080
กรณีที่ 8 สิทธิชุมชน กรณีกล่าวอ้างว่าโรงงานน�้ำมันปาล์มปล่อยน�้ำเสียก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
และชุมชน
ประเด็นการร้องเรียน
คณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ ไ ด้ รั บ เรื่ อ งร้ อ งเรี ย นขอให้ ต รวจสอบ
กรณีกล่าวอ้างว่า โรงงานน�้ำมันปาล์มของบริษัทน�้ำมันปาล์มแห่งหนึ่ง ที่ตั้งอยู่บริเวณใน
จังหวัดตรัง ปล่อยน�ำ้ เสียลงสูล่ ำ� รางสาธารณะ เส้นทางสัญจร สวนยางพารา สวนปาล์มน�ำ้ มัน
และสวนผลไม้ ส่งผลให้น�้ำในล�ำรางสาธารณะเน่าเสีย ราษฎรที่พักอาศัยอยู่ใกล้เคียงได้รับ
ความเดือดร้อนเสียหาย
การด�ำเนินการ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพิจารณาแล้วเห็นว่า มีเหตุการณ์ที่โรงงาน
น�ำ้ มันปาล์มปล่อยน�ำ้ เสียทีผ่ า่ นการบ�ำบัดแล้ว และน�ำไปใช้รดสวนปาล์มน�ำ้ มันซึง่ มีนำ�้ ทีไ่ หล
ออกนอกเขตพื้นที่โรงงาน ท�ำให้ราษฎรที่อยู่ใกล้เคียงได้รับความเดือดร้อนเสียหาย ส่งผล
กระทบต่อคุณภาพสิ่งแวดล้อมและการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน
ทั้งยังก่อให้เกิดความเดือดร้อนร�ำคาญและกระทบต่อสิทธิที่จะอยู่อาศัยในสิ่งแวดล้อมที่ดี
อันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน จึงมีมติให้มขี อ้ เสนอแนะมาตรการหรือแนวทางทีเ่ หมาะสม
ในการป้องกันหรือแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน และมาตรการหรือแนวทางในการ
ส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนต่ อ บริ ษั ท น�้ ำ มั น ปาล์ ม ส� ำ นั ก งานอุ ต สาหกรรม
จังหวัดตรัง และเทศบาลต�ำบล
มาตรการหรือแนวทาง
ที่เหมาะสมในการป้องกัน
หรือแก้ ไขการละเมิด
สิทธิมนุษยชน
1) บริษัทน�้ำมันปาล์ม ควรเร่งด�ำเนินการชดเชยเยียวยาความเสียหายให้กับผู้ได้รับ
ผลกระทบอันเกิดขึ้นจากเหตุการณ์น�้ำเสียไหลออกนอกเขตพื้นที่โรงงานให้ครบถ้วนและ
เป็นธรรม ทัง้ นี้ ตามนัยมาตรา 96 แห่งพระราชบัญญัตสิ ง่ เสริมและรักษาคุณภาพสิง่ แวดล้อม
แห่งชาติ พ.ศ. 2535
2) ส�ำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดตรังควรพิจารณาด�ำเนินการตามพระราชบัญญัติ
โรงงาน พ.ศ. 2535 ด้วยการสั่งให้ผู้ถูกร้องปรับปรุงแก้ไขระบบบ�ำบัดน�้ำเสียในกรณีที่ระบบ
บ�ำบัดน�้ำเสียของบริษัทน�้ำมันปาล์มดังกล่าว หรือคุณภาพน�้ำทิ้งจากการบ�ำบัดน�้ำเสียยังไม่
เป็นไปตามค่ามาตรฐานที่กฎหมายก�ำหนด
3) เทศบาลต�ำบล ควรพิจารณาแก้ไขเงื่อนไขท้ายใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็น
อันตรายต่อสุขภาพ เลขที่ 66/2561 ลงวันที่ 14 พฤศจิกายน 2561 ของบริษัทน�้ำมันปาล์ม
ในส่วนทีเ่ กีย่ วข้องกับการปล่อยน�ำ้ เสียให้สอดคล้องกับเงือ่ นไขการอนุญาตให้ประกอบกิจการ
โรงงาน ซึ่งก�ำหนดห้ามระบายน�้ำทิ้งออกนอกบริเวณโรงงาน
ข้อเสนอแนะมาตรการ
หรือแนวทางในการ
ส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
1) บริษทั น�ำ้ มันปาล์ม ควรประกอบกิจการและปฏิบตั ติ ามหลักการชีแ้ นะเรือ่ งธุรกิจ
กับสิทธิมนุษยชน ตามกรอบงานองค์การสหประชาชาติ ที่มุ่งเน้นการคุ้มครอง เคารพ และ
เยียวยาผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการด�ำเนินธุรกิจ เพื่อมิให้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและ
สุขภาพอนามัยของชุมชนหรือบุคคลที่อาศัยอยู่ใกล้เคียง