.
รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
การตรวจเลือดในธุรกิจธนาคาร (2556)
เมื่อผูติดเชื้อซึ่งทํางานอยูในองคกรขนาดใหญ ไปสมัครงานในตําแหนงพนักงานบริการลูกคา
ของธนาคารแหงหนึ่ง หลังจากการสัมภาษณ ฝายบุคคลแจงใหผูติดเชื้อคนนั้นไปตรวจสุขภาพ โดยในรายงาน
การตรวจสุขภาพระบุวา ติดเชื้อเอชไอวีทําใหผูติดเชื้อลําบากใจที่จะสงผลดังกลาว อยางไรก็ดี เนื่องจากกรณีนี้เปน
กรณีที่เพิ่งเกิดขึ้นจึงยังไมมีความคืบหนาในการดําเนินงาน
นอกจากนี้ ยังมีกรณีที่ผูสมัครงานที่มีผลเลือดเปน Inter Minin (ซึ่งเปนผลเลือดที่ไมชัดเจน
แตมีแนวโนมวาผลเลือดจะเปนบวก) ถูกปฏิเสธการจางงานดวย
อยางไรก็ดี การเลือกปฏิบัติโดยการบังคับตรวจเลือดกอนจางงานถือเปนรูปแบบการเลือก
ปฏิบัติตอผูติดเชื้อที่แพรหลายที่สุด ไมวาจะเปนกิจการของรัฐหรือกิจการภาคเอกชน มีธุรกิจอีกจํานวนมากที่บังคับ
ใหผูสมัครงานตองตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวี แตเนื่องจากไมมีการรองเรียนจากผูติดเชื้อ จึงไมมีการเคลื่อนไหว
เพือ่ แกไขปญหาในกรณีดงั กลาว เชน การบังคับตรวจเลือดในกิจการของรัฐวิสาหกิจแหงหนึง่ เมือ่ เจาหนาทีท่ รี่ บั ผิดชอบ
ไดขอมูล แนวปฏิบัติแหงชาติวาดวยการปองกันและบริหารจัดการดานเอดสในสถานที่ทํางาน ก็โทรศัพทมา
ปรึกษาเจาหนาที่ในศูนยอํานวยการบริหารจัดการปญหาเอดสแหงชาติ111 หรือกรณีที่บริษัทมหาชนขนาดใหญ
ปฏิเสธที่จะขอรับมาตรฐาน ASO Thailand เนื่องจากองคกรนี้ ยังคงมีแนวทางการบังคับตรวจเลือดกอนเขาทํางาน
เปนตน112
(2) ถูกบังคับใหออกจากงานเนื่องจากติดเชื้อเอชไอวี113
กรณีนี้พบในธุรกิจรานอาหาร (2555) ซึ่งแมวาจะไมมีการบังคับใหตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อ
เอชไอวีขณะจางงาน แตหลังจากผูติดเชื้อเขาไปทํางานไดไมกี่วัน ผูจัดการสถานประกอบการเรียกผูติดเชื้อไปพบ
และเล า ให ฟ ง ว า มี ลู ก ค า มาแจ ง ว า พนั ก งานติ ด เชื้ อ จึ ง เรี ย กพนั ก งานที่ ติ ด เชื้ อ มาสอบถามว า ติ ด เชื้ อ หรื อ ไม
เมื่อพนักงานคนดังกลาวยอมรับวาตนเองติดเชื้อก็ถูกตําหนิที่ไมบอกความจริง และใหเหตุผลวา “ถาเพื่อนรวมงาน
ติดเชื้อจะวาอยางไร” แมผูติดเชื้อจะพยายามอธิบายถึงชองทางการติดตอ แตผูจัดการก็ไมรั��ฟงและไมให
มาทํางานอีก โดยใหนําบัตรพนักงานมาคืน และแจงวาจะโอนคาจางใหในภายหลัง
2) กรณีศึกษาการเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
ข อ มู ล จากการสั ม ภาษณ ผู ใ ห ข อ มู ล หลั ก ชี้ ใ ห เ ห็ น การเลื อ กปฏิ บั ติ ใ นการประกอบอาชี พ
ของผูติดเชื้อเอชไอวีใน 2 แบบ คือ การบังคับตรวจเลือดเพื่อหาเชื้อเอชไอวีกอนจางงาน และการใหออกจากงาน
เมื่อรูวาติดเชื้อเอชไอวี เมื่อไดขอมูลจากมูลนิธิศูนยคุมครองสิทธิดานเอดส ผูวิจัยไดติดตอสัมภาษณผูติดเชื้อ
ที่ยินยอมใหขอมูลในทั้ง 2 กรณี กรณีแรก เปนผูติดเชื้อที่ไมไดรับการจางงานในธุรกิจขายปลีกที่มีการขายอาหาร
และกรณีที่สอง เปนผูติดเชื้อที่นายจางใหออกจากงานเมื่อรูวาเคยติดเชื้อเอชไอวีในธุรกิจรานอาหาร แตละกรณี
มีรายละเอียด ดังนี้
ขอมูลจากเจาหนาทีศ่ นู ยอาํ นวยการบริหารจัดการปญหาเอดสแหงชาติ, การสนทนากลุม เจาหนาทีข่ องรัฐ เอกชนและองคกรพัฒนาเอกชนทีท่ าํ งานเกีย่ วของ
กับผูติดเชื้อเอชไอวี 1 มีนาคม 2556
112
ขอมูลจากเจาหนาทีส่ มาคมแนวรวมธุรกิจไทยตานภัยเอดส, การสนทนากลุม เจาหนาทีข่ องรัฐ เอกชนและองคกรพัฒนาเอกชนทีท่ าํ งานเกีย่ วของกับผูต ดิ เชือ้
เอชไอวี 1 มีนาคม 2556
113
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมในขอมูลที่ไดจากการสัมภาษณผูติดเชื้อในสวนตอไป
111
49