สิทธิมนุษยชน รวมบทความ ศ.เสน่ห์ จามริก ขึ้นแล้ว ก็ย่อมสามารถสกัดกั้นบรรดาความเดือดร้อนภัยคุกคามที่อาจส่งผลกระทบ ต่อสถานภาพเดิมเอาไว้ได้ คงไม่ตอ้ งกล่าวอะไรมากนักว่า แนวคิดและมาตรการแก้ไข ที่จะทำให้สถานการณ์เลวร้ายลงเช่นนี้ กลับเป็นที่ยอมรับโดยนักเศรษฐศาสตร์ และนักวิชา���ารเป็นจำนวนมาก ใช่แต่เท่านั้น ขณะนี้การขยายอาณานิคมของทุนเข้าครอบงำธรรมชาติ กำลังบรรลุขีดความสามารถอีกระดับ โดยทุนอภิมหาอำนาจกำลังขยายขอบข่าย จากการควบคุมจัดการชีวิตไปสู่การผูกขาดชีวิตเสียเอง โดยอาศัยขีดความสามารถ ของเทคโนโลยีชวี ภาพและระบอบสิทธิในทรัพย์สนิ ทางปัญญาซึง่ มาควบคูก่ นั ความข้อนี้ ย่อมอธิบายสถานะทีแ่ ท้จริงของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในโลกปัจจุบนั นีไ้ ด้เช่นกัน สถานะทีว่ า่ นีค้ อื การตกอยูใ่ นอาณัตขิ องบรรษัทขนาดใหญ่ และอยูภ่ ายใต้กระบวนทัศน์ อุตสาหกรรมนิยม ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญที่ประชาชนผู้ต่อสู้เพื่อเสรีภาพพึงตระหนัก ดังที่ แอนดรูว์ คิมเบรล กล่าวบรรยายไว้อย่างน่ารับฟังว่า “เทคโนโลยีชีวภาพขยายขีดความสามารถของมนุษยชาติในการเข้าถึง พลังธรรมชาติ ชนิดที่ไม่เคยมีเทคโนโลยีใดในประวัติศาสตร์สามารถ กระทำได้มาก่อนเวลานีว้ ศิ วกรชีวภาพสามารถควบคุมจัดการชีวติ ในรูปแบบ ต่าง ๆ ในลักษณะเดียวกับที่วิศวกรสมัยปฏิวัติอุตสาหกรรมสามารถ แบ่งแยก รวบรวม ใช้ประโยชน์และตักตวงวัตถุอนั ปราศจากชีวติ ดุจเดียวกับที่ คนรุ่นที่ผ่านมาควบคุมจัดการพลาสติกและโลหะให้กลายเป็นเครื่องจักร และผลผลิตของยุคอุตสาหกรรม ปัจจุบันเรากำลังเข้าจัดการและแปรรูป สิ่งที่มีชีวิตให้กลายเป็นสินค้าอย่างใหม่ในยุคเทคโนโลยีชีวภาพครอบคลุม ทัว่ โลก … วัตถุดิบของกิจการอย่างใหม่นี้ก็คือ ทรัพยากรพันธุกรรม ดุจเดียวกับ ที่มหาอำนาจในยุคอุตสาหกรรมล่าอาณานิคมไปทั่วโลก เพื่อเสาะหาแร่ธาตุ สำนั ก งานคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ๑๗