รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
91
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของกลุ่มบุคคล
สิทธิเด็ก
ข้อมูลจากส�ำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
มท. ณ วั น ที่ 30 ธั น วาคม 2565 มี เ ด็ ก อายุ
ต�่ำกว่า 18 ปี จ�ำนวน 13,844,717 คน คิดเป็นร้อยละ
20.95 ของจ�ำนวนประชากรทั้งหมด 66,090,475 คน382
จากการติดตามสถานการณ์สิทธิมนุษยชนด้านสิทธิเด็ก
ปี 2565 พบประเด็นส�ำคัญเกี่ยวกับสิทธิในการอยู่รอด
และการพั ฒ นา สิ ท ธิ ใ นการได้ รั บ การคุ ้ ม ครองจาก
การถูกกระท�ำรุนแรง การถูกล่วงละเมิดและแสวงประโยชน์
ทางเพศ และสิทธิของเด็กทีถ่ กู กล่าวหาว่ากระท�ำผิดอาญา
ในการได้รบั การปฏิบตั ทิ สี่ ง่ เสริมศักดิศ์ รีและคุณค่าของเด็ก
โดยมีรายละเอียดดังนี้
1. สถานการณ์ของเด็กปฐมวัย
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
ตามที่ พม. มีแผนทีจ่ ะขยายโครงการเงินอุดหนุน
เพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิดโดยขอให้จัดสรรเงิน 600 บาท
แก่เด็กแรกเกิดถึงอายุ 6 ปีแบบถ้วนหน้าในปี 2565 นั้น
มีอปุ สรรคเรือ่ งงบประมาณ ท�ำให้ยงั ไม่สามารถด�ำเนินการ
ได้383 ในปี 2565 แม้ว่า พม. จะได้พัฒนาแอปพลิเคชัน
“เงินเด็ก” เพื่อให้สามารถลงทะเบียนรับเงินอุดหนุน
เด็กแรกเกิดผ่านระบบออนไลน์ได้ แต่ยงั มีเงือ่ นไขให้ผปู้ กครอง
ลงทะเบียนยืนยันตัวตนตามสถานที่ที่กรมการปกครอง
ก� ำ หนด จึ ง มี อุ ป สรรคด้ า นการเข้ า ถึ ง เทคโนโลยี แ ละ
การเดินทาง384 รวมทัง้ บางกรณีมอี ปุ สรรคต้องหาผูร้ บั รอง
จ�ำนวน 2 คนโดยหนึ่งในนั้นต้องเป็นข้าราชการหรือ
เจ้าหน้าที่ของรัฐท�ำให้เด็กแรกเกิดบางส่วนยังไม่สามารถ
รับเงินอุดหนุนฯ385
ดย. ได้ ขั บ เคลื่ อ นมาตรฐานสถานพั ฒ นา
เด็กปฐมวัยแห่งชาติ เพื่อก�ำกับสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย
ทั่วประเทศประมาณ 5 หมื่นแห่ง ในการดูแลเด็กให้ได้รับ
การพัฒนาสมวัยครบทุกมิติและเติบโตอย่างมีคุณภาพ386
จากการติดตามผลการพัฒนาเด็กปฐมวัยในสถานพัฒนา
001-234 V9 CS6.indd 91
เด็กปฐมวัยทั่วประเทศ ณ วันที่ 15 กันยายน 2565 พบว่า
สถานร��บเลีย้ งเด็กเอกชนผ่านเกณฑ์ประเมินร้อยละ 91.12
สถานพัฒนาเด็กปฐมวัยของรัฐทัว่ ประเทศจ�ำนวน 52,256
แห่ง ประเมินตนเองแล้ว 40,126 แห่ง ผ่านเกณฑ์ประเมิน
ร้อยละ 97.81387 นอกจากนี้ พม. ร่วมกับ ศธ. และ อปท.
เตรียมเปิดสถานรับเลี้ยงเด็กเพื่อรองรับเด็กแรกเกิดถึง
3 ปี โดยในปี 2565 จะเริ่มด�ำเนินการในพื้นที่ 3 จังหวัด
ชายแดนภาคใต้ ตลอดจนสนับสนุนให้ รง. ผลักดันให้
สถานประกอบการต่าง ๆ มีศนู ย์รบั เลีย้ งเด็กในทีท่ ำ� งาน388
มีเด็กที่พัฒนาการไม่สมวัยถึง 1 ใน 4
ของเด็กที่ได้รับการประเมิน
ข้อมูลจากสถาบันพัฒนาอนามัยเด็กแห่งชาติ
กรมอนามั ย สธ. รายงานผลจากคู ่ มื อ เฝ้ า ระวั ง และ
ส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยของประเทศไทยพบว่า
ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีเด็กที่พัฒนาการไม่สมวัย
ถึง 1 ใน 4 ของเด็กทีไ่ ด้รบั การประเมิน ซึง่ ส่วนใหญ่เป็นด้าน
การใช้ภาษา ด้านการเข้าใจภาษา และด้านกล้ามเนือ้ มัดเล็ก
และสติปัญญาตามล�ำดับ โดยคาดการณ์ว่าพัฒนาการ
ด้านการใช้มือหรือกล้ามเนื้อมัดเล็กจะถดถอยลงเรื่อย ๆ
เนื่ อ งจากการใช้ นิ้ ว เดี ย วในการสั ม ผั ส โทรศั พ ท์ แ บบ
สมาร์ตโฟน389
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
แม้หน่วยงานของรัฐจะพัฒนาการเข้าถึงระบบ
รั บ เงิ น อุ ด หนุ น เด็ ก แรกเกิ ด เพื่ อ ความสะดวกและเพิ่ ม
ช่องทางให้แก่ผปู้ กครองโดยการพัฒนาแอปพลิเคชัน แต่มี
เงื่อนไขบางประการที่เป็นอุปสรรคในการลงทะเบียน
เพื่ อ รั บเงิ นอุ ด หนุ น ท�ำ ให้ มี เ ด็ ก แรกเกิ ดจ�ำ นวนหนึ่ ง ที่
ไม่สามารถเข้าถึงสิทธิดงั กล่าวได้ นอกจากนี้ ยังไม่สามารถ
จั ด สรรเงิ น อุ ด หนุ น เพื่ อ การเลี้ ย งดู เ ด็ ก แรกเกิ ด
แบบถ้วนหน้าตามข้อเสนอแนะจากกระบวนการ UPR ที่
3/14/23 8:40 PM