sufisiente atu alkansa feto sira-nia igualdade de facto ho mane sira, ne’ebé Komité
interpreta nu’udar igualdade substantiva. Aleinde ne’e, Konvensaun ezije katak feto sira
tenke hetan inísiu hanesan no atu sira hetan empodera liuhosi ambiente ida ne’ebé
permite sira hodi alkansa rezultadu sira igualdade nian. La sufisiente atu garante ba feto
sira tratamentu ne’ebé idéntiku ho ne’ebé fó ba mane sira. Konserteza, tenke tau iha
konsiderasaun diferensa sira biolójika no mós diferensa sira ne’ebé harii sosialmente no
kulturalmente entre feto no mane sira. Iha sirkunstánsia balu, presiza duni tratamentu
ne’ebé la idéntiku entre feto no mane sira hodi enfrenta diferensa sira-ne’e. Esforsu atu
hetan objetivu husi igualdade substantiva mós ezije estratéjia ida efetiva ho intensaun atu
rezolve feto sira nia reprezentasaun ne’ebé ki’ik no redistribuisaun husi rekursu sira no
podér entre mane no feto sira.36
PROIBISAUN BA DISKRIMINASAUN: OBRIGASAUN NIA FONTE SIRA37
Fonte Tratadu nian
Deklarasaun Universál ba Direitus Umanus (artigu 2)
Paktu Internasionál kona-ba Direitus Sivíl no Polítiku (artigu 2(1), 3 no 26)
Konvensaun kona-ba Halakon Diskriminasaun ho Forma Hotu-hotu hasoru Feto sira
(artigu 2)
Konvensaun kona-ba Direitus Labarik-oan nian (artigu 2)
Konvensaun Internasionál kona-ba Protesaun ba Direitus husi Traballadór Migrante
Hotu-hotu no Membru sira husi Sira-nia Família (artigu 7)
Paktu Internasionál kona-ba Direitus Ekonómiku, Sosiál no Kulturál (artigu 2(2), 3 no
7)
Konvensaun kona-ba Direitu husi Ema sira ho Defisiénsia (artigu 6)
Konvensaun Europeia kona-ba Direitus Umanus (artigu 14)
Konvensaun Amerikana kona-ba Direitus Umanus (artigu 1)
Karta Afrikana kona-ba Direitus Umanus no Povu sira-nian (artigu 2 no 18(3))
Fonte Naun-tratadu nian
Deklarasaun Kairu kona-ba Direitus Umanus iha Izlaun/Islam (artigu 1)
2.2. Konvensaun kona-ba Halakon Diskriminasaun ho Forma Hotuhotu hasoru Feto sira
CEDAW hetan adota husi Asembleia Jerál Nasoins Unidas nian iha tinan-1979. Kuaze
nasaun hotu iha mundu ne’e sai nu’udar parte ba CEDAW. Exesaun sira daudaun mak
Iraun, Palau, Somália, Sudaun-Súl, Sudaun, Tonga no Estadus Unidus Amérika.38
36
Komité CEDAW, Rekomendasaun Jerál Nú. 25 kona-ba medida espesiál temporária sira, tinan-2004, parág. 4-8.
37
Hetan adapta hosi OHCHR, Prinsípiu no Orientasaun sira-ne’ebé hetan Rekomenda kona-ba Direitus Umanus no Tráfiku
Umanus: Komentáriu, tinan-2010, pájina 63.
38
Hanesan iha fulan-Juñu tinan-2013. Ba informasaun daudaun ne’e nia estadu legál, porfavór haree Nasoins Unidas nia
Kolesaun Tratadu; disponivel iha http://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=IV8&chapter=4&lang=en.
Promove no Proteje Feto no Feto-oan sira-nia Direitus Umanus: Manuál ba Instituisaun Nasionál sira Direitus Umanus nian
30