต่อรัฐสภา (๖) อำนาจหน้าทีอ่ น่ื ตามทีก่ ฎหมายบัญญัติ “ในการปฏิบัติหน้าที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติต้องคำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนรวมขอ��ชาติ และประชาชน ประกอบด้วย “คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีอำนาจเรียกเอกสารหรือหลักฐานที่เกี่ยวข้องจากบุคคลหรือ เรียกบุคคลใดมาให้ถอ้ ยคำ รวมทัง้ มีอำนาจอืน่ เพือ่ ประโยชน์ในการปฏิบตั หิ น้าที่ ทัง้ นี้ ตามทีก่ ฎหมายบัญญัต”ิ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ๒๙