104 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๗
ในท้องถิ่นอย่างผิดกฎหมาย มีการใช้กำ�ลังข่มขู่คุกคาม ก่อให้เกิดผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชน ชุมชน
ในพื้นที่สูญเสียการดำ�รงชีพและโอกาสในการทำ�งาน สูญเสียความมั่นคงด้านอาหาร ขาดโอกาสด้าน
การศึกษา ทำ�ให้ปัญหาความยากจนเลวร้ายลง
จากการตรวจสอบ กสม. พบว่ า พื้ น ที่ สั ม ปทานดั ง กล่ า วเป็ น พื้ น ที่ ที่ ช าวบ้ า นในชุ ม ชนชิ ก ออ
(Chikhor) ชุค (Chhouk) และตาเปง เคนดัล (Trapeng Kendal) อำ�เภอสเร อัมเบล (Sre Ambel)
จังหวัดเกาะกง (Koh Kong) อาศัยและพึ่งพาทรัพยากรธรรมชาติในท้องถิ่นในการดำ�รงวิถีชีวิตมายาวนาน
การมีนโยบายนำ�พื้นที่ไปให้แก่ภาคเอกชนประกอบธุรกิจก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อชุมชน
อย่างรุนแรง ทั้งในเรื่องการใช้ความรุนแรงขับไล่ชาวบ้านออกจากพื้นที่ การจำ�กัดและขัดขวางการใช้
ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอันเป็นพื้นฐานในการดำ�รงชีวิตที่สำ�คัญของชุมชน ผลกระทบที่เกิดขึ้นจาก
การละเมิดสิทธิมนุษยชนดังกล่าว ถือว่าบริษัทเอกชนต้องมีส่วนร่วมรับผิดชอบ แม้บริษัทจะมิได้เป็นผู้ลงมือ
กระทำ�การละเมิดสิทธิมนุษยชนนั้นก็ตาม เพราะได้รับประโยชน์จากการรับช่วงสัมปทาน
กสม. เห็นว��า แม้การละเมิดสิทธิมนุษยชนในกรณีนี้จะเกิดขึ้นที่ประเทศกัมพูชา แต่เมื่อพิจารณา
ในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ข้อ ๒ (๒) กติการะหว่างประเทศ
ว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ข้อ ๒ (๑) และปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
ข้อ ๓๙ ตลอดจนหลักการชี้แนะแห่งสหประชาชาติด้านธุรกิจและสิทธิมนุษยชน: การปฏิบัติตามกรอบ
การคุ้มครอง เคารพ เยียวยา (United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights)
ส่วนที่ ๒ ความรับผิดชอบของภาคธุรกิจในการเคารพหลักสิทธิมนุษยชน (The Corporate Responsibility to Respect Human Rights) ข้อ ๑๑ ถึงข้อ ๒๓ ยืนยันว่า เป็นความรับผิดชอบของรัฐ ในกรณีนี้
คือ ประเทศไทยที่จะต้องประกันให้มีการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนตามกติการะหว่างประเทศที่เป็นภาคี
รวมถึ ง ความรั บ ผิ ด ชอบที่ จ ะป้ อ งกั น ไม่ ใ ห้ บ ริ ษั ท ที่ ตั้ ง อยู่ ใ นดิ น แดนของตน หรื อ จดทะเบี ย นอยู่ ใ ต้ เขต
อำ�นาจของตนไปทำ�การละเมิดสิทธิมนุษยชนในต่างประเทศ ดังนั้น กสม. ได้มีรายงานการตรวจสอบ
การละเมิดสิทธิมนุษยชน โดยเห็นสมควรกำ�หนดข้อเสนอแนะนโยบายหรือแนวทางแก้ไขปัญหาไปยัง
กระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงพาณิชย์ เพื่อดำ�เนินการต่อไป