รายงานผลการปฎิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563
063
กรณีตัวอย่างรายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน จ�ำนวน 10 เรื่อง
กรณีที่ 1 สิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกาย กรณีการเสียชีวิตของนักเรียนโรงเรียนเตรียมทหาร
จังหวัดนครนายก
ประเด็นการร้องเรียน
การด�ำเนินการ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเห็นสมควรให้มีการตรวจสอบ กรณีมีผู้ร้อง
เรียนขอให้ตรวจสอบกรณีการเสียชีวิตของนาย ภ. นักเรียนเตรียมทหาร ชั้นปีที่ 1 โรงเรียน
เตรียมทหาร จังหวัดนครนายก เมือ่ วันที่ 17 ตุลาคม 2560 ด้วยภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน
ซึ่งต่อมาบิดามารดาของนาย ภ. ได้แถลงข่าวต่อสื่อมวลชน กรณีมีเหตุสงสัยว่าสาเหตุ
การเสียชีวติ ดังกล่าวอาจเกิดจากการลงโทษของรุน่ พี่ เนือ่ งจากปกตินาย ภ. มีสขุ ภาพแข็งแรงดี
และช่วงก่อนการเสียชีวติ นาย ภ. ได้เล่าให้บดิ าฟังว่าเคยถูกนักเรียนรุน่ พีท่ ที่ ำ� หน้าทีน่ กั เรียน
บังคับบัญชาสั่งให้ธ�ำรงวินัยทางทหารหรือซ่อม จนเกินกว่าเหตุ ท�ำให้หมดสติ ชีพจรต�่ำจน
เกือบเสียชีวิตมาแล้ว แต่ถูกปั๊มหัวใจฟื้นขึ้นมาได้ และหลังการเสียชีวิตและน�ำร่างไปตรวจ
หาสาเหตุการเสียชีวิต แต่กลับพบว่าอวัยวะภายใน ได้แก่ สมองและหัวใจหายไป
นอกจากนี้ ได้มีกลุ่มบุคคลยื่นแถลงการณ์ขอให้ตรวจสอบเกี่ยวกับการเสียชีวิตโดย
ผิดธรรมชาติของนาย ภ. และบุคคลในกองทัพ ตั้งแต่ปี 2554 จนถึงปัจจุบันมีผู้เสียชีวิต
ในลักษณะดังกล่าวแล้ว 8 ราย ที่มีลักษณะที่เกิดจากการลงโทษทางวินัยเกินสมควรแก่เหตุ
แต่ผทู้ เี่ กีย่ วข้องไม่ได้ถกู พิพากษาความผิดตามกระบวนการยุตธิ รรม โดยเห็นว่า การลงโทษ
ทีเ่ รียกว่า “การธ�ำรงวินยั ” หรือ “ซ่อม” หรือ “แดก” ทีเ่ กินขอบเขตของการฝึกสมรรถภาพ
ร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นการกระท�ำต่อพลทหารหรือนักเรียนเตรียมทหาร เป็นการละเมิด
สิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติได้ตรวจสอบข้อเท็จจริง สรุปได้ว่า นาย ภ.
นักเรียนเตรียมทหาร ชัน้ ปีที่ 1 โรงเรียนเตรียมทหาร ถูกนักเรียนบังคับบัญชาลงโทษทางวินยั
เป็นเหตุให้เกิดความผิดปกติทางร่างกายจนต้องเข้ารับการรักษาพยาบาล 2 ครั้ง ครั้งแรก
ถูกนักเรียนบังคับบัญชาลงโทษทางวินัย เมื่อวันที่ 22 สิงหาคม 2560 โดยให้ปฏิบัติ
ในท่าหัวปักจนได้รบั บาดเจ็บและเกิดอาการวูบหมดสติ และครัง้ ทีส่ องถูกนักเรียนบังคับบัญชา
ที่ไม่ได้เป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรงท�ำการลงโทษทางวินัย เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2560 จนเกิด
อาการวูบ หายใจเร็ว มือจีบเกร็ง ซึ่งต่อมานาย ภ. ได้เสียชีวิต เมื่อคืนวันที่ 17 ตุลาคม 2560
แม้จะเป็นการเสียชีวิตหลังเหตุการณ์ที่นาย ภ. ถูกนักเรียนบังคับบัญชาที่ไม่ได้เป็นผู้บังคับ
บัญชาโดยตรงกระท�ำการลงโทษทางวินัยเพียง 1 วัน แต่ภายหลังจากการเสียชีวิตได้มีการ
ตรวจชันสูตรศพ 2 ครั้ง ครั้งแรกส่งศพจากโรงพยาบาลโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
ไปตรวจชันสูตรทีส่ ถาบันพยาธิวทิ ยา โรงพยาบาล พระมงกุฎเกล้า ผลการชันสูตรไม่พบร่อง
รอยทีช่ ดั เจนว่าถูกท�ำร้าย พบซีโ่ ครงด้านขวาซีท่ ี่ 4 หัก แพทย์ไม่ตดั ประเด็นข้อสันนิษฐานว่า
อาจเกิดจากการท�ำ CPR ที่ต้องใช้แรงกดกึ่งกระแทกและใช้เวลานานถึง 4 ชั่วโมง พบเซลล์
กล้ามเนื้อหัวใจบางส่วนมีขนาดผิดปกติ และพบหย่อมการตายของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ
ซึ่งไม่ค่อยตรวจพบบ่อยในคนอายุ 18 ปี โดยแพทย์สรุปสาเหตุการเสียชีวิตว่าเกิดจากหัวใจ
บทที่
3