9
10
Overarching themes from the combined women’s voices. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109
9.1
Self‑determination and self-governance. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110
9.2
Gender discrimination. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 115
9.3
Structural racism. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 118
9.4
Lack of access to justice. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 137
Combined voices: centring lived experience. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
10.1
Disempowering process. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
10.2
Women’s knowledge not heard or valued . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166
10.3
Inability to fully participate. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170
10.4
Destructive interactions between legislative regimes. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
10.5
Conflicts of interest. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 199
10.6
Impact of professionals in native title. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
10.7
Recognising customary law and practices in the court processes. . . . . . . . . . . . . . . . . . 224
10.8
Remedies and accountability . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235
10.9
Traditional decision-making processes. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 248
10.10 Community conflict, trauma and inequity . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254
10.11 Unpaid labour subsidising the system. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 279
10.12 Women’s roles in healing community. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 294
10.13 Agreement making . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 315
11
Conclusions. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 323
12
Recommendations . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331
12.1
Broader structural reforms to create enabling environment . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 331
12.2
Establishment of a First Nations Native Title Reform Council to drive reform. . . . . . . . 332
12.3
Recommendations drawn from Wiyi Yani U Thangani. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333
12.4
Recommendations derived from the contributions of First Nations women
to this Native Title Report . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 334
12.5
Previous NTA-specific reforms. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335
13
Glossary. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 338
14
Appendix 1 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343
14.1
15
Appendix 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344
15.1
16
Acknowledgements. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 343
Native Title Report 1998, Chapter 2, ‘Striking the Balance’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 344
Appendix 3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
16.1
Queensland Statutory Regime Overview: Native Title, Cultural Heritage,
Land Rights and Human Rights . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 355
Endnotes . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377
Australian Human Rights Commission
5