แหง
a i l aชาติ
N
nd
งา
สํานaักtio nal
Th
นค
ณ
ยชน
m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of
n
ssi
Hu
Rights C om m i
ในป พ.ศ. 2489 อันทําใหคูพิพาทตองแกปญหาดวยการดําเนินการฟองรองในโรงศาลภายใตกฎหมายที่ดินธรรมดา
ซึ่งภาวะเชนนี้ฝายราษฎรยอมเสียเปรียบฝายนายทุนที่มีเงินทุนในการฟองรอง
จากอุปสงคตอที่ดินเพิ่มมากขึ้นในชวงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ไดสงผลใหกรณีพิพาทที่ดินในอําเภอ
บางบอและบางพลีเริ่มทวีความรุนแรงมากขึ้น โดยในป พ.ศ. 2491 นายสกล สามเสน (บุตรนายมังกร สามเสน)
ได ข อรั ง วั ด รั บ โฉนดในที่ ดิ น พิ พ าท ซึ่ ง การขอรั ง วั ด ครั้ ง นี้ น ายสกลมิ ไ ด ข อในนามห า งหุ น ส ว นสยามกสิ ก ร
แตแยกออกเปน 184 แปลง และทางเจาหนาที่ไดออกโฉนดที่ดินให 115 แปลง
จากเหตุการณนี้ทําใหราษฎรที่เคยครอบครองทําประโยชนในที่ดินอยูกอนตางกลาวหาวาเจาพนักงาน
รวมสมคบกับนายทุนเอาที่ดินของราษฎรไปออกโฉนดใหนายทุน ราษฎรจึงเริ่มจับอาวุธขึ้นตอสูกับนายทุน
เพื่อปกปองสิทธิในที่ดินของตนจนทองที่อําเภอบางบอและบางพลีไดกลายเปนสนามรบระหวางนายทุนเจาที่ดิน
กั บ ชาวนาไปโดยปริ ย าย ถึ ง แม ท างราชการจะเข า ไปช ว ยประนี ป ระนอม แต ก็ ไ ม ส ามารถยุ ติ ข อ พิ พ าทได
และเมื่อทางราชการไดพิจารณาสาเหตุของขอพิพาทในหลาย ๆ กรณี พบวา เกิดจากการออกโฉนดที่ดิน
โดยไมชอบธรรมจํานวนมาก ดังนั้น ทางรัฐบาลจึงมอบหมายใหสํานักงานคณะกรรมการกฤษฎีการาง พ.ร.บ.
สํ า รวจการออกโฉนดที่ ดิ น ขึ้ น มาบั ง คั บ ใช ซึ่ ง ตามกฎหมายฉบั บ นี้ จ ะมี ก ารตั้ ง คณะกรรมการชุ ด หนึ่ ง เรี ย กว า
“คณะกรรมการสํารวจการออกโฉนดที่ดิน” มีหนาที่สํารวจการออกโฉนดที่ดิน และถาพบวา การออกโฉนดที่ดิน
รายใดไมไดรับความเปนธรรม คณะกรรมการนี้มีอํานาจสั่งยกเลิกโฉนดที่ดินนั้นและสั่งใหออกโฉนดที่ดินใหม
ตามความเปนธรรมได โดยคําสั่งของคณะกรรมการใหถือเปนเด็ดขาดหามผูใดนําไปฟองรองตอศาลเพื่อแกไข
เปนอยางอื่น
และงานวิจัย เรื่อง ปญหาอุปสรรคและผลกระทบในการจัดที่ดินตามพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดิน
เพือ่ เกษตรกรรม : ศึกษาเฉพาะกรณีโครงการปาหนองหญาปลอง ตําบลเขายอย ตําบลทับคาง และตําบลหนองปรง
อําเภอเขายอย จังหวัดเพชรบุรี โดยอนุสรณ รางเล็กที่พบวา ปญหาผลกระทบการจัดที่ดินตามพระราชบัญญัติ
การปฏิ รู ป ที่ ดิ น ฯ ในการตี ค วามและความขั ด แย ง ของ ส.ป.ก. กั บ ข อ กฎหมายส ง ผลกระทบต อ ประชาชน
ซึ่งครอบครองที่ดินจากกรณีความไมชัดเจนของเจาหนาที่ผูนํานโยบายการจัดที่ดินไปปฏิบัติซึ่งเปนประโยชนสูงสุด
ที่ประชาชนตองการ การใชเงินงบประมาณแผนดินหรือเงินอื่น ๆ กระทบตอการนําเงินงบประมาณไปปฏิบัติงาน
ในพื้นที่เขตปฏิรูปที่ดิน ซึ่งเปนเงินงบประมาณของแผนดินที่ไดมีการตั้งแผนงานและกิจกรรมตาง ๆ ไมวาจะเปน
การรังวัดแปลงถือครองที่ดิน การสอบสิทธิ์เกษตรกรผูถือครองที่ดินเพื่อดําเนินการจัดที่ดิน การสนับสนุนเงิน
ดานสาธารณูปโภค การใหกูยืมเงินกองทุนเพื่อการปฏิรูปที่ดินฯ หรือกระทั้งการแปลงสินทรัพยเปนทุน ซึ่งเปน
นโยบายของรัฐบาลในการแกปญ
หาความยากจน ผลกระทบจากเอกสาร ส.ป.ก. 4 - 01 กระทบผลประโยชนโดยตรง
ตอเกษตรกร เนื่องจากเปนเอกสารที่ใชเพื่ออางอิงในการเขาท��าประโยชนในพื้นที่จึงเกิดผลกระทบกับองคกร
และขาดความเชื่อมั่นกับผูที่เกี่ยวของ จากการที่ไมชัดเจนในการนํานโยบายไปปฏิบัติไมไดรับการพัฒนาพื้นที่
ทั้งระบบในเขตพื้นที่ดังกลาวโดยเฉพาะการพัฒนาโครงสรางขั้นพื้นฐานไมวาจะเปนแหลงนํ้า ถนน หรือการไดรับ
การสนับสนุนพันธุพืชพันธุสัตว การขยายตัวของชุมชนและอื่น ๆ ฉะนั้น จึงเห็นไดวา การจัดที่ดินใหเกษตรกร
โดยนําที่ดินของรัฐซึ่งเปนปาสงวนแหงชาติและประชาชนบุกรุกเขาไปทํากินโดยผิดกฎหมายมาจัดที่ดินใหเพื่อให
26
รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข
นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”