52
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
กรณีที่ 1 การเลือกปฏิบัติตอผูติดเชื้อที่ขายอาหาร ในระยะแรก ๆ เมื่อลูกคาทราบสถานะของ
ผูติดเชื้อ ทําใหลูกคาไมซื้ออาหารที่ผูติดเชื้อทําขาย เพราะเกรงวาจะติดเชื้อจากอาหาร และรังเกียจสภาพรางกาย
ของผูติดเชื้อ อยางไรก็ดี เมื่อผูติดเชื้อสามารถพิสูจนตนเองวา ตนเองไมเจ็บปวยและไมไดมีสภาพที่นารังเกียจ
ประกอบกับมีการพยายามทําความเขาใจจากเครือขายผูติดเชื้อกับประชาชนคนอื่น ๆ ในชุมชน ทําใหผูติดเชื้อ
สามารถขายอาหารไดจนถึงปจจุบัน
กรณีที่ 2 ผูติดเชื้อที่ตัดสินใจทําธุรกิจเพาะเห็ดขาย ในระยะแรก ๆ ลูกคาไมซื้อเห็ดจากผูติดเชื้อ
รายนี้ เพราะเกรงวาจะมีการปนเปอนเชื้อเอชไอวีในระหวางเก็บเห็ด เมื่อผูติดเชื้อพยายามทําความเขาใจกับ
คนในชุมชนถึงชองทางในการติดตอ และแสดงใหเห็นวา ตนเองไมไดอยูในภาวะเจ็บปวยจนเปนที่นารังเกียจ ทําให
สามารถขายผลผลิตไดตอไป121
กรณีที่ 3 ผูติดเชื้อที่เปนแรงงานรับจางในชุมชน ในระยะแรก เนื่องจากภาวะความเจ็บปวย
ทําใหไมคอยมีคนมาจางทํางานตอเมื่อสุขภาพดีขึ้นจึงมีคนมาจางทํางาน และเมื่อตนเองแสดงใหเห็นวา สามารถ
ทํางานไดเชนเดียวกับคนอื่น ๆ หนึ่งในกรณีนั้นเปนผูรับเหมาที่ตดิ เชื้อเอชไอวี ก็สามารถทํางานไดตามปกติ
กรณีที่ 4 ผูติดเชื้อที่เคยทํางานเปนหมอนวดแผนไทยในรานนวดแผนไทย เมื่อรูตัววาติดเชื้อ
ก็เปนฝายลาออกมารักษาตัว และเมื่อสุขภาพดีขึ้นไดกลับมาเปดบริการรานนวดของตนเอง โดยไมไดแจงลูกคา
ทั่วไปวาตนเองติดเชื้อ เธอเลาใหฟงวาเคยบอกลูกคาบางคนที่มีความสนิทสนม ปรากฏวาลูกคาบางคนก็ไมเชื่อ
เพราะเห็นวาตนเองมีสขุ ภาพดี อวนทวน สมบูรณ ลูกคาบางคนก็ยอมรับไดและยังคงมาใชบริการแตเธอก็ไมแนใจวา
ถาลูกคาทั่วไปรูสถานะการติดเชื้อแลวรานนวดของเธอจะดําเนินการตอไดหรือไม
กรณีที่ 5 การเลือกปฏิบัติในธุรกิจขายของฝาก ผูติดเชื้อรับจางขายของในรานขายของฝาก
และนายจางใหออกจากงานเมื่อทราบสถานะการติดเชื้อ โดยอางเหตุผลวา ธุรกิจของตนเปนธุรกิจบริการ และ
เกรงวาคูแขงธุรกิจจะใชเปนเหตุในการโจมตี ตอมาผูติดเชื้อคนนี้ไดไปสมัครงานในที่แหงใหม ซึ่งเปนรีสอรท
ที่ไมมีการบังคับใหตรวจเลือด โดยในกรณีนี้ เครือขายผูติดเชื้อวิเคราะหวา สาเหตุที่แทจริงของการใหออกจากงาน
ไมนาจะเปนเรื่องสถานะการติดเชื้อ แตเปนเพราะนายจางตองการใหออกจากงานดวยเหตุผลอื่น ๆ มากกวา122
อยางไรก็ดี ในประเด็นนี้แสดงใหเห็นวา การติดเชื้อเอชไอวีกลายเปนตราบาป ท���าใหผูติดเชื้อถูกซํ้าเดิม ดวยการ
กลาวอางสถานะการติดเชื้อเปนสาเหตุในการใหผูติดเชื้อออกจากงาน แทนที่จะเปนการใชเหตุผลที่แทจริง
กรณี สุ ด ท า ย เปนการบั ง คั บ ตรวจเลื อ ดกั บ ผู ที่ จ ะเข า อุ ป สมบทตามมติของมหาเถรสมาคม
กรณีนี้เกิดขึ้นเมื่อลูกชายของผูติดเชื้อสมัครเขาอุปสมบทในวัดแหงหนึ่ง ซึ่งทางวัดมีแบบฟอรมใหหนวยงานตาง ๆ
รับรองความประพฤติ รวมทั้งใหตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวีดวย แตเมื่อผูติดเชื้อสอบถามถึงเหตุผลของการตรวจ
ฝายแพทยก็ใหไปถามทางวัด ทางวัดก็ไมไดใหเหตุผลที่ชัดเจน และในที่สุดทางวัดก็ยอมใหบวช โดยไมตองมีการ
ตรวจหาเชื้อเอชไอวี เปนตน
สวนกรณีที่ไมถูกเลือกปฏิบัติ พบวา ผูติดเชื้อบางคนไดรับการยอมรับบทบาทในฐานะอาสาสมัคร
สาธารณสุข (อสม.) ซึ่งชาวบานในพื้นที่เห็นวาสามารถปฏิบัติงานไดอยางเขมแข็งไมแพ อสม. คนอื่น ๆ หรือใน
บางพื้นที่ แมวาจะมีการกลาวอางไมใหผูติดเชื้อเปนผูชวยผูใหญบาน แตเมื่อประชาชนใหการยอมรับ ทําให
121
122
การสนทนากลุมผูใกลชิดผูติดเชื้อ, หองประชุมโรงพยาบาลทาใหม จ.จันทบุรี, 27 มกราคม 2556
ขอมูลจากการสนทนากลุมผูติดเชื้อเอชไอวี ครั้งที่ 2, 27 มกราคม 2556