รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
มีผลบังคับใชในประเทศอังกฤษ เวลส และสก็อตแลนด ยกเวนในไอรแลนดเหนือ วัตถุประสงคของการประกาศใช
พระราชบัญญัติดังกลาว เพื่อ:
- ความสอดคลองและทําใหบทบัญญัติวาดวยความเสมอภาคถูกบังคับใชภายใตพระราชบัญญัติ
เดียวเพื่อลดความซับซอน
- ความชัดเจนของคํานิยามความหมายของ “การเลือกปฏิบัติ”, “การลวงละเมิด” และ “การขมขู”
และการปรับใชความหมายของคําดังกลาวในเหตุแหงการเลือกปฏิบัติที่กฎหมายรับรอง
- การกําหนดหนาที่เชิงบวกใหกับเจาหนาที่เพื่อสงเสริมความเสมอภาคในทุกรูปแบบ และกําหนด
หนาที่ของเจาหนาที่รัฐตอการดําเนินงาน โดยพิจารณาถึงความเสียเปรียบในเชิงสังคม เศรษฐกิจ โดยเฉพาะในเวลา
การกําหนดนโยบาย60
สําหรับสาระสําคัญของพระราชบัญญัติความเสมอภาคนั้นกฎหมายคุมครองลักษณะที่สําคัญที่เปน
เหตุแหงการเลือกปฏิบัติ ซึ่งหนึ่งในลักษณะดังกลาว ไดแก การเลือกปฏิบัติดวยเหตุแหงความพิการ มาตรา 6 (1)
แหงพระราชบัญญัติความเสมอภาค ไดใหนิยามความหมายของ “ความพิการ” หมายถึง ความบกพรอง/ความผิด
ปกติทางกาย ทางจิตใจ และความบกพรอง/ความผิดปกตินั้นจะตองมีผลกระทบซึ่งเปนผลเสียในระยะยาว และเปน
ผลกระทบที่สําคัญอยางยิ่งตอความสามารถในการประกอบกิจกรรมอันเปนปกติ นอกจากนี้ พระราชบัญญัติฯ
ยังกําหนดบทบัญญัตคิ มุ ครองบุคคลทีเ่ ปนโรคมะเร็ง ผูต ดิ เชือ้ เอชไอวี หรือเปนโรคปลอกประสาทเสือ่ มในความหมาย
ของความพิการอันเนื่องมาจากการมีเงื่อนไขดานการรักษาที่ชัดเจน61 โดยกฎหมายฉบับนี้ใหความสําคัญกับประเด็น
ดังตอไปนี้ไดขยายความคุมครองในประเด็นที่เกี่ยวกับเงื่อนเวลาของความพิการซึ่งใหการคุมครองไมเพียงผูติดเชื้อ
เอชไอวีที่แสดงอาการเทานั้น แตยังใหขยายความคุมครองถึงบุคคลที่ไดรับการตรวจวินิจฉัยวาเปนผูติดเชื้อเอชไอวี
แมจะไมไดแสดงอาการ
จากการศึกษาพบวา การกระทําที่ถือเปนความผิดภายใตกฎหมายฉบับนี้ คือ 1) การเลือกปฏิบัติ
ซึ่งประกอบไปดวยการเลือกปฏิบัติโดยตรง (การปฏิบัติที่แยกวาการปฏิบัติตอผูอื่น)62 และโดยออม (การสราง
อุปสรรคหรือเงื่อนไขโดยไมจําเปน)63 รวมถึงการเลือกปฏิบัติดวยเหตุแหงความแตกตางที่มีสองลักษณะขึ้นไป เชน
เปนผูติดเชื้อเอชไอวี และเปนกลุมที่มีรสนิยมทางเพศในลักษณะชายรักชาย ซึ่งมักจะถูกเลือกปฏิบัติจากการมี
ลักษณะทั้งสองประการในเวลาเดียวกัน สําหรับบริบทของการขจัดการเลือกปฏิบัติดวยเหตุแหงความพิการ พบวา
การปฏิบัติที่เปนพิเศษมากกวาผูอื่นเปนสิ่งที่กระทําไดและไมถือเปนการเลือกปฏิบัติ 2) การลวงละเมิด64 และ
Bob Hepple, The New Single Equality Act in Britain, 5 The Equal Right Review 2010, 11
Part 2, Chapter 1, Para 6 (a), (b) และ Sch 1: Supplementary Provision, Para 6, the Equality Act 2010
62
High Quality Lifestyles VS Watt , Employment Appeal Tribunal, April 2006, UKEAT/0671/05/ZT ซึ่งคณะกรรมการอุทธรณแรงงาน
(Employment Appeal Tribunal) ไดวางหลักเกีย่ วกับการเลือกปฏิบตั โิ ดยตรงไว ซึง่ ผูร อ งเปนผูต ดิ เชือ้ เอชไอวีและทํางานในสถานพยาบาลผูป ว ยทางจิต
ซึง่ บางครัง้ พนักงานอาจถูกผูป ว ยขวนหรือกัดได ผูร อ งไมไดแจงใหนายจางทราบถึงการเปนผูต ดิ เชือ้ ตอนสมัครงาน แตหลังจากไดงานผูร อ งแจงให
นายจางทราบและไมไดทาํ งาน หลังจากนัน้ ผูร อ งถูกไลออกจากการประเมินความเสีย่ ง โดยแนวทางปฏิบตั ขิ องกระทรวงสาธารณสุขในป 2548 อนุญาตให
ผูท ตี่ ดิ เชือ้ ไวรัสโดยทางเลือดสามารถทํางานในสถานพยาบาลผูป ว ยทางจิตซึง่ อาจมีความเสีย่ งจาการถูกกัดได ซึง่ หลักฐานตาง ๆ ยังไมเปนทีย่ ตุ แิ ละยังตองมี
การทบทวนศึกษาตอไป ดังนั้น คณะกรรมการวินิจฉัยจึงตัดสินใหนายจางมีความผิดเนื่องจากเปนการเลือกปฏิบัติโดยตรง การประเมินความเสี่ยง
โดยนายจางไมอาจนํามาอางได และนายจางมีความผิดเนื่องจากไมดําเนินการปรับปรุงแกไขสภาพการทํางานใหเหมาะสม (reasonable
adjustment) ตอสภาพแหงความพิการของลูกจาง
63
Chapter 2, Sections 13, 14, 19
64
Chapter 2, Section 26
60
61
29