แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
ข) ไมมีกฎหมายจํากัดการถือครองที่ดินของเอกชน ทําใหผูที่มีฐานะดีสามารถถือครองที่ดินได
ไมจํากัดโดยไมตองทําประโยชนในที่ดินอยางเต็มที่ ในขณะที่ยังมีเกษตรกรและผูไมมีที่ดินทํากินตองการที่ดิน
อีกมากและยังไมมีมาตรการทางภาษีที่มีประสิทธิภาพและเปนธรรมออกบังคับใชในการแกไขปญหาการกระจุกตัว
ของที่ดิน และการกวานซื้อเพื่อเก็งกําไรที่ดิน เพื่อใหมีการกระจายที่ดินที่ปฏิบัติได และสรางความเปนธรรม
ในสังคมถึงแมจะมีกฎหมายปฏิรปู ทีด่ นิ ก็ไมไดเนนดําเนินการปรับปรุงสิทธิและการถือครองในทีด่ นิ ทีเ่ อกชนถือครอง
ค) กฎหมายวาดวยผังเมืองยังไมสามารถใชบังคับเพื่อกําหนดเขตการใชประโยชนที่ดินทําใหเกิด
การใชที่ดินไมเหมาะสมในเขตเมืองซึ่งกอใหเกิดปญหาติดตามมา เชน ปญหาการจราจรมลพิษทางอากาศและเสียง
นํ้าเสีย ขยะมูลฝอย เปนตน
นอกจากนั้น ยังขาดกฎหมายที่จะดูแลปญหาของชุมชนแออัด การจัดรูปที่ดิน รวมทั้งมาตรการที่จะลด
ผลกระทบอันเกิดจากการพัฒนาที่ไมสอดคลองกับแผนการใชประโยชนที่ดิน
ง) กฎหมายพัฒนาที่ดินไมสามารถกําหนดใหเจาของที่ดินใชที่ดินใหเหมาะกับสมรรถนะของดิน
หรือการอนุรักษดินและนํ้า ตลอดจนพื้นที่เกษตรกรรมที่ลดลงตามลําดับ เนื่องจากไมมีมาตรการจูงใจที่เหมาะสม
ในกฎหมาย และในทางปฏิบัติการอนุรักษดินและนํ้ามีตนทุนและอาจไมสอดคลองกับวัตถุประสงคในการใชที่ดิน
ประกอบอาชีพหรือวิธีการทําการเกษตรของเกษตรกร
จ) กฎหมายเศรษฐกิจที่ออกมาในชวงวิกฤตของประเทศหลังป พ.ศ. 2540 ไมมีผลอยางเดนชัด
ที่จะทําใหเกิดการขยายตัวของการถือครองที่ดินของคนตางดาว อันจะกระทบถึงการถือครองที่ดินของคนไทย
เพราะมีเงื่อนไขกํากับการไดมาและการถือครอง อยางไรก็ตาม หากประเมินผลแลวเห็นวา เปนการเปดชอง
ให ค นต า งชาติ ถื อ ครองที่ ดิ น โดยไม จํ า เป น และประเทศไทยจะไม ไ ด ป ระโยชน จ ากการกระตุ น ภาวะตลาด
อสังหาริมทรัพยภายในประเทศ��วยวิธีนี้หรือภาวะตลาดอสังหาริมทรัพยในประเทศฟนตัวแลว ก็อาจพิจารณา
แกไขหรือยกเลิกกฎหมายดังกลาว
ฉ) กฎหมายภาษีโรงเรือนและที่ดินเปนการจัดเก็บภาษีจากฐานทรัพยสินและใหอํานาจพนักงาน
เจาหนาที่ในการประเมินคารายปที่เหมาะสมโดยคํานึงถึงลักษณะของทรัพยสิน ขนาดพื้นที่ทําเลที่ตั้ง และบริการ
สาธารณะที่ ท รั พ ย สิ น นั้ น ได รั บ ประโยชน เป น การนํ า วิ ธี ก ารประเมิ น ราคาทรั พ ย สิ น ประเภทคิ ด จากรายได
ของทรัพยสิน (Income - Capitalization Approach) มาใช ขณะที่ภาษีบํารุงทองที่กฎหมายกําหนดใหพิจารณา
จากราคาปานกลางที่ดินโดยใหนําราคาที่ดิน (เทานั้น) ในหนวยงานที่จะทําการตีราคาซึ่งซื้อขายกันโดยสุจริต
ครั้งสุดทายไมนอยกวาสามรายในระยะเวลาไมเกินหนึ่งปกอนวันตีราคามาคํานวณถัวเฉลี่ยเปนราคาปานกลาง
ซึ่งจะเห็นไดวาการเก็บภาษีดังกลาวยังขาดหลักเกณฑที่แนนอน เนื่องจากขึ้นอยูกับดุลพินิจของผูประเมินภาษี
จึงเปนชองทางใหหลีกเลี่ยงภาษีและยังเปดโอกาส ใหผูครอบครองที่ดินของรัฐเสียภาษีดวย ซึ่งเปนการสนับสนุน
ใหมีการบุกรุกครอบครองที่ดินของรัฐ สวนนโยบายของรัฐถึงแมวาจะมีความชัดเจนระดับหนึ่ง แตก็มิไดนําเอาไป
ปฏิบัติหรือเรงรัดใหมีการปฏิบัติอยางจริงจัง เชน การออกกฎหมายคุมครองพื้นที่เกษตรกรรม การจัดเก็บ
ภาษีทดี่ นิ ในอัตรากาวหนา รวมทัง้ การจัดตัง้ ธนาคารทีด่ นิ เปนตน ซึง่ หากสามารถปฏิบตั ไิ ดกจ็ ะทําใหแกปญ
หาทีด่ นิ
40
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”