รายงานการศึกษาวิจัย
การเลือกปฏิบัติในการประกอบอาชีพของผูติดเชื้อเอชไอวี
ความเขาใจเกี่ยวกับปญหาโรคเอดสในสถาบันทางสังคมระดับตาง ๆ รวมถึงสถานประกอบการ ทั้งนี้ รัฐจะตอง
สงเสริมใหบุคคล ชุมชน และผูติดเชื้อเอชไอวีเขามามีสวมรวมในการรณรงคใหความรูอยางทั่วถึง
2. รัฐจะตองใหความคุมครองสิทธิกลุมผูที่เขาขายเปนผูอาศัยอยูรวมกับเชื้อเอชไอวีอยางเต็มที่
และตองเคารพในสิทธิมนุษยชนและสิทธิพลเมืองของกลุมบุคคลดังกลาว โดยใหความสําคัญกับกรณีดังตอไปนี้
- การตรวจหาเชื้อเอชไอวีที่เปนการบังคับถือเปนการกระทําผิดกฎหมาย เวนแตในกรณีมี
กฎหมายบัญญัติเปนการเฉพาะ
- สิทธิสวนบุคคลของผูติดเชื้อเอชไอวีจะตองไดรับการรับรองคุมครอง
- การเลือกปฏิบัติตอผูติดเชื้อเอชไอวี และกลุมผูที่นาจะเปนหรือสงสัยวาจะเปนผูติดเชื้อ
เอชไอวีในทุกรูปแบบถือเปนปฏิปกษตอบุคคลและผลประโยชนของชาติ
- การจัดใหมีการบริการสาธารณสุขตอผูติดเชื้อเอชไอวีจะตองไดรับการรับรอง
3. รัฐจะตองสงเสริมใหมีความปลอดภัยอยางสูงและการปองกันในการปฏิบัติและกระบวนการ
ที่อาจกอใหเกิดความเสี่ยงในการแพรเชื้อเอชไอวี
4. รั ฐ จะต อ งดํ า เนิ น การเพื่ อ ขจั ด สภาวะที่ อ าจก อ ให เ กิ ด การระบาดของเชื้ อ เอชไอวี อาทิ
ความยากจน ความไมเทาเทียม การคาประเวณี การทําใหเปนชายขอบ การใชยาเสพติด เปนตน
5. รัฐจะตองตระหนักถึงบทบาทของบุคคลในการสรางความรูความเขาใจเกี่ยวกับโรคเอดสและ
ควรใชประสบการณตาง ๆ นั้นในการใหขอมูลตอสาธาณะ46
จากการศึกษาพบวากฎหมายมุงใหความสําคัญตอการเคารพและรับรองหลักการตาง ๆ ดังตอไปนี้
1. หลักการไมเลือกปฏิบัติ (Non-Discrimination) ในที่นี้จะทําการวิเคราะหกรณีการเลือกปฏิบัติ
ตอผูติดเชื้อในการประกอบอาชีพ ซึ่งถือเปนกรณีหนึ่งในหลายกรณีที่กฎหมายบัญญัติหามมิใหมีการเลือกปฏิบัติ
ตามพระราชบัญญัติฉบับนี้ พบวาในการเลือกปฏิบัติตอผูติดเชื้อในการประกอบอาชีพ กฎหมายใหความสําคัญตอ
กลุมบุคคล 3 กลุมดวยกัน ไดแก นายจาง ลูกจาง และบริษัทจัดหางาน กลาวคือ นายจางจะตองปฏิบัติตอบุคคล
ทีเ่ ปนผูต ดิ เชือ้ เอชไอวี หรือเขาใจหรือสงสัยวาจะเปนผูต ดิ เชือ้ เอชไอวีอยางเทาเทียมกับบุคคลอืน่ ๆ ในการประกอบอาชีพ
ทั้งกอนและหลังการจางงาน รวมตลอดถึงระหวางการจาง การเลื่อนตําแหนง การสิ้นสุดการจางงานเนื่องมาจาก
เปนผูติดเชื้อ หรือเขาใจหรือสงสัยวาจะเปนผูติดเชื้อเอชไอวีไมอาจกระทําไดและถือเปนการเลือกปฏิบัติในการ
ประกอบอาชีพอันเนื่องมาจากมีสถานภาพเปนผูติดเชื้อเอชไอวี กฎหมายกําหนดใหการกระทําดังกลาวเปนความผิด
ทางอาญามีโทษปรับและจําคุกตั้งแต 6 เดือน ถึง 4 ป47
2. หลักสิทธิสวนบุคคล (Privacy) ในโลกแหงการทํางาน การตรวจหาเชื้อเอชไอวีโดยปราศจาก
ความยินยอมสมัครใจ ในฐานะเปนเงื่อนไขบังคับกอนการจางงานไมอาจกระทําได48 อยางไรก็ดี การตรวจหาเชื้อ
เอชไอวีโดยไมเปดเผยชื่อหรือประวัติขอ���บุคคลสามารถกระทําได ทั้งนี้ รัฐจะตองจัดหากลไกที่เหมาะสมเพื่อประกัน
การตรวจและการเขารับการรักษาโดยไมเปดเผยชื่อและสถานภาพ49
Section 2
Section 35 and 42
48
Section 16
49
Section 18
46
47
25