รายงานการศึกษาวิจัย การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี เมื่อมีการประกาศแนวปฏิบัติฉบับนี้ออกมา กรมสวัสดิการและคุมครองแรงงาน ทํางานรวมกับสมาคม แนวรวมธุรกิจไทยตานภัยเอดส (Thailand Business Coalition on AIDS-TBCA) ที่ไดรับทุนสนับสนุนจาก กองทุนโลกเพื่อตอสูโรคเอดส วัณโรค และมาลาเรีย ทําหนาที่ในการประเมินและใหรางวัลตามมาตรฐาน ASO Thailand TBCA จึงกลายเปนหนวยงานหลักที่ดําเนินงานเพื่อสงเสริมสิทธิในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี การดําเนินงานของ TBCA ใหความสําคัญกับการทําความเขาใจกับกลุมนายจางเปนหลัก ในฐานะกุญแจสําคัญ ในการเปดโอกาสใหผูติดเชื้อสามารถเขาไปประกอบอาชีพในสถานประกอบการได โดยในการดําเนินงานเพื่อรับรอง มาตรฐาน ASO Thailand นั้น TBCA อาศัยความรวมมือจากหนวยงานภาคีซึ่งเปนองคกรพัฒนาเอกชนในระดับ พื้นที่156 เพื่อเขาไปทําความเขาใจถึงหลักเกณฑ/มาตรฐาน รวมไปถึงการตรวจติดตามเพื่อรับรองมาตรฐานของ สถานประกอบการ อยางไรก็ดี เนื่องจากการขอรับมาตรฐาน ASO Thailand อยูภายใตอํานาจของนายจางที่สมัครใจในการ เขารวมโครงการ ดังนั้น การขยายผลโครงการเพื่อสงเสริมสิทธิของผูติดเชื้อเอชไอวี จึงประสบขอจํากัดที่สําคัญ ตั้งแตขั้นตอนแรก ๆ ของการดําเนินงาน ซึ่งมักจะทําไดเฉพาะกับองคกรขนาดเล็ก หรือเพียงบางสาขาขององคกร ขนาดใหญ อีกทั้งยังประสบปญหาเรื่องคาใชจายการตออายุมาตรฐาน ASO Thailand157 ทําใหไมคอยไดรับ ความรวมมือจากนายจางมากนัก และเมื่อพิจารณาในเรื่องประสิทธิผลของการดําเนินการรับรองมาตรฐาน ASO Thailand พบว า ลู ก จ า งในองค ก รที่ ไ ด ผ  า นมาตรฐาน ASO Thailand ยั ง ไม ค  อ ยทราบถึ ง การดํ า เนิ น งาน ตามมาตรฐาน ASO ขององคกร ตลอดจนไมทราบนโยบายที่เกี่ยวของกับเอดสในสถานประกอบการของตนเอง ซึ่งเจาหนาที่ระดับสูงของ TBCA ก็ยอมรับถึงขอจํากัดของการดําเนินงานที่ผานมา ซึ่งเนนเฉพาะนายจางเปนหลัก โดยตัวแทนองคกรพัฒนาเอกชนไดเสนอให TBCA ในการทํางานกับกลุมเปาหมายที่เปนกลุมแรงงานมากขึ้น158 นอกจากนี้ TBCA ก็ตระหนักถึงขอจํากัดในการดําเนินงานที่ผานมา ซึ่งไมมีแรงจูงใจใหนายจางเขารวม โครงการ จึงพยายามปรับยุทธศาสตรเพื่อใหมีประสิทธิผลมากขึ้น ดวยการพยายามเขาไปรณรงคกับหนวยงานที่มี การจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพยมากขึ้น159 อยางไรก็ดี ในปจจุบันก็ดูเหมือนวา TBCA ยังไมสามารถแกไข ขอจํากัดเรื่องแรงจูงใจของนายจางไดอยางตรงจุดเทาใดนัก โดยในประเด็นนี้ มีขอเสนอจากการสนทนากลุม ของกลุมแรงงานวา สาเหตุหนึ่งที่นายจางไมคอยใหความสนใจกับมาตรฐาน ASO Thailand นาจะมาจากขอบเขต ที่คับแคบของมาตรฐานที่สนใจเฉพาะเรื่องผูติดเชื้อเอชไอวีเทานั้น ถามีการขยายขอบเขตของมาตรฐานใหเปนเรื่อง การคุมครองสิทธิมนุษยชนในภาพรวม นาจะไดรับความสนใจจากนายจางมากกวา160 จากการเก็ บ ข อ มู ล ในกลุ  ม ผู  ติ ด เชื้ อ เอชไอวี และกลุ  ม ผู  ใ กล ชิ ด พบว า สถานการณ ก ารเลื อ กปฏิ บั ติ ในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเกิดขึ้นอยางมาก ในธุรกิจที่เกี่ยวของกับอาหาร และธุรกิจบ��ิการ โดยนายจาง มีความหวาดกลัววา ผูติดเชื้อจะแพรเชื้อใหคนอื่น ๆ ผานผลิตภัณฑและการบริการ อยางไรก็ดี เมื่อคณะผูวิจัย ไดแก สมาคมเครือขายแรงงานและชุมชนเพือ่ การพัฒนา สมาคมวางแผนครอบครัวแหงประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ (PPAT) มูลนิธศิ าสตราจารย นายแพทยสมบูรณ วัชโรทัย (SVF) เปนตน 157 มาตรฐาน ASO Thailand มีอายุ 2 ป การรับรองมาตรฐานครั้งแรก ไมมีคาใชจายเนื่องจากไดรับการสนับสนุนจาก GFATM แตผูประกอบการตองเสีย คาใชจายถาจะตออายุ (เจาหนาที่ TBCA, สัมภาษณ, 13 กุมภาพันธ 2556) 158 การสนทนาแลกเปลี่ยน (dialogue) เกิดขึ้นในการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อวิเคราะหขอมูล วันที่ 24 ตุลาคม 2556 159 จากคํากลาวของเจาหนาที่ระดับสูงของ TBCA ในการสนทนากลุม กลุมเจาหนาที่ของรัฐ เอกชนและองคกรพัฒนาเอกชนที่ทํางานเกี่ยวของกับผูติดเชื้อ เอชไอวี 1 มีนาคม 2556 160 การสนทนากลุมลูกจางในสถานประกอบการ 8 มีนาคม 2556 156 63