50
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
๓) การประเมินสถานการณ์
จากเหตุการณ์ความรุนแรงทางการเมืองที่เกิดขึ้น กสม. เห็นว่า การชุมนุมทางการเมือง
ที่ มี ผู้ เข้ า ร่ ว มจำ � นวนมาก ทำ � ให้ มี โ อกาสจะเกิ ด ความรุ น แรงและการละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนในหลายมิ ติ
เช่น สิทธิในทรัพย์สิน สิทธิในการเดินทาง สิทธิในชีวิตและร่างกาย ทั้งต่อประชาชนทั่วไป ผู้ชุมนุม และ
เจ้าหน้าที่ที่รักษาความสงบเรียบร้อย นอกจากนี้ ยังเกิดความยากลำ�บากในการการควบคุมความสงบ
เรียบร้อยของการชุมนุม จนทำ�ให้เกิดการลอบทำ�ร้ายผู้ชุมนุม โดยเจ้าหน้าที่ยังไม่สามารถติดตามจับกุม
ผู้กระทำ�การละเมิดมาลงโทษได้ และเมื่อเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องควบคุมสถานการณ์และบังคับใช้กฎหมาย
ก็เสี่ยงต่อการปะทะกับผู้ชุมนุมจนกลายเป็นเหตุการณ์รุนแรง นอกจากนี้ เมื่อรัฐพยายามควบคุมการ
ชุมนุมไม่ให้ขยายวงกว้างออกไป ก็มักจะเกิดการควบคุมสื่อและเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น จนเกิน
สัดส่วนที่เหมาะสมและจำ�เป็น จากเหตุการณ์การชุมนุมของ กปปส. กสม. เห็นว่า
F รัฐบาลควรมีมาตรการดูแลความปลอดภัยของผู้ชุมนุม และเตรียมพร้อมในกรณีซึ่งอาจ
เกิดเหตุไม่สงบขึ้นจากการชุมนุม การใช้อาวุธ หรือจากการเผชิญหน้าระหว่างผู้ชุมนุม
กับกลุ่มบุคคลอื่น ๆ
F รัฐบาลควรตระหนักถึงเสรีภาพในการชุมนุมโดยสงบและปราศจากอาวุธ และการปฏิบัติ
ของเจ้าหน้าที่รัฐต่อผู้ชุมนุม ต้องสอดคล้องกับหลักการสากลของการปฏิบัติของเจ้าหน้าที่
ซึ่ ง มี อำ � นาจในการบั ง คั บ ใช้ ก ฎหมาย และหลั ก การใช้ อ าวุ ธ ของเจ้ า หน้ า ที่ โดยขอให้
เจ้าหน้าที่ของรัฐยึดหลักการดังกล่าวอย่างเคร่งครัด ได้สัดส่วนเหมาะสม เท่าที่จำ�เป็น
ตามสถานการณ์ และคำ�นึงถึงผลลัพธ์ในทางสันติ
F รั ฐ บาลควรเร่ ง ดำ � เนิ น การสื บ สวนสอบสวนหาข้ อ เท็ จ จริ ง และติ ด ตามผู้ ก ระทำ � ความผิ ด
มาดำ�เนินคดีตามกระบวนการยุติธรรม
F หน่ ว ยงานของรั ฐ ต้ อ งรายงานสถานการณ์ ที่ เ กิ ด ขึ้ น ตามข้ อ เท็ จ จริ ง ให้ ส าธารณชนได้
รับทราบอย่างถูกต้อง รวดเร็ว ครบถ้วน รอบด้าน และดำ�เนินการด้วยความระมัดระวัง
F รั ฐ บาลควรควบคุ ม มิ ใ ห้ เ กิ ด การยั่ ว ยุ บิ ด เบื อ นข้ อ มู ล โฆษณาชวนเชื่ อ และการใช้ ภ าษา
เพื่อสร้างความเกลียดชังระหว่างกัน (Hate Speech)
F รั ฐ บาลควรตระหนั ก ถึ ง ผลกระทบต่ อ สิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพจากการใช้ ก ฎหมายพิ เ ศษ ได้ แ ก่
พระราชบัญญัติกฎอัยการศึก พระพุทธศักราช ๒๔๕๗ พระราชกำ�หนดการบริหารราชการ
ในสถานการณ์ฉุกเฉิน พ.ศ. ๒๕๔๘ และพระราชบัญญัติการรักษาความมั่นคงภายใน
ราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๕๕๑ ว่าต้องใช้เท่าที่จำ�เป็นและเหมาะสม ตลอดจนผลกระทบ
ที่ไม่พึงประสงค์ เช่น การทำ�ให้สถานการณ์มีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น
F ในการแก้ ไขปั ญ หาความขั ด แย้ ง รั ฐ ต้ อ งคำ � นึ ง ถึ ง หลั ก นิ ติ รั ฐ นิ ติ ธ รรม การมี ส่ ว นร่ ว ม
การยอมรับความแตกต่าง ตลอดจนการเคารพสิทธิมนุษยชน และการแก้ไขปัญหาสันติวิธี
โดยคำ�นึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของประเทศเป็นสำ�คัญ