รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศ ปี ๒๕๕๘ ในมิ ติ ก ารประเมิ น สถานการณ์ สิ ท ธิ ท างเศรษฐกิ จ สั ง คม และวั ฒ นธรรม จะเกี่ ย วข้ อ งกั บ เนื้ อ หาหลั ก ในกติ ก าระหว่ า งประเทศด้ า นสิ ท ธิ ทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ICESCR) เป็นส�ำคัญ โดยประเทศไทยเป็นภาคีกติกา ICESCR เมื่อวันที่ ๕ กันยายน ๒๕๔๒ เเละมีผลใช้บังคับในวันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๔๒ กติกา ICESCR มีข้อผูกพันให้รัฐภาคีต้องด�ำเนินการทุกวิถีทางเพื่อส่งเสริมและคุ้มครอง สิ ท ธิ ท างเศรษฐกิ จ สั ง คม และวั ฒ นธรรม ให้ แ ก่ บุ ค คลต่ า ง ๆ โดยครอบคลุ ม ทั้ ง สิ ท ธิ ใ นการท� ำ งานและสิ ท ธิ ใ นสุ ข ภาพอนามั ย สิทธิทางการศึกษา ตลอดจนสิทธิในมาตรฐานการครองชีพที่พอเพียง และมีคณะกรรมการประจ�ำกติกา ICESCR ท�ำหน้าที่ก�ำกับและติดตาม ซึ่งก�ำหนดให้รัฐภาคีต้องจัดท�ำและน�ำเสนอรายงานการด�ำเนินงานฉบับแรก (Initial Report) ต่อคณะกรรมการประจ�ำกติกา ICESCR ภายในสองปี ห ลั ง จากที่ เ ข้ า เป็ น ภาคี และน� ำ เสนอรายงานฉบั บ ต่ อ ไปในช่ ว งทุ ก ๆ ห้ า ปี โดยคณะกรรมการจะจั ด ประชุ ม เพื่ อ ให้ ผู ้ แ ทน ของประเทศภาคีที่จัดส่งรายงานได้แถลงผลการด�ำเนินงาน พร้อมกับการสอบถาม แลกเปลี่ยนถึงความก้าวหน้า และแสดงความกังวล ในประเด็ น ต่ า ง ๆ แล้ ว จึ ง จั ด ท� ำ สรุ ป ข้ อ เสนอแนะ (Concluding Observations) น� ำ เสนอให้ รั ฐ ภาคี พิ จ ารณา ทั้ ง นี้ ประเทศไทย ได้ น� ำ เสนอรายงานโดยผนวกรายงานการด� ำ เนิ น งานฉบั บ แรก และฉบั บ ที่ ส องเข้ า ด้ ว ยกั น โดยจั ด ส่ ง ให้ กั บ คณะกรรมการ ในวั น ที่ ๒๒ สิ ง หาคม ๒๕๕๕ (โดยก� ำ หนดส่ ง รายงานฉบั บ แรกและฉบั บ ที่ ส องตามข้ อ ก� ำ หนด ภายในวั น ที่ ๓๐ มิ ถุ น ายน ๒๕๔๕ และ ๒๕๕๐ ตามล� ำ ดั บ ) ในขณะที่ ค ณะกรรมการได้ ต รวจสอบรายงานการด� ำ เนิ น งานของประเทศไทยเกี่ ย วกั บ กติ ก า ICESCR ระหว่ า งวั น ที่ ๔ - ๕ มิ ถุ น ายน ๒๕๕๘ ที่ ส� ำ นั ก งานข้ า หลวงใหญ่ ด ้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง สหประชาชาติ นครเจนี ว า สมาพั น ธรั ฐ สวิ ส โดยในส่วนของประเทศไทยมีผู้แทนส�ำนักงานอัยการสูงสุด๑๐๑ เป็นหัวหน้าคณะรัฐบาลไทย๑๐๒ น�ำเสนอและชี้แจงรายงานต่อคณะกรรมการ ในขณะที่ภาคประชาสังคมมากกว่า ๑๙ องค์กร และ กสม.๑๐๓ ได้จัดท�ำรายงานคู่ขนาน๑๐๔ ซึ่งประเมินสถานการณ์ในมิติต่าง ๆ และจัดส่งให้ คณะกรรมการฯ พิจารณา พร้อมทั้งเข้าร่วมน�ำเสนอเนื้อหาและสังเกตการณ์การพิจารณารายงานดังกล่าวด้วย สถานการณ์สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมที่เกิดขึ้นในปี ๒๕๕๘ กสม. ใช้แนวทางในการประเมินสถานการณ์โดยพิจารณาตามหลัก การว่าด้วยการท�ำให้สิทธิซึ่งรับรองไว้ในกติกา ICESCR เป็นจริง โดยบัญญัติไว้ในข้อ ๒ ให้รัฐภาคีแต่ละรัฐ รับด�ำเนินการโดยเอกเทศและ โดยความร่วมมือและความช่วยเหลือ���ะหว่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางเศรษฐกิจและวิชาการ โดยใช้ประโยชน์สูงสุดจากทรัพยากรที่มีอยู่ เพื่อให้สัมฤทธิ์ผลในการท�ำให้สิทธิซึ่งรับรองไว้ในกติกานี้เป็นจริงอย่างบริบูรณ์ โดยล�ำดับ ด้วยวิธีทั้งปวงที่เหมาะสม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รวมทั้งการก�ำหนดมาตรการทางกฎหมายด้วย ๔.๒ สถานการณ์สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม รายประเด็น สถานการณ์สิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมในปี ๒๕๕๘ ที่เป็นประเด็นที่ส�ำคัญเรื่องหลัก ได้แก่ (๑) การบริหารจัดการ พลังงาน เหมืองแร่ ทรัพยากรธรรมชาติ ที่ดินและป่าไม้ และการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษ (๒) สิทธิทางการศึกษา (๓) สิทธิด้านสุขภาพ และ (๔) สิทธิในการท�ำงาน โดยมีรายละเอียดในแต่ละประเด็นดังนี้ ๑๐๑ หน่วยงานราชการอิสระภายใต้การก�ำกับดูแลของนายกรัฐมนตรี ดูรายละเอียดได้ที่ <www.ago.go.th/history.php#7> (เข้าดู ณ วันที่ ๓๐ พฤษภาคม ๒๕๕๙) ๑๐๒ โดยมีนายวันชัย รุจนวงศ์ อธิบดีอัยการ ส�ำนักงานต่างประเทศ ส�ำนักงานอัยการสูงสุด ปฏิบัติหน้าที่หัวหน้าคณะผู้แทนฝ่ายรัฐบาล ๑๐๓ โดยมีนายนิรันดร์ พิทักษ์วัชระ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (ชุดที่สอง) เป็นผู้แทนคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติน�ำเสนอรายงาน และเข้าร่วมการประชุม ๑๐๔ ดูรายละเอียดรายงานที่น�ำเสนอโดย กสม. และองค์กรภาคประชาสังคมทั้ง ๑๙ ฉบับ ดูรายละเอียดได้ที่ <http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/SessionDetails1.aspx?SessionID=967&Lang=en> (เข้าดู ณ วันที่ ๒๙ พฤษภาคม ๒๕๕๙) 73