รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
อย่างไรก็ตาม แรงงานข้ามชาติยังคงถูกละเมิด
สิทธิและไม่ได้รับการคุ้มครองทางสังคมหลายประการ
ทั้งการที่นายจ้างไม่จ่ายเงินสมทบผู้ประกันตนในระบบ
ประกันสังคม ซึ่งการไม่ได้อยู่ในระบบประกันสังคมท�ำให้
ไม่ ไ ด้ รั บ การคุ ้ ม ครองและช่ ว ยเหลื อ ตามกฎหมาย
การไม่ได้รับเงินค่าจ้าง ค่าชดเชย และเงินค่าล่วงเวลา
ตามทีก่ ำ� หนดในกฎหมาย การถูกเลิกจ้าง การออกประกาศ
ก�ำหนดคุณสมบัติผู้มีสิทธิเลือกตั้งคณะกรรมการประกัน
สังคมโดยไม่คำ� นึงถึงหลักการมีสว่ นร่วมของผูม้ สี ว่ นได้เสีย
เมื่อแรงงานไม่ได้รับความไม่เป็นธรรมส่วนใหญ่ไม่กล้า
ร้องเรียนกับหน่วยงานภาครัฐ ซึง่ อาจมีสาเหตุหลายประการ
อาทิ อุปสรรคทางภาษา การไม่มีสถานะทางกฎหมาย
การขาดความรู้เกี่ยวกับวิธีการหรือช่องทางการร้องเรียน
ความกลัวที่จะถูกตอบโต้จากนายจ้าง ด้วยเหตุดังกล่าวนี้
จึงส่งผลให้สถิติการร้องเรียนของแรงงานข้ามชาติต่อ
หน่วยงานภาครัฐมีจ�ำนวนค่อนข้างน้อยเมื่อเปรียบเทียบ
กั บ จ� ำ นวนแรงงานข้ า มชาติ ที่ ไ ด้ รั บ ใบอนุ ญ าตท� ำ งาน
ทั้งหมด ซึ่งในการดูแลแรงงานข้ามชาติให้ได้รับความ
คุ้มครองทางสังคมทั้งด้านการท�ำงานและสุขภาพเป็น
หน้าที่ของรัฐที่ต้องปฏิบัติให้สอดคล้องกับกติกา ICESCR
ข้อ 9 ทีร่ บั รองสิทธิของทุกคนในอันทีจ่ ะมีสวัสดิการสังคม
รวมทั้งประกันสังคม และความเห็นของคณะกรรมการ
ประจ� ำ กติ ก า ICESCR ที่ แ นะน� ำ ว่ า แรงงานข้ า มชาติ
ควรได้รบั ประโยชน์จากการเข้าร่วมโครงการประกันสังคม
ซึง่ หากรัฐสามารถท�ำให้แรงงานข้ามชาติทไี่ ด้รบั ใบอนุญาต
ท�ำงานเข้าสู่ระบบการประกันสังคมได้ก็จะท�ำให้แรงงาน
ข้ า มชาติ ไ ด้ รั บ ความคุ ้ ม ครอง รวมถึ ง ต้ อ งสร้ า งความ
ไว้วางใจและขจัดอุปสรรคในการเข้าถึงการร้องเรียนและ
สิทธิประโยชน์ต่าง ๆ ตามกฎหมาย นอกจากนี้ ยังมี
อนุ สั ญ ญาระหว่ า งประเทศว่ า ด้ ว ยการคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ
แรงงานข้ามชาติและสมาชิกในครอบครัวซึง่ ให้การรับรอง
และคุ้มครองสิทธิของแรงงานข้ามชาติซึ่งประเทศไทย
อาจพิจารณาศึกษาความเหมาะสมตามบริบทของประเทศ
ในการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาดังกล่าว
001-234 V9 CS6.indd 69
69
คณะกรรมการประจำ�กติกา ICESCR
แนะนำ�ว่าแรงงานข้ามชาติควรได้รับประโยชน์
จากการเข้าร่วมโครงการประกันสังคม
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้
1) รัฐบาลโดย รง. ควรพิจารณาทบทวนขั้นตอน
การน� ำ เข้ า แรงงานข้ า มชาติ ใ ห้ ส ะดวก รวดเร็ ว และมี
ค่าใช้จ่ายที่เหมาะสม เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลน
แรงงานและลดการลักลอบน�ำแรงงานเข้าเมืองผิดกฎหมาย
รวมถึ ง ควรเปิ ด ให้ แรงงานข้ า มชาติ ส ามารถยื่ น เรื่ อ ง
ขึ้นทะเบียนต่อหน่วยงานของรัฐตามสถานการณ์และ
ข้อเท็จจริงโดยปรับช่วงเวลาที่รัฐเป็นผู้ก�ำหนดให้ยืดหยุ่น
หรือขยายให้มากยิ่งขึ้น
2) รัฐบาลโดย รง. ควรมีมาตรการก�ำกับดูแล
ให้นายจ้างน�ำแรงงานข้ามชาติเข้าสู่ระบบประกันสังคม
อย่างจริงจัง เพื่อให้แรงงานข้ามชาติได้รับความคุ้มครอง
รวมถึงต้องสร้างความไว้วางใจและขจัดอุปสรรคในการ
เข้าถึงการร้องเรียนและสิทธิประโยชน์ตา่ ง ๆ ตามกฎหมาย
3) รัฐบาลโดย รง. ควรแก้ไขระเบียบกระทรวง
แรงงานว่ า ด้ ว ยหลั ก เกณฑ์ แ ละวิ ธี ก ารเลื อ กตั้ ง ผู ้ แ ทน
ฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการ
ในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ. 2564 ข้อ 16 (1)
โดยค�ำนึงถึงการมีส่วนร่วมของแรงงานข้ามชาติที่เป็น
ผู้ประกันตนด้วย
4) รัฐบาลควรมอบหมาย รง. และหน่วยงาน
ที่เกี่ยวข้องศึกษาความเหมาะสมของการเข้าเป็นภาคี
อนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแรงงานโยกย้าย
ถิ่ น ฐานและสมาชิ ก ในครอบครั ว ควบคู ่ ก ารพิ จ ารณา
กฎหมายภายในที่ใช้บังคับในปัจจุบัน
3/14/23 8:40 PM