คานา
การเปลี่ ย นแปลงโครงสร้างประชากรในรอบ 2 ทศวรรษที่ผ่ านมา ทาให้ ป ระเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่
สั งคมสู งอายุ (Aging society) ในปั จ จุ บั น และเป็ น ที่ ค าดการณ์ ว่าประเทศไทยจะกลายเป็ น สั งคมสู งอายุ
สมบูรณ์ (Aged society) ในปี 2564 และกลายเป็นสังคมสูงอายุระดับสุดยอด (Super aged society) ในอีก
ไม่ถึง 20 ปี ข้างหน้ า ซึ่งหมายถึง สั ดส่ ว นประชากรอายุ 60 ปี ขึ้นไปจะเพิ่ม ขึ้นถึงร้อยละ 28 ของประชากร
ทั้งหมด รัฐบาลได้ตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรดังกล่าว และได้มีการกาหนดนโยบายและ
มาตรการต่าง ๆ มารองรับการสูงอายุของประชากร แต่จากการศึกษาวิจัยต่างๆพบว่ านโยบายและมาตรการ
เหล่านี้ยังไม่เพียงพอและครอบคลุมประชากรผู้สูงอายุที่ มีจานวนเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในมิติของการคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุจากการเลือกปฏิบัติ
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ได้ เ ล็ ง เห็ น ความส าคั ญ ในการศึ ก ษาเกี่ ย วกั บ มิ ติ ด้ า น
สิทธิมนุษยชนของผู้สูงอายุไทย รวมทั้งการเตรียมความพร้อมในการรองรับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของ
ผู้สูงอายุของสหประชาชาติในอนาคต จึงได้พิจารณาคัดเลือกให้คณะผู้วิจัยจากสถาบันบัณฑิตพัฒ นบริหาร
ศาสตร์ดาเนินการ โครงการศึกษาวิจัยเพื่อจัดทาข้อเสนอแนะนโยบายหรือมาตรการเพื่อคุ้มครองและส่งเสริม
สิทธิของผู้สูงอายุ: กรณีการเลือกปฏิบัติในผู้สูงอายุ ในระหว่างวันที่ 19 มิถุนายน 2561 – 15 มกราคม 2562
รายงานฉบั บ นี้ เป็ น รายงานฉบั บ สมบูรณ์ (Final Report) ของโครงการศึกษาวิจัย ที่น าเสนอต่ อ
สานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ คณะผู้วิจัยขอขอบพระคุณในความร่วมมืออนุเคราะห์ให้ข้อมูล
และข้อคิดเห็ น จากทุกท่าน ทั้งที่ อยู่กลุ่ มตัว อย่างในการส ารวจ ผู้ เข้าร่ว มให้ ความคิดเห็ น ในการทา Focus
group ผู้ให้ ความคิดเห็ น และข้อมูลในการสัมภาษณ์ เชิงลึ ก และผู้ เข้าร่ว มประชุมร่างรายงานฉบั บสมบู ร ณ์
ข้อมูลและข้อคิดเห็นต่าง ๆ เหล่านี้ทาให้สภาพการณ์ของการคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุจากการเลือกปฏิบัติของ
ประเทศไทยได้ชัดเจนขึ้น
ท้ายสุดนี้ คณะผู้วิจัยขอแสดงความซาบซึ้งต่อข้อคิดเห็นที่ได้รับจากคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงาน
จ้างที่ปรึกษา ในการปรับปรุงแก้ไขเนื้อหาสาระของงานวิจัยระหว่างการดาเนิน งานโครงการศึกษาวิจัย อันเป็น
ประโยชน์ อย่างยิ่งต่อการดาเนินงานด้านการคุ้มครองสิทธิของผู้สูงอายุไทยจากการเลือกปฏิบัติต่ออายุของ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติต่อไป
คณะผู้วิจัย