5
ปััญหา อุุปสรรคและข้้อเสนอ���นะในการดำำ�เนิินงาน
จากการดำเนิินงานตามหน้้าที่่�และอำนาจของ กสม. ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2566 พบว่่ามีีปััญหา อุุปสรรค
และข้้อจำกััดบางประการ และเห็็นควรมีีข้้อเสนอแนะต่่อคณะรััฐมนตรีี รััฐสภา และหน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้อง ดัังนี้้�
5.1 หน้้าที่่�แ ละอำำ� นาจของ กสม. ในการชี้้�แ จงและรายงานข้้อเท็็ จ จริิง ที่่�ถูู กต้้อง
โดยไม่่ ชัั ก ช้้า กรณีีที่่� มีี การรายงานสถานการณ์์ เ กี่่� ย วกัั บสิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชนใน
ประเทศไทยโดยไม่่ถููกต้้องหรืือไม่่เป็็นธรรม อัันไม่่สอดคล้้องกัับหน้้าที่แ
่� ละอำำ�นาจ
ของสถาบัันสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ตามหลัักการปารีีส
รััฐธรรมนููญแห่่งราชอาณาจัักรไทย พุุทธศัักราช 2560
มาตรา 247 (4) และพระราชบััญญััติปิ ระกอบรััฐธรรมนููญ
ว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ พ.ศ. 2560
มาตรา 26 (4) และมาตรา 44 บััญญััติิให้้ กสม. ชี้้�แจง
และรายงานข้้ อ เท็็จจริิงที่่�ถููก ต้้องโดยไม่่ชััก ช้้าในกรณีี
ที่่� มีี ก ารรายงานสถานการณ์์ เ กี่่� ย วกัั บ สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน
ในประเทศไทยโดยไม่่ถูกู ต้้องหรืือไม่่เป็็นธรรม เพื่่อ� เผยแพร่่
ให้้ ป ระชาชนทราบเป็็ น การทั่่� ว ไป ซึ่่� ง กสม. ได้้ เ คย
แสดงความกัังวลต่่อคณะกรรมาธิิการร่่างรััฐธรรมนููญ
ในขณะนั้้�นว่่า บทบััญญััติิดัังกล่่าวอาจไม่่สอดคล้้องกัับ
หลัั ก ความเป็็ นอิิ ส ระในการปฏิิ บัั ติิ หน้้ า ที่่� ข องสถาบัั น
สิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิตามหลัักการปารีีส
ในการเข้้ า รัั บ การประเมิิ น เพื่่� อ ทบทวนสถานะ
(re-accreditation) โดยคณะอนุุกรรมาธิิการประเมิิน
สถานะ (Sub-Committee on Accreditation: SCA)12
ของกรอบความร่่ ว มมืือพัั นธมิิ ต รระดัั บ โลกว่่ า ด้้ ว ย
สถาบัันสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ (Global Alliance of
National Human Rights Institutions: GANHRI)
กสม. ได้้รับข้
ั อ้ สัังเกตจาก SCA ว่่าหน้้าที่่�และอำนาจดัังกล่่าว
ไม่่สอดคล้้องกัับหลักั การปารีีสเนื่่อ� งจากอาจส่่งผลกระทบ
ต่่อความเป็็นอิิสระในการปฏิิบััติิหน้้าที่่�ทั้้�งที่่�อาจเกิิดขึ้้�น
จริิงหรืือที่่�เป็็นการรัับรู้้� (actual or perceived impact
on independence) จึึงได้้ มีี ก ารประสานทั้้� ง กัั บ
ฝ่่ า ยนิิ ติิ บัั ญ ญัั ติิ แ ละฝ่่ า ยบริิ ห ารเพื่่� อ ยกเลิิ ก บทบัั ญ ญัั ติิ
ดัังกล่่าว
12
การดำำ �เนิินการที่่�เกี่่�ยวข้้อง
เมื่่�อวัันที่่� 8 มีีนาคม 2565 กสม. ได้้มีีหนัังสืือยืืนยััน
ขอแก้้ไขร่่างพระราชบััญญััติิประกอบรััฐธรรมนููญว่่าด้้วย
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ (ฉบัับที่่� ..) พ.ศ. ....
ต่่ อ นายกรัั ฐ มนตรีี เ พื่่� อ เสนอคณะรัั ฐ มนตรีี พิิ จ ารณา
โดยเห็็นควรยกเลิิกบทบััญญััติิเกี่่�ยวกัับหน้้าที่่�และอำนาจ
ของ กสม. ในการชี้้�แจงและรายงานข้้อเท็็จจริิงที่่�ถููกต้้อง
โดยไม่่ชัักช้้าในกรณีีที่่�มีีการรายงานสถานการณ์์เกี่่�ยวกัับ
สิิทธิิมนุุษยชนในประเทศไทยโดยไม่่ถูกู ต้้องหรืือไม่่เป็็นธรรม
ตามมาตรา 26 (4) แห่่ ง พระราชบัั ญ ญัั ติิ ป ระกอบ
รััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
พ.ศ. 2560 ซึ่่�งได้้รัับการประสานจากสำนัักเลขาธิิการ
คณะรัั ฐ มนตรีี ว่่ า หน่่ ว ยงานที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ งได้้ พิิ จ ารณา
ให้้ความเห็็นแล้้ว แต่่เนื่่�องจากมีีคณะรััฐมนตรีีชุุดใหม่่
สำนัั ก เลขาธิิ ก ารคณะรัั ฐ มนตรีี จึึ งจะส่่ ง เรื่่� อ งคืืน
มายัังสำนัักงาน กสม. เพื่่� อ พิิ จ ารณายืืนยัั น การแก้้ ไข
ร่่างพระราชบััญญััติิประกอบรััฐธรรมนููญฯ กลัับไปยััง
คณะรััฐมนตรีีอีีกครั้้�ง
ขอเสนอแนะ
รััฐสภา คณะรััฐมนตรีีหรืือหน่่วยงานของรััฐที่่�เกี่่ย� วข้้อง
ควรพิิจารณาสนัับสนุุนกา��แก้้ไขพระราชบััญญััติปิ ระกอบ
รััฐธรรมนููญว่่าด้้วยคณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
พ.ศ. 2560 โดยยกเลิิกบทบััญญััติใิ นมาตรา 26 (4) เพ่อ� ให้้
บทบาทหน้้าที่่�ของ กสม. สอดคล้้องกัับหลักั การปารีีส
เป็็นคณะอนุุกรรมการภายใต้้กรอบความร่่วมมืือเครืือข่่ายพัันธมิติ รระดัับโลกว่่าด้้วยสถาบัันสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ (Global Alliance of National Human
Rights Institutions : GANHRI) ซึ่่�งได้้พิิจารณาปรัับลดสถานะของ กสม. จากสถานะ A เป็็น B เมื่่�อเดืือนพฤศจิิกายน 2558
106
ร าย งานผลกา รปฏิ บั ติ งา นคณ ะกรรมการสิ ท ธิ มนุษ ย ช น แห่ ง ช าติ