22 | รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ (Final Report)
สาหรับ ความหมายของการเลื อกปฏิบัติในกรอบของกฎหมายสิ ทธิมนุ ษยชนระหว่างประเทศ
มีดังเช่น
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant on
Civil and Political Rights หรือ ICCPR) วางหลักเกี่ยวกับความเสมอภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติไว้ในข้อ
26 อันมีหลักสาคัญว่า
“บุคคลทั้งปวงย่อมเสมอกันตามกฎหมาย และมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองเท่าเทียมกันตาม
กฎหมาย โดยปราศจากการเลือกปฏิบั ติใด ๆ ในกรณีนี้ กฎหมายจะต้องห้ามการเลือกปฏิบัติใด ๆ และต้อง
ประกันการคุ้มครองบุ คคลทุกคนอย่างเสมอภาคและเป็ นผลจริงจังจากการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุผลใด เช่น
เชื้อชาติ ผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือความคิดเห็นอื่นใด เผ่าพันธุ์แห่งชาติหรือสังคม
ทรัพย์สิน กาเนิด หรือสถานะอื่น ๆ ”
ความเห็ น ทั่ ว ไปของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง สหประชาชาติ (Human Rights
Committee, General Comment 18, Non-Discrimination)28 ได้ มี ก ารอธิ บ ายการเลื อ กปฏิ บั ติ ไ ว้ ว่ า
การเลือกปฏิบัติตามมาตรา 26 ของ ICCPR ดังกล่าวนั้นหมายถึง
“การเลือกปฏิบัติที่ใช้ใน ICCPR นั้นควรเข้าใจว่ามีนัยถึงความแตกต่างใด ๆ การกีดกัน การจากัด
หรือ การปฏิบัติเป็นพิเศษ ซึ่งอยู่บนพื้นฐานของเชื้ อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความเห็นทางการเมือง ชาติ
หรือสังคมดั้งเดิม ทรัพย์ สิ น สถานะอื่น ใด และมีวัตถุประสงค์ห รือผลกระทบ (Purpose or Effect) ในเชิง
อุปสรรคหรือเป็นการลดทอนการใช้สิทธิและเสรีภาพทั้งหลายของบุคคลนั้นบนพื้นฐานของความเท่าเทียมกัน”
อนุ สั ญ ญาว่าด้ ว ยการขจัด การเลื อ กปฏิ บั ติ ท างเชื้อ ชาติ ในทุ ก รูป แบบ (Convention on the
Elimination of All Forms of Racial Discrimination หรื อ CERD) วางหลั กเกี่ ยวกับ ความเสมอภาคและ
การห้ามเลือกปฏิบัติไว้ใน ข้อ 1 ดังนี้
“ในอนุสัญญานี้คาว่า “การเลือกปฏิบัติทางเชื้ อชาติ” จะหมายถึง การจาแนก การกีดกัน การ
จากัด หรือการเลือก โดยตั้งอยู่บนพื้นฐานของเชื้ อชาติ สีผิว เชื้อสายหรือชาติกาเนิดหรือเผ่าพันุก
ธ์ าเนิด ซึ่งมี
เจตนาหรือมีผลให้เกิดการระงับหรือกีดกั้น การเคารพสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้ นพื้นฐานของบุคคลในด้าน
การเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และในด้านอื่น ๆ ของการดารงชีวิตในสังคม รวมทั้งการระงับหรือกีดกั้น
การใช้สิทธิเหล่านั้นอย่างเสมอภาคของบุคคล”
นอกจากนี้ ข้อแนะนาทั่วไป (CERD General Recommendation 14)29 ได้อธิบายความหมาย
ของการเลือกปฏิบัติตามอนุสัญญา CERD ดังนี้
“การปฏิบั ติที่แตกต่างกัน (Differentiation of Treatment ) จะไม่ก่อให้ เกิดการเลือกปฏิบัติ
(Discrimination) หากพิจารณาเกณฑ์สาหรับการปฏิบัติที่แตกต่างกันนั้นเปรียบเทียบกับวัตถุประสงค์และ
จุดมุ่งหมายของสนธิสัญญาแล้วมีความชอบธรรมหรือตกอยู่ในขอบเขตมาตรา 1 ย่อหน้า 4 ของสนธิสัญญานี้
28
From General Comment 18, Non-discrimination by Human Rights Committee, (Thirty-seventh
session, 1989), in รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ. เล่มเดิม. (น. 3).
29
CERD General Recommendation 14 (Art. 2, para. 1: Definition of discrimination), in รายงานวิจั ย ฉบั บ
สมบูรณ์เรื่อง กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ. หน้าเดิม.