สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก (right)” ที่อ้างเอาฝ่ายเดียวนี้ก็พ่วงท้ายด้วยการปกครองตามอำเภอใจและความ ล่มสลายทางสังคม นี่ก็คือแก่นแท้ของประเด็น และดังที่ คาร์ล โปลองยี เสนอไว้ ในงานวิเคราะห์ประวัติศาสตร์การปฏิวัติอุตสาหกรรมอันแหลมคมของเขา ทางเลือก ก้าวออกจากจุดจบหายนะนี้ย่อมอยู่ที่การเปลี่ยนไปสู่ “หลักการสร้างความคุ้มครอง ทางสังคม ซึง่ มุง่ ไปทีก่ ารอนุรกั ษ์มนุษย์และธรรมชาติ รวมทัง้ องค์กรการผลิต โดยอาศัย แรงสนับสนุนจากบรรดาผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากพิษภัยของระบบตลาด...” ๑๕ หรือหากจะกล่าวในบริบทของสถานการณ์ปัจจุบันก็คือสิ่งที่เจมส์ โรเบิร์ตสัน มองว่า จะต้องมีการสร้างสรรค์เศรษฐกิจระดับโลกที่ เกือ้ กูลมนุษย์ และอนุรกั ษ์ธรรมชาติ ๑๖ หลักการและแนวทางปฏิบ ัต ิทางสังคมเช่นนี้ ปวงชนพื้นเมืองและชุมชนชนบท ทั้งหาบย่อมคุ้นเคยเป็นอย่างดีอยู่แล้ว เพราะมันก็คือวิถีชีวิตปกติตามจารีตของ พวกเขานัน่ เอง ไม่ใช่สง่ิ แปลกพิเศษอะไรเลย แต่สำหรับกระแสโลกแห่งอุตสาหกรรมนิยม ซึ ่ ง เสรี ภ าพของทุ น และระบบตลาดเสรี ได้ ก ลายเป็ น ระบอบควบคุ ม เบ็ ด เสร็ จ เปี่ยมด้วยสมบูรณาญาสิทธิ์เหนือสรรพชีวิตบนพื้นพิภพแล้ว สิ่งเหล่านี้ย่อมดู ประหนึง่ สิง่ แปลกปลอมทีก่ อ่ ให้เกิดความวุน่ วาย เราจึงควรทำความเข้าใจประเด็นเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพและ ภูมิปัญญาท้องถิ่นจากมุมมองระดับโลกดังได้กล่าวมานี้ สิ่งที่กำลังล่อแหลม เป็นอย่างดีก็คือเสรีภาพและความก้าวหน้าของมนุษย์ ก้าวแรกที่พึงกระทำก็คือ ปวงชนและชุมชนระดับรากหญ้าทัง้ ปวงจะต้องรวมตัวกันเป็นแนวร่วม เพือ่ เผชิญหน้า กับโครงสร้างอำนาจข้ามชาติ และแท้ที่จริง ด้วยเหตุที่ความฉ้อฉลและการขยายตัว ของมันกำลังถึงขีดที่ไม่อาจยอมรับกันได้ บรรดาตัวแทนของทุนนิยมอุตสาหกรรม ซึ่งได้แก่ บรรษัทข้ามชาติ ไอเอ็มเอฟ ธนาคารโลก ฯลฯ จึงต้องเผชิญหน้ากับ การประท้วงอย่างเข้มข้นและการต่อต้านอย่างเหนียวแน่นจากประชาชนสามัญ ๑๕ ๑๖ Karl Polanyi, op. cit., p. ๑๓๒. Italics mine James Robertson, op. cit., p. x. Italics mine ๒๐ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ