รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
เด็กติดตามแรงงานข้ามชาติที่เกิดในประเทศไทยกรณี
คลอดในโรงพยาบาลของรัฐจะสามารถซื้อบัตรประกัน
สุขภาพได้ทันที ในขณะที่โรงพยาบาลเอกชนอาจมีปัญหา
ในการเข้าถึงบริการหากเป็นกรณีทเี่ ด็กคลอดแล้วมีปญ
ั หา
286
สุขภาพที่มีค่าใช้จ่ายสูง
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
กติกา ICESCR ข้อ 9 รับรองสิทธิของทุกคน
ในอันทีจ่ ะมีสวัสดิการสังคมรวมทัง้ ประกันสังคม และข้อ 12
รับรองสิทธิของทุกคนที่จะมีสุขภาพกายและสุขภาพจิต
ตามมาตรฐานสู ง สุ ด เท่ า ที่ เ ป็ น ไปได้ ซึ่ ง คณะกรรมการ
ประจ�ำกติกา ICESCR ได้ให้ความเห็นว่า แรงงานข้ามชาติ
ควรได้รบั ประโยชน์จากการเข้าร่วมโครงการประกันสังคม
จึงเป็นหน้าที่ของรัฐที่จะด�ำเนินการให้แรงงานข้ามชาติ
เข้าถึงการประกันสังคม ซึ่งในประเทศไทยการได้รับสิทธิ
ตามหลั ก ประกั น สั ง คมจะต้ อ งมี ส ถานะการเข้ า เมื อ ง
ที่ถูกกฎหมายและได้รับอนุญาตในการท�ำงาน อย่างไรก็ดี
แรงงานข้ามชาติบางส่วนอยูใ่ นระบบกองทุนประกันสุขภาพ
คนต่างด้าวและแรงงานต่างด้าว แต่ยังพบว่ามีแรงงาน
ข้ามชาติอีกเป็นจ�ำนวนมากที่ไม่มีหลักประกันสุขภาพ
ทั้ง 2 ระบบ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อสุขภาพและความสามารถ
ที่จะรับบริการที่ต้องช�ำระเงิน โดยสาเหตุของการตกหล่น
จากระบบประกันสังคมหรือระบบประกันสุขภาพคนต่างด้าว
และแรงงานต่างด้าว เช่น นายจ้างไม่น�ำแรงงานเข้าสู่
ระบบประกันสังคม แรงงานข้ามชาติไม่สามารถซือ้ หลักประกัน
สุขภาพใหม่ได้เนื่องจากโรงพยาบาลหรือสถานบริการ
สุขภาพไม่ขายบัตรประกันสุขภาพ รวมถึงกลุม่ เด็กติดตาม
แรงงานข้ามชาติไม่ได้ซื้อหรือต่อประกันสุขภาพ และ
ยั ง มี ป ั ญ หาความยากล� ำ บากและล่ า ช้ า ในการเข้ า ถึ ง
การจดทะเบียนการเกิดในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาด
ของโรคโควิด 19 ท�ำให้ส่งผลต่อการเข้าถึงบริการสุขภาพ
และไม่สอดคล้องตามกติกา ICESCR ซึ่งจ�ำเป็นอย่างยิ่ง
ที่รัฐและนายจ้างต้องให้ความส�ำคัญกับสิทธิด้านสุขภาพ
ของแรงงานข้ามชาติและการเข้าถึงหลักประกันสุขภาพ
ให้ครอบคลุมตลอดจนเด็กติดตามแรงงานข้ามชาติด้วย
001-234 V9 CS6.indd 71
71
มีแรงงานข้ามชาติจำ�นวนมากที่ไม่มีหลักประกัน
สุขภาพทั้ง 2 ระบบ เสี่ยงต่อสุขภาพและ
ความสามารถที่จะรับบริการที่ต้องชำ�ระเงิน
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้
1) รัฐบาล โดย สธ. รง. และหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
ควรมีมาตรการทีท่ ำ� ให้แรงงานข้ามชาติเข้าถึงหลักประกัน
สุขภาพได้อย่างทั่วถึง รวมถึงมีมาตรการจูงใจทั้งในส่วน
ของนายจ้างให้น�ำแรงงานข้ามชาติเข้าสู่ระบบประกัน
สังคม และในส่วนของแรงงานข้ามชาติที่ไม่อยู่ในระบบ
ประกั น สั ง คมให้ ซื้ อ หลั ก ประกั น สุ ข ภาพให้ ค รอบคลุ ม
ถึงบุคคลทีต่ ดิ ตามแรงงานข้ามชาติ พัฒนาให้มอี าสาสมัคร
แรงงานข้ามชาติให้ครอบคลุมในทุกพื้นที่และฐานข้อมูล
แรงงานข้ามชาติให้เชื่อมโ��งกันทั้งระบบ
2) รัฐบาล โดย สธ. รง. และหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
ควรบูรณาการแรงงานข้ามชาติเข้าสูน่ โยบายพัฒนาประเทศ
พั ฒ นาหลั ก ประกั น สุ ข ภาพที่ มี เ สถี ย รภาพครอบคลุ ม
แรงงานข้ า มชาติ ทุ ก กลุ ่ ม โดยค� ำ นึ ง ถึ ง ระยะเวลาใน
การพ�ำนักอยู่ในประเทศไทยและระดับการมีส่วนร่วม
ทางเศรษฐกิจและสังคม พัฒนาหน่วยบริการสุขภาพ
ปฐมภูมคิ รอบคลุมพืน้ ทีช่ มุ ชนทีม่ แี รงงานข้ามชาติหนาแน่น
ซึ่ ง เป็ น ไปตามมติ ส มั ช ชาสุ ข ภาพในประเด็ น ว่ า ด้ ว ย
การเข้าถึงสิทธิด้านสุขภาพกลุ่มแรงงานข้ามชาติ
2. ปัญหาสุขภาพจิตของประชาชน
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
ในปี 2565 ภาคส่วนต่าง ๆ มีความตระหนักถึง
ปัญหาด้านสุขภาพจิตทีเ่ พิม่ ขึน้ และพยายามให้ประชาชน
ที่มีปัญหาสุขภาพจิตเข้าถึงการรักษาพยาบาล โดยพัฒนา
ช่องทางในการเข้าถึงการรับค�ำปรึกษาและรักษาทีห่ ลากหลาย
มากขึ้นตั้งแต่ปี 2564 โดยน�ำเทคโนโลยีมาใช้ในการดูแล
ผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิต อาทิ กรมสุขภาพจิตได้ติดตาม
3/14/23 8:40 PM