บทสรุุปผู้้�บริหา
ิ ร
รายงานผลการปฏิิบััติิงานคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ (กสม.) ประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566
เป็็นการดำเนิินการตามบทบััญญััติมิ าตรา 45 แห่่งพระราชบััญญััติปิ ระกอบรััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชน
แห่่งชาติิ พ.ศ. 2560 รายงานครอบคลุุมผลการปฏิิบััติิงานระหว่่างวัันที่่� 1 ตุุลาคม 2565 ถึึงวัันที่่� 30 กัันยายน 2566
โดยมีีผลการดำเนิินงานที่่�สำคััญในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 สรุุปได้้ดัังนี้้�
ด้้านการคุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน กสม. ได้้รัับเรื่่�อง
ร้้ อ งเรีี ย นว่่ า มีี ก ารกระทำหรืือการละเลยการกระทำ
อััน เป็็ น การละเมิิดสิิท ธิิมนุุษยชน 940 เรื่่�อง โดยรัั บ
ไว้้ ด ำเนิิ น การ 610 เรื่่� อ ง (ร้้ อ ยละ 64.89) ที่่� เ หลืือ
330 เรื่่�อง (ร้้อยละ 35.11) ไม่่รัับไว้้ดำเนิินการเนื่่�องจาก
ไม่่อยู่่�ในหน้้าที่่�และอำนาจของ กสม. หรืืออยู่่�ในอำนาจ
หน้้ า ที่่� ข ององค์์ ก รอิิ ส ระอื่่� น ในจำนวนเรื่่� อ งร้้ อ งเรีี ย น
ที่่�รัับไว้้ดำเนิินการ แบ่่งเป็็นการประสานการคุ้้�มครอง
สิิทธิิมนุุษยชนและตรวจสอบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน
259 เรื่่อ� ง (ร้้อยละ 42.46) และการประสานการช่่วยเหลืือ
ศึึกษาเพื่่อ� จััดทำข้้อเสนอแนะในการส่่งเสริิมและคุ้้�มครอง
สิิทธิิมนุุษยชน และให้้ความช่่วยเหลืืออื่่�น ๆ 351 เรื่่�อง
(ร้้อยละ 57.54) โดยประเด็็นที่่�มีีการร้้องเรีียนมากที่่�สุุด
3 อัันดับั แรก ได้้แก่่ สิิทธิิในกระบวนการยุุติธิ รรม สิิทธิิและ
ความเสมอภาคทางเพศ และสิิทธิิและสถานะบุุคคล
กสม. ได้้ จัั ด ทำรายงานผลการตรวจสอบการ
ละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนเสร็็จสิ้้�น 194 คำร้้อง เป็็นคำร้้อง
ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 จำนวน 63 คำร้้อง และก่่อน
ปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 จำนวน 131 คำร้้อง พบเรื่่�องที่่�
มีีการกระทำหรืือการละเลยการกระทำอัันเป็็นการละเมิิด
สิิทธิิมนุุษยชนและ กสม. มีีข้้อเสนอแนะมาตรการหรืือ
แนวทางที่่�เหมาะสมในการป้้องกัันหรืือแก้้ไขการละเมิิด
สิิทธิิมนุุษยชนไปยัังหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้อง 123 คำร้้อง
(ร้้ อ ยละ 63.40) อาทิิ 1) กรณีี เจ้้ า หน้้ า ที่่� ต ำรวจขอ
ความร่่วมมืือเก็็บตัวั อย่่างสารพัันธุกุ รรม (ดีีเอ็็นเอ) บุุคคล
ที่่�พ้น้ โทษตามนโยบายหรืือข้้อสั่่ง� การของสำนัักงานตำรวจ
แห่่งชาติิ โดยอ้้างเหตุุผลเกี่่�ยวกัับประโยชน์์สาธารณะ
10
และความยิิ น ยอมของผู้้�ที่่� จ ะถูู ก ตรวจเก็็ บ เป็็ น การ
จำกััดสิิทธิิและเสรีีภาพของบุุคคลเกิินสมควรทั้้�งยัังเป็็น
การเลืือกปฏิิบัติั โิ ดยไม่่เป็็นธรรมต่่อบุุคคล กสม. เสนอแนะ
ให้้ยกเลิิกนโยบายหรืือข้้อสั่่�งการดัังกล่่าว และให้้เก็็บ
ตััวอย่่างสารพัันธุุกรรมของบุุคคลเฉพาะกรณีีที่่�ประมวล
กฎหมายวิิธีีพิิจารณาความอาญาบััญญััติิไว้้เท่่านั้้�น และ
2) กรณีีสื่่�อมวลชนนำเสนอข่่าวโดยไม่่ได้้ปิิดบัังใบหน้้า
หรืือเบลอภาพของผู้้�ที่่�เกี่่�ยวข้้องในคดีี นำเสนอขั้้�นตอน
และวิิธีีการฆาตกรรมโดยละเอีียด การสร้้างความรำคาญ
และพยายามสอบถามข้้ อ มูู ลอัั นมีี ลัั ก ษณะคาดคั้้� น
กสม. เสนอแนะให้้องค์์กรด้้านสื่่�อมวลชน ทั้้�งสื่่�อวิิทยุุ
โทรทััศน์์และผู้้�ผลิิตข่่าวออนไลน์์ให้้ความรู้้�เกี่่�ยวกัับเรื่่�อง
สิิ ท ธิิ ในความเป็็ น อยู่่�ส่่ วนตัั ว และแนวทางปฏิิ บัั ติิง าน
ในการนำเสนอข่่าวแก่่ผู้้�ประกอบวิิชาชีีพสื่่อ� เพื่่อ� หลีีกเลี่่ย� ง
การเปิิดเผยข้้อมููลส่่วนบุุคคลเกิินความจำ��ป็็น เป็็นต้้น
และเป็็นเรื่่�องที่่�ไม่่พบการละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนแต่่ กสม.
มีีข้้อเสนอแนะมาตรการหรืือแนวทางในการส่่งเสริิมและ
คุ้้�มครองสิิทธิิมนุุษยชน 46 คำร้้อง (ร้้อยละ 23.71) อาทิิ
1) กรณีีชุมุ ชนในพื้้�นที่่เ� ขตคลองสาน ได้้รับั ผลกระทบจาก
การก่่อสร้้างโรงแรม และอาคารพาณิิชย์์ โครงการ RTWO
กสม. เสนอแนะให้้จััดตั้้�งคณะกรรมการประสานงาน
เพื่่�อพิิจารณากำหนดการแก้้ไขและป้้องกัันผลกระทบ
อย่่างเป็็นรููปธรรม และติิดตามการซ่่อมแซมเพื่่�อชดเชย
ความเสีียหายแก่่ประชาชนที่่�ได้้รับั ผลกระทบอย่่างใกล้้ชิดิ
และ 2) กรณีีชุุมชนแห่่งหนึ่่�งในจัังหวััดปทุุมธานีี ได้้รับั
ความเดืือดร้้อนจากการต้้องอพยพออกจากที่่�อยู่่�อาศััย
มานาน เนื่่� อ งจากเป็็ นที่่� ดิิ นที่่� มีี บุุ ค คลอื่่� น เป็็ น เจ้้ า ของ
ร าย งานผลกา รปฏิ บั ติ งา นคณ ะกรรมการสิ ท ธิ มนุษ ย ช น แห่ ง ช าติ