รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำำ�ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564
ที่่�ประจำำ�อยู่่�ในประเทศไทย โดยหลายองค์์กรให้้ความ
สำำ�คััญกัับบทบาทของ กสม. ทั้้�งในด้้านการแลกเปลี่่�ยน
ความเห็็นเกี่่ย� วกัับปัญ
ั หาด้้านสิิทธิิมนุุษยชนในประเทศ
และในภููมิิภาค การให้้การสนัับสนุุนเพื่่�อร่่วมฝึึกอบรม
บุุ ค ลากรภาครัั ฐ และภาคประชาสัั ง คมในด้้ า นสิิ ท ธิิ
มนุุษยชน การพััฒนาฝึึกอบรมเจ้้าหน้้าที่่ข� องสำำ�นักั งาน
กสม. ให้้ มีี ความเชี่่� ย วชาญเพื่่� อ เสริิ ม สร้้ า งความรู้้�
ความเข้้ า ใจในการปฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� ใ ห้้ ส อดคล้้ อ งกัั บ
มาตรฐานสิิทธิิมนุุษยชนระหว่่างประเทศ รายละเอีียด
สามารถดาวน์์โหลดได้้ทาง QR code ที่่�ปรากฏ
QR code: กิิ จ กรรมความร่่ ว มมืือ
กัั บหน่่ ว ยงานของสหประชาชาติิ
องค์์กรต่่างประเทศ ภาคประชาสัังคม
และคณะทููตานุุ ทููตที่่� ป ระจำำ� อยู่่� ใ น
ประเทศไทย
โดยสรุุปภาพรวมในช่่วงปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564
ประเด็็นความร่่วมมืือระหว่่างประเทศที่่�เป็็นที่่�สนใจ
และต้้ อ งการสร้้ า งความร่่ ว มมืือกัั บ กสม. หรืือได้้
รัั บ การสอบถามถึึงท่่ า ทีีและบทบาทของ กสม.
ทั้้� ง กัั บส ถาบัั น สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนแห่่ ง ชาติิ ด้้ ว ยกัั น และ
กัั บหน่่ ว ยงานต่่ า ง ๆ อาจแบ่่ ง เป็็ น 5 กลุ่่�ม ได้้ แ ก่่
1) บทบาทของสถาบัั น สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนแห่่ ง ชาติิ
ในช่่วงของการแพร่่ระบาดของโรคโควิิด 19 รวมถึึง
ปััญหาหรืือผลกระทบด้้านสิิทธิิมนุุษยชนอัันเกิิดจาก
การแพร่่ระบาดของโรคโควิิค 19 2) ปััญหาข้้ามพรมแดน
ที่่� ส่่ ง ผลกระทบต่่ อ ประเทศต่่ า ง ๆ โดยเฉพาะ
การเปลี่่�ยนแปลงสภาพภููมิิอากาศ และการเคลื่่�อนย้้าย
ถิ่่� น ฐานของบุุ ค คลไม่่ ว่่ า จะเป็็ น แรงงานข้้ า มชาติิ
ผู้้�หนีีภัั ย การสู้้�รบ กลุ่่�มชาติิ พัั นธุ์์� ไร้้ รัั ฐ ไร้้ สัั ญ ชาติิ
ที่่�เดิินทางข้้ามผ่่านพรมแดน และจำำ�เป็็นต้้องอาศััย
ความร่่วมมืือในการคุ้้�มครองสิิทธิิของคนกลุ่่�มเหล่่านี้้�
3) ปัั ญ หาการเมืืองภายในภููมิิ ภ าคที่่� ส่่ ง ผลกระทบ
ต่่ อ ประเทศไทยและสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนในภููมิิ ภ าค
ได้้ แ ก่่ ปัั ญ หาความขัั ด แย้้ ง และการสู้้�รบภายใน
เมีียนมา และบทบาทด้้านมนุุษยธรรมของสถาบัั น
สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนแห่่ ง ชาติิ 4) ประเด็็ นปัั ญ หาใหม่่
75
เช่่น สิิทธิิของกลุ่่�มบุุคคลที่่�มีีความหลากหลายทางเพศ
การผลัั ก ดัั น เป้้ า หมายการพัั ฒ นาที่่� ยั่่� ง ยืืนไปสู่่� ร ะดัั บ
ท้้ อ งถิ่่� น การผลัั ก ดัั น ให้้ สิิ ท ธิิ ใ นที่่� ดิิ น และสิิ ท ธิิ ใ น
สิ่่� ง แวดล้้ อ มให้้ เ ป็็ น สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนประเภทหนึ่่� ง
การขจััดการเลืือกปฏิิบััติิเพราะเหตุุแห่่งวััยและอายุุ
เป็็ นต้้ น 5) ปัั ญ หาสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนภายในประเทศ
ที่่�เป็็นที่่�สนใจของต่่างประเทศ ได้้แก่่ การชุุมนุุมทาง
การเมืืองและเสรีีภาพในการแสดงออกและการชุุมนุุม
การจัับกุุมเยาวชนที่่�เข้้าร่่วมการชุุมนุุม สถานการณ์์
ชายแดนภาคใต้้และการบัังคัับใช้้กฎหมายพิิเศษ รวมถึึง
ปัั ญ หาการซ้้ อ มทรมานและร่่ า งพระราชบัั ญ ญัั ติิ
ป้้องกัันและปราบปรามการทรมานและการกระทำำ�ให้้
บุุคคลสููญหาย พ.ศ. ..... การดำำ�เนิินคดีเี ชิิงยุุทธศาสตร์์
เพื่่� อ ระงัั บ การมีีส่่ ว นร่่ ว มของประชาชนในกิิ จ การ
สาธารณะ (Strategic Lawsuit Against Public
Participation: SLAPP) หรืือการฟ้้ อ งคดีี เ พื่่� อ
ปิิดปากและร่่างพระราชบััญญััติิว่่าด้้วยการดำำ�เนิินงาน
ขององค์์กรที่่ไ� ม่่แสวงหารายได้้หรืือกำำ�ไรมาแบ่่งปัันกััน
พ.ศ. ..... บทบาทของภาคธุุรกิิจกัับสิิทธิิมนุุษยชน
3. การติิดตามการปฏิิบัติั ติ ามพัันธกรณีีระหว่่าง
ประเทศที่่ไ� ทยเป็็นภาคีีและมีีพัันธกรณีีที่่ต้้� องปฏิิบัติั ติ าม
บทบาทของ กสม. ในฐานะสถาบัันสิิทธิิมนุุษยชน
แห่่งชาติิมีีหน้า้ ที่่สำ� �คั
ำ ญ
ั ประการหนึ่่�ง ได���้แก่่ การติิดตาม
การปฏิิบััติิตามพัันธกรณีีระหว่่างประเทศที่่�ไทยเป็็น
ภาคีีและมีีพัั นธ กรณีีที่่� ต้้ อ งปฏิิ บัั ติิ ต ามให้้ เ กิิ ด ผล
ภายในประเทศอย่่างต่่อเนื่่�อง และในทุุกรอบที่่�รััฐบาล
จััดทำำ�รายงานความก้้าวหน้้าของไทยในการปฏิิบัติั ติ าม
พัันธกรณีีเพื่่อ� เสนอต่่อคณะกรรมการประจำำ�สนธิิสัญ
ั ญา
(treaty bodies) ของสหประชาชาติิ หรืือกลไกอื่่�น
ในระบบสหประชาชาติิ กสม. ถืือเป็็นหน้้าที่่�ที่่�จะต้้อง
จัั ดทำำ� รายงานคู่่� ข นาน (parallel report) เพื่่� อ
ประเมิินความก้้าวหน้้าหรืือความสำำ�เร็็จ ประเด็็นที่ยั่� งั มีี
ข้้อท้้าทายหรืืออุุปสรรค พร้้อมข้้อเสนอแนะเพื่่�อเสนอ
ต่่อคณะกรรมการประจำำ�สนธิิสัญ
ั ญาของสหประชาชาติิ
ทั้้�งนี้้� กสม. ได้้แจ้้งผลการประเมิินให้้แก่่รััฐบาลทราบ
ในคราวเดีียวกัันด้้วย โดยในการจััดทำำ�รายงาน กสม.
จะรัับฟัังข้้อมููลทั้้�งที่่�ได้้รัับจากหน่่วยงานภาครััฐ และ
จากองค์์กรภาคประชาสัังคมอื่่�น ๆ อย่่างรอบด้้าน
บทที่
01
บทที่
02
บทที่
03
บทที่
04
บทที่
05
บทที่
06