โครงการศึกษาวิจัยเพื่อจัดทาข้อเสนอแนะนโยบายหรือมาตรการเพื่อคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิของผู้สูงอายุ :1111
กรณีการเลือกปฏิบัติในผู้สูงอายุ | 15
บทที่ 2
แนวคิดทัว่ ไปว่าด้วยสิทธิและมาตรฐานสากลในการคุม้ ครองสิทธิผสู้ งู อายุ
เพื่อความเข้าใจในแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับสิทธิและมาตรฐานสากลในการคุ้มครองสิทธิของผู้สู งอายุ
สาระสาคัญของบทนี้จึงเป็นการทบทวนความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ แนวคิด
ทฤษฎีเกี่ยวกับสิ ทธิ เสรีภาพและกลไกการคุ้มครองสิทธิ (2.1) การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของ
ประเทศไทย (2.2) องค์กรที่มีบ ทบาทและอานาจหน้าที่ห ลักในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย
(2.3) หลักการสาหรับผู้สูงอายุขององค์การสหประชาชาติ (2.4) มาตรฐานสากลในการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน
ของผู้สูงอายุ (2.5) และความพยายามในการร่างสนธิสัญ ญาว่าด้วยสิทธิมนุ ษยชนของผู้สูงอายุ (2.6) โดยมี
รายละเอียดแสดงในหัวข้อต่าง ๆ ดังต่อไปนี้
2.1 แนวคิด ทฤษฎีเกีย่ วกับสิทธิ เสรีภาพและกลไกการคุม้ ครองสิทธิ
ในหัวข้อนี้จะได้ศึกษาถึง หลักทั่วไปเกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพ (2.1.1) ลักษณะสาคัญของสิทธิมนุษยชน
(2.1.2) หลักความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ (2.1.3) และตราสารด้านสิทธิมนุษยชนระหว่���งประเทศ
(2.1.4)
2.1.1 หลักทัว่ ไปเกีย่ วกับสิทธิและเสรีภาพ
สิทธิและเสรีภาพของประชาชน เริ่มมีการเรียกร้องให้รับรองและคุ้มครองมาตั้งแต่สมัยอดีต และมีการ
พัฒนาแนวความคิดเรื่อยมาจนถึงปัจจุบันในแต่ละประเทศรวมถึงประเทศไทย บทบัญญัติในรัฐธรรมนูญได้มี
การรับรอง คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนไว้ ด้วยเหตุนี้ในการตรากฎหมายของฝ่ายนิติบัญญัติ หรือ
การใช้บังคับกฎหมายของฝ่ายบริหารหรือฝ่ายปกครองจะต้องคานึงว่ ากฎหมายดังกล่าวนั้นไปกระทบต่อสิทธิ
และเสรีภาพของประชาชนตามที่รัฐธรรมนูญรับรอง คุ้มครองไว้ห รือไม่ และจะต้องคานึงเป็นประการสาคัญ
เสมอเพราะสิทธิและเสรีภาพเป็นเกียรติยศและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ (Human Dignity) ซึ่งเป็นหลักการ
พื้นฐานของประเทศที่ปกครองในระบอบประชาธิปไตยจะต้องเคารพ หากละเลยหรือไม่คุ้มครองย่อมส่งผลต่อ
เกียรติภูมิของประเทศ
2.1.1.1 ความเป็นมาของแนวความคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพ
แนวความคิดของสานักกฎหมาย ธรรมชาติมีบทบาทสาคัญในทางพัฒนาการแนวความคิด ในทาง
กฎหมายในยุคต่อมา ทั้งในทางรูปแบบ ซึ่งถือว่ าแนวคิดกฎหมายธรรมชาติวางรากฐานในเรื่องลาดับชั้นของ
กฎหมาย (Legal Hierarchy) และในทางเนื้อหา ซึ่งกฎหมายธรรมชาติเห็นว่า มีกฎเกณฑ์ที่ สาคัญซึ่งยอมรับ
สิทธิที่ติดตัวมนุษย์ ห รื อสิ ทธิมนุ ษยชน (Human Right) อันเป็น สิทธิที่กาหนดความสั มพันธ์ระหว่างปั จเจก
บุคคลด้วยกันและกาหนดความสัมพันธ์ระหว่างปัจเจกบุคคลกับรัฐ และต่อมาแนวความคิดที่ยอมรับสิทธิที่ติด
ตัวมนุษย์ได้รับการบัญญัติรับรองไว้ในกฎหมายพื้นฐาน ซึ่งเป็นกฎหมายที่อยู่ในลาดับชั้นที่สูงกว่า เป็นการนา