แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i การใชพื้นที่ไวอยางชัดเจน สวนกระบวนการในการบริหารจัดการในการใชประโยชนที่ดินสมควรใหชุมชน จัดการกันเองใหสอดคลองกับสภาพสังคมวิถีชีวิตวัฒนธรรมและสิ่งแวดลอม โดยที่ไมจําเปนตองมีรูปแบบเดียวกัน ทั่วประเทศ โดยเอกสารสิทธิในที่ดินที่จะออกใหแกชุมชนอาจเปนสิทธิใชประโยชนโดยไมมีกรรมสิทธิ์ก็ได สิทธิของชุมชนในที่ดินดังกลาวจะทําใหชุมชนสามารถบริหารจัดการที่ดินใหเกิดประโยชนตอสมาชิกในชุมชน ภายใตเงื่อนไขขอตกลงกับภาครัฐแนวทางดังกลาวนี้ นอกจากจะเปนผลดีแกชุมชนแลว ยังเปนผลดีแกรัฐ ที่จะไดรับความรวมมือจากชุมชนในการดูแลที่ดินและลดภาระในการปองกันการบุกรุกที่ดินของรัฐอีกทางหนึ่ง นอกจากการเปดโอกาสใหประชาชนเขามามีสวนรวมในการบริหารจัดการที่ดินอันจะกอใหเกิดกลไก ในการดูแลและปองกันการบุกรุกที่ดินของรัฐแลว แนวทางการแกไขปญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐยังจําเปน ตองแกไขและดําเนินการที่กลไกของรัฐที่มีหนาที่ในการแกไขปญหา โดยตองดําเนินการบนหลักคิดธรรมาภิบาล เชน งานวิจัยโครงการวิจัยกลไกการแกไขปญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐ โดยอิทธิพล ศรีเสาวลักษณ และคณะ ที่ชี้ใหเห็นวา ปญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐที่เพิ่มมากขึ้น จากสาเหตุการเพิ่มจํานวนของประชากรอยางรวดเร็ว ประกอบกับการเปลีย่ นแปลงโครงสรางดานเกษตรกรรม โดยความตองการทีด่ นิ ทํากินจึงเพิม่ ขึน้ ทําใหราษฎรบุกรุก เขาทํากินในที่ดินของรัฐโดยเฉพาะที่ดินปาไม ขณะเดียวกันปจจัยที่สงผลตอการบุกรุกที่ดินของรัฐสวนหนึ่ง ก็คือนโยบายของรัฐซึ่งสงผลกระทบตอสิทธิในที่ดินของประชาชน ปญหาอันเกิดจากนโยบายรัฐเชนนี้ กลไก ที่ สํ า คั ญ ในการแก ไขป ญ หาการบุ ก รุ ก ที่ ดิ น ของรั ฐ คื อ ระเบี ย บสํ า นั ก นายกรั ฐ มนตรี ว  า ด ว ยการแก ไขป ญ หา การบุกรุกที่ดินของรัฐ พ.ศ. 2545 และระเบียบฯ แกไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2547 ซึ่งจัดตั้งคณะกรรมการแกไข ป ญ หาการบุ ก รุ ก ที่ ดิ น ของรั ฐ (กบร.) และให สํ า นั ก งาน สบร. เป น ฝ า ยเลขานุ ก ารของ กบร. โดยพบว า การมี กบร. เปนทางเลือกที่สามารถหาขอยุติไดดวยพยานหลักฐานและการบริหารจัดการในทางปกครอง จึงมีผลดีมากกวา แตควรปรับปรุงองคประกอบของ สบร. และ สบร. จังหวัดใหมีสัดสวนของภาครัฐลดลง เท า ที่ จํ า เป น และมี อ งค ป ระกอบของภาคประชาชนและภาควิ ช าการที่ เ หมาะสม ปรั บ ปรุ ง มาตรการของ การอานภาพถายทางอากาศและการพิสูจนสิทธิโดยการลดขั้นตอนที่ไมจําเปน กําหนดระยะเวลาการดําเนินการ ในแตละข���้นตอนที่ชัดเจน การอานแปลภาพถายทางอากาศดําเนินการเปนพื้นที่/ชุมชน/หรือเปนรายระวาง ในกรณีที่ที่ดินแปลงใดไมเปนที่สงวนหวงหามจะตองไมสรางเงื่อนไขหรือขั้นตอนใหเปนภาระเพิ่มขึ้นในการ ที่จะออกเอกสารสิทธิในที่ดิน เปนตน รวมทั้งจัดทําแผนงานในการเพิ่มจํานวนของผูชํานาญการในการอาน ภาพถายทางอากาศใหเพียงพอและทั่วถึงอยางเรงดวน และควรมีแรงจูงใจโดยอาจกําหนดใหการแกไขปญหา การบุกรุกที่ดินของรัฐเปนตัวชี้วัดในการประเมินผลงาน ดังนั้น ควรเรงรัดรางพระราชบัญญัติคณะกรรมการนโยบายที่ดินแหงชาติ พ.ศ. .... ใหมีผลใชบังคับ เป น กฎหมายโดยเร็ ว ควรแบ ง ส ว นราชการใหม ใ ห สบร. ย า ยไปสั ง กั ด สํา นั ก นายกรั ฐ มนตรี ห รื อ สนั บ สนุ น การปฏิบัติงานของ สบร. โดยทบทวนมาตรการของการอานภาพถายทางอากาศและการพิสูจนสิทธิ การปรับ อัตรากําลังของ สบร. ใหเหมาะสมกับภารกิจ รวมทั้งการเพิ่มจํานวนของผูชํานาญการในการอานภาพถาย ทางอากาศและเรงรัดการแกไขปญหาการบุกรุกที่ดินของรัฐเพื่อลดปญหาความขัดแยงระหวางรัฐและประชาชน สรางความเปนธรรมและความปรองดองในสังคมโดยใหถือเปนภารกิจเรงดวน 38 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”