รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
ทวิ ต เตอร์ อิ น สตาแกรม และติ๊ ก ต็ อ ก โดยส่ ว นใหญ่
ผูก้ ระท�ำเป็นบุคคลทีเ่ ด็กรูจ้ กั และมีเพียง 1 ใน 5 เท่านัน้ เป็น
บุคคลทีไ่ ม่รจู้ กั และผูล้ ะเมิดมักเป็นบุคคลทีม่ ตี ำ� แหน่งหรือ
อ�ำนาจเหนือเด็ก เด็กที่เป็นผู้เสียหายส่วนใหญ่จะเปิดเผย
กับผูป้ กครองทีเ่ ป็นผูห้ ญิง พีน่ อ้ ง หรือเพือ่ น และมีจำ� นวน
น้อยมากทีแ่ จ้งเหตุกบั เจ้าหน้าทีต่ ำ� รวจ นักสังคมสงเคราะห์
หรือสายด่วนของหน่วยงานรัฐ ส่วนเด็กที่ไม่เปิดเผยเรื่อง
ต่อผู้อื่นและรายงานเหตุต่อเจ้าหน้าที่ต�ำรวจ เนื่องจาก
ไม่ทราบว่าจะแจ้งข้อมูลได้ทใี่ ดหรือจะแจ้งข้อมูลกับผูใ้ ด410
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
รั ฐ บาลมี ค วามพยายามในการป้ อ งกั น และ
คุม้ ครองเด็กจากการถูกล่วงละเมิดและแสวงหาประโยชน์
ทางเพศโดยเฉพาะที่กระท�ำผ่านช่องทางออนไลน์เพิ่ม
มากขึ้นจากปีที่ผ่านมา อาทิ การจัดท�ำเว็บไซต์ “www.
คลิปหลุดท�ำไง.com” และมีสถิตกิ ารจับกุมคดีเกีย่ วกับการ
แสวงหาประโยชน์ทางเพศออนไลน์ทเี่ พิม่ สูงขึน้ อย่างไรก็ดี
ยังพบปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศจากบุคลากรทางการ
ศึกษา รวมทั้งจากเด็กด้วยกันเองที่ยังไม่พบว่ามีแนวทาง
ป้องกันและแก้ไขปัญหา รวมถึงการให้ความช่วยเหลือ
เด็กที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศหรือแสวงประโยชน์ทางเพศ
ที่ชัดเจน อีกทั้งยังพบว่ามีการน�ำเสนอข่าวโดยไม่ค�ำนึง
ถึ ง สิ ท ธิ เ ด็ ก ซึ่ ง ไม่ ส อดคล้ อ งกั บ ข้ อ ห่ ว งกั ง วลของ
คณะกรรมการประจ�ำอนุสัญญา CRC ในการน�ำเสนอข่าว
และมีการน�ำเสนออัตลักษณ์ของเด็ก เช่น นามสกุล ที่อยู่
และรู ป ภาพในกรณี ที่ มี ค วามละเอี ย ดอ่ อ น อาทิ
การละเมิดเด็ก การแสวงประโยชน์จากเด็ก
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้
1) รัฐบาลโดย ศธ. ควรพิจารณาแนวทางและ
มาตรการเพื่อแก้ไขปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศต่อเด็ก
โดยบุคลากรทางการศึกษา รวมทั้งระหว่างเด็กต่อเด็ก
ด้วยกันอย่างเร่งด่วน อีกทั้งควรบูรณาการการท�ำงานกับ
001-234 V9 CS6.indd 95
95
หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้ความรู้แก่เด็กในการ
ป้องกันตนเอง ช่วยเหลือเยียวยาเด็ก ด�ำเนินมาตรการ
ให้สถานศึกษาเป็นสถานที่ปลอดภัยส�ำหรับเด็ก และ
ด�ำเนินการให้เด็กที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศสามารถกลับ
เข้าสู่ระบบการศึกษาได้อย่างเหมาะสม
2) รั ฐ บาลโดย ตร. ควรจั ด ให้ มี ห น่ ว ยงาน
เฉพาะที่ รั บ ผิ ด ชอบงานด้ า นป้ อ งกั น และปราบปราม
การแสวงประโยชน์ทางเพศออนไลน์ รวมทั้งควรจัดสรร
งบประมาณและบุคลากรทีเ่ หมาะสมกับภารกิจ ตลอดจน
อบรมเพิม่ ความเชีย่ วชาญแก่บคุ ลากรในการท�ำคดีดงั กล่าว
4. เด็กในกระบวนการยุติธรรม
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
มีการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายเกีย่ วกับการกระท�ำ
ความผิดทางอาญาของเด็กที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 8
พฤษภาคม 2565 โดยปรับเพิ่มเกณฑ์อายุขั้นต�่ำในการ
รับโทษทางอาญาจากเดิม 10 ปีเป็น 12 ปี โดยเด็กอายุ
ยั ง ไม่ เ กิ น 12 ปี ก ระท� ำ การอั น กฎหมายบั ญ ญั ติ เ ป็ น
ความผิด เด็กนั้นไม่ต้องรับโทษ และเด็กอายุกว่า 12 ปี
แต่ ยั ง ไม่ เ กิ น 15 ปี กระท� ำ การอั น กฎหมายบั ญ ญั ติ
เป็นความผิด เด็กนั้นไม่ต้องรับโทษ แต่ให้ศาลมีอ�ำนาจ
ว่ากล่าวตักเตือนแล้วปล่อยตัวไป หรือส่งมอบเด็กให้
ผูป้ กครองดูแล ส่งไปยังสถานศึกษาหรือสถานฝึกอบรม411
ปรับเพิ่มเกณฑ์อายุขั้นต�่ำในการรับโทษ
ทางอาญาจากเดิม 10 ปีเป็น 12 ปี
ส�ำหรับจ�ำนวนคดีเด็กและเยาวชนทีถ่ กู ด�ำเนินคดี
ทั่วประเทศของกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน
ระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 - 2565 มีจ�ำนวน
115,454 คดี แบ่ ง เป็ น ปี ง บประมาณ พ.ศ. 2560
จ�ำนวน 22,115 คดี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 จ�ำนวน
22,609 คดี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 จ�ำนวน 20,842
คดี ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 จ� ำนวน 19,470 คดี
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 จ�ำนวน 14,182 คดี และ
ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 จ�ำนวน 12,236 คดี ซึง่ เห็นได้วา่
3/14/23 8:40 PM