แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i 1.5 หนวยงานและผูรับผิดชอบโครงการ สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ต.ศาลายา อ.พุทธมณฑล จ. นครปฐม 73170 โดยมี ดร.เพิ่มศักดิ์ มกราภิรมย อาจารยประจําของสถาบันฯ ทําหนาที่หัวหนาโครงการ 1.6 วิธีการศึกษาวิจัย วิธีการศึกษาวิจัย ใชรูปแบบที่หลากหลายดังนี้ การวิจยั เอกสาร ทัง้ เอกสารรายงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแหงชาติ เอกสารของหนวยราชการ ที่เกี่ยวของ และการจัดประชุมกลุมเปาหมายเฉพาะ (focused group) จากบุคลากรผูเชี่ยวชาญดานนโยบาย กฎหมาย กระบวนการยุติธรรม ตลอดจนนักปฏิบัติการดานสิทธิมนุษยชน เพื่อวิเคราะหสังเคราะหประเด็น ทางนโยบายและกฎหมายทีล่ ะเมิดสิทธิดา นทีด่ นิ และปาของประชาชน การวิจยั เอกสาร จะทบทวนแนวคิดหลักการ ที่สําคัญที่เกี่ยวของกับการวางกรอบการละเมิดสิทธิ เชน แนวคิดดานสิทธิมนุษยชน แนวคิดธรรมาภิบาล แนวคิดการมีสวนรวมของประชาชน ตลอดจนทบทวนงานวิจัยที่เกี่ยวของซึ่งรวบรวมรายชื่อเบื้องตนไวบางแลว (จาก สกว., พอช., สสส. และสถาบันการศึกษาตาง ๆ) ใหครอบคลุมประเด็นที่ดินประเภทหลัก รวมทั้ง การละเมิดสิทธิที่ดินและปาในตางประเทศเทาที่จะคนหาเอกสารได ตลอดจนขอมูลนโยบาย ระเบียบ กฎหมาย และมติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวของใหไดมากที่สุด การทบทวนเรื่ อ งร อ งเรี ย นการละเมิ ด สิ ท ธิ ที่ ดิ น และป า ที่ ร  อ งเรี ย นมายั ง กสม. จะตรวจสอบ เพื่อคัดเลือกเรื่องรองเรียนการละเมิดสิทธิที่ดินและป���ซึ่งมีประมาณ 300 เรื่อง เพื่อจัดเขากับกลุมปญหา 5 กลุม คือที่ดินปาไม ที่ราชพัสดุ ที่สาธารณประโยชน ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดิน และที่ดินเอกชน แลวคัดเลือกกรณีศึกษา ที่จําแนกไวแลวในแตละกลุมใหไดประมาณ 5 - 15 กรณี โดยกําหนดเกณฑการคัดเลือกใหมีความหลากหลาย ดวยวิธีกระจายตัวอยางใหทั่วภูมิภาค สภาพภูมินิเวศ กลุมชาติพันธุ และเงื่อนไขเฉพาะทางกฎหมาย เชน การเลือกกรณีศึกษาที่ดินปาไม ก็จะเลือกใหครอบคลุมพื้นที่พิพาทในเขตปาสงวนแหงชาติ เขตรักษาพันธุสัตวปา เขตอุทยานแหงชาติ เปนตน การจัดประชุมกลุมเปาหมายเฉพาะ (focused group) จัดเปนเวทีวิเคราะหขอมูลการละเมิดสิทธิ ในที่ ดิ น ประเภทต า ง ๆ และการวิ เ คราะห ข  อ เสนอเชิ ง นโยบายและการปฏิ รู ป กฎหมาย โดยที ม งานวิ จั ย ร ว มกั บ ผู  ท รงคุ ณ วุ ฒิ ภ ายนอกที่ เ ป น นั ก วิ ช าการและผู  เชี่ ย วชาญด า นกฎหมาย การคุ  ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน โดยจัดเวทีหลัก ๆ จํานวน 4 ครั้ง อยางไรก็ดี จะมีการประชุมปรึกษาหารือวงเล็ก ๆ แบบไมเปนทางการอีกหลาย ๆ ครั้งกอนและหลังการประชุมใหญ ๆ แตละครั้ง จัดเวทีรายงานความกาวหนา จะจัดเวทีสัมมนาเพื่อนําเสนอและสรุปความกาวหนาของโครงการ เปนระยะ ๆ จํานวน 1 ครั้ง รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม” 13