รายงานผลการประเมินสถานการณ์ ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565 ส�ำหรับด้านสุขภาพจิต สธ. ได้พฒ ั นาแอปพลิเคชัน “BuddyThai” น�ำร่องให้โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร ทดลองใช้ ง าน เพื่ อ ช่ ว ยเหลื อ เด็ ก และเยาวชน ที่โดนกลั่นแกล้งรังแก (bully) ในขณะที่ข้อมูลการขอรับ บริการปรึกษาปัญหาทางโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีผเู้ ข้าใช้บริการทีเ่ ป็นเด็กและ เยาวชนอายุ 12 - 18 ปี จ�ำนวน 41 ราย ประเด็นที่ขอรับ การปรึกษามากที่สุดคือ ถูกล้อเลียนรูปร่างบุคลิกภาพ และปัญหาการปรับตัวเข้ากับกลุ่มเพื่อน394 ทั้งนี้ มีรายงานปัญหาการใช้ความรุนแรงต่อเด็ก ที่ปรากฏตามสื่อหลายกรณีที่เด็กถูกกระท�ำรุนแรงจาก บุคคลในครอบครัว เช่น เด็กชายถูกพ่อเลีย้ งท�ำร้ายร่างกาย จนเสียชีวิต395 เด็กหญิงถูกยายใช้ไม้ตีศีรษะจนเสียชีวิต396 เป็นต้น ความรุนแรงทีเ่ กิดจากบุคลากรทางการศึกษาและ นักเรียนด้วยกันเอง เช่น กรณีครูทำ� ร้ายร่างกายเด็กนักเรียน จนได้รบั บาดเจ็บ397 กรณีนกั เรียนถูกรุน่ น้องท�ำร้ายร่างกาย จนเสียชีวติ 398 เป็นต้น นอกจากนี้ มีเหตุการณ์กระท�ำรุนแรง ต่อชีวิตและร่างกายของเด็กจ�ำนวนมากในศูนย์พัฒนา เด็กเล็ก จ. หนองบัวล�ำภู ซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน อย่างร้ายแรง กสม. จึงได้ออกแถลงการณ์ให้ภาคส่วนต่าง ๆ ปฏิบัติและค�ำนึงถึงหลักสิทธิมนุษยชนเพื่อช่วยบรรเทา ผลกระทบที่ เ กิ ด ขึ้ น โดยขอให้ รั ฐ บาลด� ำ เนิ น การให้ ความช่วยเหลือ เยียวยาความเสียหาย และฟืน้ ฟูสภาพจิตใจ ของผูท้ ไี่ ด้รบั ผลกระทบโดยเร็วและทัว่ ถึง และวางมาตรการ ป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดเหตุซ�้ำ399 กสม. จึงได้ออกแถลงการณ์ ให้รฐั บาลด�ำเนินการ ให้ความช่วยเหลือ เยียวยาความเสียหาย และฟื้นฟู สภาพจิตใจของผูท้ ี่ได้รบั ผลกระทบโดยเร็วและทัว่ ถึง และวางมาตรการป้องกันเพื่อไม่ ให้เกิดเหตุซ�้ำ การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน หน่วยงานของรัฐมีมาตรการ/กลไกในการป้องกัน แก้ไข และให้การช่วยเหลือเด็กจากการถูกกระท�ำรุนแรง ในรูปแบบต่าง ๆ และมีการริเริม่ ในการเชือ่ มโยงฐานข้อมูล 001-234 V9 CS6.indd 93 93 เพื่อบูรณาการการท�ำงานร่วมกันเพื่อให้ความช่วยเหลือ เด็กอย่างรอบด้าน ซึ่งสอดคล้องกับข้อเสนอแนะของ คณะกรรมการประจ�ำอนุสัญญา CRC ที่แนะน�ำให้รัฐ พัฒนาระบบการเก็บข้อมูลเพือ่ น�ำไปวิเคราะห์และเผยแพร่ อย่างไรก็ดี เนื่องจากระบบต่าง ๆ เป็นระบบใหม่จึงยังมี ผู้เข้ามาใช้งานจ�ำนวนไม่มาก และจากข้อมูลสถิติและ สถานการณ์ความรุนแรงทีป่ รากฏตามสือ่ บ่งชีว้ า่ การกระท�ำ ความรุนแรงต่อเด็กยังเกิดขึ้นในทุกมิติ เช่น การใช้ความ รุนแรงทางร่างกาย จิตใจ การลงโทษเด็ก เป็นต้น และ กลุ่มผู้กระท�ำความรุนแรงยังมีความหลากหลายมากขึ้น ทั้งบุคคลในครอบครัว บุคลากรทางการศึกษา รวมถึงเด็ก ต่อเด็กด้วยกัน โดยรัฐยังไม่ได้ยกระดับเรื่องการคุ้มครอง เด็ ก จากความรุ น แรงให้ เ ป็ น นโยบายส� ำ คั ญ ระดั บ ชาติ ตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการประจ� ำอนุสัญญา CRC และข้อเสนอแนะจากกระบวนการ UPR ที่รัฐบาล รับมาด�ำเนินการ ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง สิทธิมนุษยชน กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้ 1) รัฐบาลโดย พม. ควรยกระดับการแก้ไขปัญหา การกระท�ำรุนแรงต่อเด็กให้เป็นนโยบายส�ำคัญระดับชาติ โดยเร่งด่วน โดยก�ำหนดแนวทางเพื่อป้องกันและรับมือ แก้ไขความรุนแรงต่อเด็กในทุกรูปแบบ ตลอดจนเสริมสร้าง กลไกโดยเฉพาะกลไกในระดับท้องถิ่นให้เข้มแข็งและมี ประสิทธิภาพในการแก้ไขปัญหาและช่วยเหลือเยียวยาเด็ก ที่ถูกกระท�ำรุนแรงให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตอย่างปกติได้ 2) รัฐบาลโดย ศธ. พม. สธ. ดศ. และ ตร. ควร บูรณาการท�ำงานร่วมกันเพื่อแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อ เด็กในรูปแบบออนไลน์ โดยเฉพาะปัญหาการกลั่นแกล้ง รังแก (bully) ทั้งในเชิงป้องกันและแก้ไข เช่น การอบรม ให้ความรู้แก่เด็กทุกช่วงชั้น บุคลากรทางการศึกษา และ ผูป้ กครอง รวมทัง้ มีการติดตามประเมินผลความรูค้ วามเข้าใจ สร้างกลไกที่มีประสิทธิภาพในการให้ความช่วยเหลือเด็ก เมื่อตกเป็นเหยื่อความรุนแรงออนไลน์ เป็นต้น 3/14/23 8:40 PM