โครงการศึกษาวิจัยเพื่อจัดทาข้อเสนอแนะนโยบายหรือมาตรการเพื่อคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิของผู้สูงอายุ :1111
กรณีการเลือกปฏิบัติในผู้สูงอายุ | 23
ในการพิ จ ารณาเกณฑ์ ดังกล่าว คณะกรรมการยอมรับว่าการกระทาใดการกระทาหนึ่ งอาจมีวัตถุประสงค์
หลากหลาย ดั ง นั้ น ในการก าหนดว่ า การกระท าอั น หนึ่ ง ส่ ง ผลขั ด แย้ ง ต่ อ หลั ก การตามสนธิ สั ญ ญานี้
คณะกรรมการจะพิ จ ารณาว่ า การกระท านั้ น ก่ อ ให้ เกิ ด ผลกระทบอั น ไม่ ส ามารถอ้ า งเหตุ ที่ ช อบธรรม
(Unjustifiable Desperate Impact) ต่ อ บุ ค คลที่ ถู ก จ าแนกความแตกต่ า งด้ ว ยเหตุ แ ห่ ง เชื้ อ ชาติ สี ผิ ว
บรรพบุรุษ สัญชาติ ถิ่นกาเนิด”
อนุ สั ญ ญาว่ า ด้ ว ยการขจั ด การเลื อ กปฏิ บั ติ ต่ อ สตรี ใ นทุ ก รู ป แบบ (Convention on the
Elimination of All Forms of Discrimination against Women หรื อ CEDAW) วางหลั ก เกี่ ย วกั บ ความ
เสมอภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติไว้ใน ข้อ 1 ดังนี้
“เพื่อความมุ่งประสงค์ของอนุสัญญานี้ คาว่า “การเลือกปฏิบัติต่อสตรี” จะหมายถึงการแบ่งแยก
การกีดกันหรือการจากัดใด ๆ เพราะเหตุแห่งเพศซึ่งมีผลหรือความมุ่งประสงค์ที่จะทาลายหรือทาให้เสื่อมเสีย
การยอมรับการได้อุปโภคหรือการใช้สิทธิโ ดยสตรีโดยไม่เลือกสถานภาพด้านการสมรสบนพื้นฐานของความ
เสมอภาคของบุรุษและสตรีของสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานในด้านการเมืองเศรษฐกิจสังคมวัฒนธรรมพลเมืองหรือ
ด้านอื่น ๆ”
กติ ก าระหว่ า งประเทศว่ า ด้ ว ยสิ ท ธิ ท างเศรษฐกิ จ สั ง คม และวั ฒ นธรรม (International
Covenant on Economic, Social and Cultural Rights หรือ ICESCR) วางหลั กเกี่ย วกับ ความเสมอภาค
และการห้ามเลือกปฏิบัติไว้ใน ข้อ 2 ดังนี้
“รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับที่จะประกันว่าสิทธิทั้งหลายที่ระบุไว้ในกติกานี้ปราศจากการเลือกปฏิบัติ
ใดๆ เรื่องเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือความคิดเห็นอื่นใด ชาติหรือสังคม
ดั้งเดิม ทรัพย์สินกาเนิดหรือสถานะอื่น”
นอกจากนี้ ความเห็นทั่วไป (General Comment)30 ได้อธิบายความหมายของการเลือกปฏิบัติ
ในกรอบของ ICESCR ว่า
“การเลือกปฏิบัติโดยตรง (Direct Discrimination) เกิดขึน้ เมื่อบุคคลได้รับการปฏิบัติในลักษณะ
ที่ พึ งพอใจน้ อ ยกว่ า บุ ค คลอื่ น ในสถานการณ์ เดี ย วกั น ด้ ว ยเหตุ แ ห่ งการเลื อ กปฏิ บั ติ เช่ น การจ้ า งงานใน
สถาบันการศึกษาหรือการสมัครสมาชิกในสหภาพการค้านั้นอยู่บนพื้นฐานของความคิดเห็นทางการเมืองของ
ลูกจ้างหรือผู้สมัคร การเลือกปฏิบัติทางตรงรวมถึงการกระทาที่ส่งผลร้ายหรือการละเว้นการกระทาบางอย่าง
บนพื้นฐานจากเหตุแห่งการเลือกปฏิบัติ ” ดังนั้น จะเห็นได้ว่าในกรณีการเลือกปฏิบัติโดยตรงนั้นเห็นได้ชัดเจน
จ���กตัวมาตรการหรือกฎหมายว่ามีเนื้อหาที่กาหนดเงื่อนไขแตกต่างกันสาหรับบุคคลบางกลุ่มด้วยเหตุแห่งการ
เลือกปฏิบัติต่าง ๆ
อ นุ สั ญ ญ าว่ าด้ วย สิ ท ธิ ข อ งค น พิ ก าร (Convention on the Rights of Persons with
Disabilities หรือ CRPD) กาหนดความหมายของ “การเลือกปฏิบัติเพราะเหตุแห่งความพิการ” ไว้ว่า
30
General comment NO. 20 Non-discrimination in economic, social and cultural rights (art. 2, para. 2,
of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights).