94
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
สิ่งแวดล้อมและสุขภาพ และผู้แทนสถาบันอุดมศึกษาที่จัดการการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม
หรือทรัพยากรธรรมชาติหรือด้านสุขภาพ ให้ความเห็นประกอบก่อนมีการดำ�เนินการ
ดังกล่าว
สิทธิของชุมชนที่จะฟ้องหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ ราชการ
ส่วนท้องถิ่นหรือองค์กรอื่นของรัฐที่เป็นนิติบุคคล เพื่อให้ปฏิบัติหน้าที่ตามบทบัญญัตินี้
ย่อมได้รับความคุ้มครอง
มาตรา ๘๕ รัฐต้องดำ�เนินการตามแนวนโยบายด้านที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่งแวดล้อม ดังต่อไปนี้
(๑) กำ�หนดหลักเกณฑ์การใช้ที่ดินให้ครอบคลุมทั่วประเทศ โดยให้คำ�นึงถึงความ
สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ ทั้งผืนดิน ผืนน้ำ� วิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่น
และการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพ และกำ�หนดมาตรฐานการ
ใช้ที่ดินอย่างยั่งยืน โดยต้องให้ประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากหลักเกณฑ์การใช้
ที่ดินนั้นมีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้วย
(๒) กระจายการถื อ ครองที่ ดิ น อย่ า งเป็ น ธรรมและดำ � เนิ น การให้ เ กษตรกรมี
กรรมสิ ท ธิ์ ห รื อ สิ ท ธิ ใ นที่ ดิ น เพื่ อ ประกอบเกษตรกรรมอย่ า งทั่ ว ถึ ง โดยการปฏิ รู ป ที่ ดิ น
หรือวิธีอื่น รวมทั้งจัดหาแหล่งน้ำ� เพื่อให้เกษตรกรมีน้ำ�ใช้อย่างพอเพียงและเหมาะสม
แก่การเกษตร
(๓) จั ด ให้ มี ก ารวางผั ง เมื อ ง พั ฒ นา และดำ � เนิ น การตามผั ง เมื อ งอย่ า งมี
ประสิ ท ธิ ภ าพและประสิ ท ธิ ผ ล เพื่ อ ประโยชน์ ใ นการดู แ ลรั ก ษาทรั พ ยากรธรรมชาติ
อย่างยั่งยืน
(๔) จั ด ให้ มี แ ผนการบริ ห ารจั ด การทรั พ ยากรน้ำ� และทรั พ ยากรธรรมชาติ อื่ น
อย่างเป็นระบบและเกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม ทั้งต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการ
สงวน บำ�รุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทาง
ชีวภาพอย่างสมดุล
(๕) ส่งเสริม บำ�รุงรักษา และคุ้มครองคุณภาพสิ่งแวดล้อมตามหลักการพัฒนา
ที่ ยั่ ง ยื น ตลอดจนควบคุ ม และกำ � จั ด ภาวะมลพิ ษ ที่ มี ผ ลต่ อ สุ ข ภาพอนามั ย สวั ส ดิ ภ าพ
และคุ ณ ภาพชี วิ ต ของประชาชน โดยประชาชน ชุ ม ชนท้ อ งถิ่ น และองค์ ก รปกครอง
ส่วนท้อง���ิ่น ต้องมีส่วนร่วมในการกำ�หนดแนวทางการดำ�เนินงาน
มาตรา ๘๗ รัฐต้องดำ�เนินการตามแนวนโยบายด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน
ดังต่อไปนี้
(๑) ส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำ�หนดนโยบายและวางแผนพัฒนา
เศรษฐกิจและสังคมทั้งในระดับชาติและระดับท้องถิ่น