แหง a i l aชาติ N nd งา สํานaักtio nal Th นค ณ ยชน m a ะกรรมการสิทธิมนุษ o n of n ssi Hu Rights C om m i จึงเปนการวิเคราะหนโยบายและกฎหมายที่ละเมิดสิทธิในมุมกวาง แมจะมีขอเสนอในการปรับแกกฎหมาย มามากแลว แตเปนขอเสนอจากมุมมองการบังคับใชกฎหมายที่ไมมีประสิทธิภาพ แตยังไมพบงานใด ๆ ที่ศึกษา วิ เ คราะห เจาะลึ ก ประเด็ น การละเมิ ด สิ ท ธิ เ พื่ อ เสนอแนะการปรั บ ปรุ ง ระเบี ย บกฎหมายในระดั บ ปฏิ บั ติ ก าร ที่ละเมิดสิทธิของประชาชน ดังนั้น จึงจําเปนตองมีการศึกษาวิจัยถึงรายละเอียดของกฎหมาย ระเบียบ ปฏิบัติ มติคณะรัฐมนตรี ดั ง กล า วอย า งละเอี ย ด โดยใช ข  อ มู ล รายงานการตรวจสอบการละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแหงชาติเปนฐาน เพื่อการวิเคราะหและสังเคราะหขอมูล ปญหาขอเท็จจริง ปญหาทางกฎหมาย ตลอดจนความเกีย่ วโยงสัมพันธระหวางสภาพปญหาจริงกับกฎหมาย ระเบียบปฏิบตั ิ อันนํามาสูข อ เสนอเชิงนโยบาย ที่เปนรูปธรรม สามารถนําไปสูการปรับเปลี่ยนตัวบทกฎหมายนั้น ๆ ใหสอดคลองกับความเปนจริงไดตอไป 1.2 แนวความคิด การมีที่ทํากินเปนของตนเองถือเปนสิทธิพื้นฐานของราษฎรในชนบท ที่จะชวยใหสามารถทํามาหากิน เพื่อดํารงชีวิตอยูไดอยางมีศักดิ์ศรีความเปนมนุษยได แมรัฐธรรมนูญก็ยังมีเจตนารมณที่จะชวยใหเกษตรกรทุกคน มีที่ทํากินโดยไดระบุไวในมาตรา 85 (2) ใหกระจายการถือครองที่ดินอยางเปนธรรมและดําเนินการใหเกษตรกร มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิในที่ดินเพื่อประกอบเกษตรกรรมอยางทั่วถึง แตในทางปฏิบัติ รัฐไดประกาศพื้นที่ที่ยังไมมี กรรมสิทธิ์ตามประมวลกฎหมายที่ดินเปนที่ของรัฐ ทําใหราษฎรและชุมชนสูญเสียสิทธิครอบครองและใชประโยชน ที่ดินที่ถือสืบตอกันมา ที่ดินสวนหนึ่งที่นํามาจัดสรรใหเกษตรกรยากจนแตก็ไมสามารถชวยเกษตรกรใหมีความ สามารถรักษาที่ดินไวได เกษตรกรไรที่ดินกลับมีจํานวนเพิ่มขึ้น ที่เปนดังนี้เพราะที่ดินกลายเปนสินคาที่กระจุกตัว อยูในมือผูท่ีมีทุนทรัพยแตมิไดถือครองใชประโยชน เกษตรกรรายยอยจึงถูกเบียดขับออกจากที่ดินดวยวิธีการ ตาง ๆ นานา ปญหาที่ดิน โดยเฉพาะอยางยิ่งในประเด็นการละเมิดสิทธิที่ดินจึงเปนเรื่องสําคัญที่จะตองเรงแกไข ดวยการศึกษาหาขอมูล ความรู และประสบการณที่จะนําไปสูการแกปญหา ทั้งในระดับโครงสราง อันไดแก นโยบาย กฎหมาย และในระดับปฏิบัติซึ่งเปนกรณีพิพาทขัดแยงกันในชุมชนใหสําเร็จ ที่ดินเปนฐานทรัพยากรที่จําเปนสําหรับชีวิตของชาวชนบท และยังเปนปจจัยการผลิตสําคัญ ที่ชวยผลิต อาหารเลี้ยงผูคนทั้งโลก สิทธิในการครอบครองและใชประโยชนที่ดินเพื่อการยังชีพ จึงเปนสิทธิขั้นพื้นฐานที่สําคัญ ซึ่งเชื่อมโยงไปสูสิทธิมนุษยชนดานอื่น ๆ เชน สิทธิทางเศรษฐกิจ สิทธิทางสังคม สิทธิทางวัฒนธรรม สิทธิทาง การเมือง และสิทธิความเปนพลเมือง การสูญเสียสิทธิในทีด่ นิ จึงเปนการสูญเสียทีย่ งิ่ ใหญทจี่ ะนําไปสูค วามเศราสลด ตอชีวิตความเปนอยูของประชาชนในชนบท เพราะเปนเหตุใหตองสูญเสียสิทธิดานอื่น ๆ ไปดวย เชน การเขาไมถึง ทรัพยากร หรือการเขาไมถึงสวัสดิการของสังคมและสวัสดิการของรัฐในดานตาง ๆ สงผลใหเกิดปญหาความ ไมเปนธรรมและความเหลื่อมลํ้าทางเศรษฐกิจและสังคมอยางรุนแรง การชวยกันคุมครองปองกันการละเมิดสิทธิ ในที่ดินของประชาชนจึงมีความจําเปนยิ่ง 2 รายงานการศึกษาวิจัย เรื่อง “เพื่อปรับปรุงแกไข นโยบายกฎหมายที่ละเมิดสิทธิมนุษยชนดานที่ดินและปาไม”