รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
ท�ำงานจ�ำนวน 6 ค�ำร้อง244 และมีรายงานผลการตรวจสอบ
อันเกีย่ วเนือ่ งกับการเลือกปฏิบตั โิ ดยไม่เป็นธรรมด้วยเหตุ
แห่ ง สุ ข ภาพของผู ้ ป ่ ว ย/ผู ้ ติ ด เชื้ อ เอชไอวี โดย กสม.
มีข้อเสนอแนะให้หน่วยงานของรัฐที่มีหน้าที่สร้างความรู้
ความเข้าใจให้ผู้ประกอบการด�ำเนินการตามประกาศ
กระทรวงแรงงาน ลงวันที่ 5 พฤศจิกายน 2563 เรื่อง
การป้องกันและบริหารจัดการด้านเอดส์ในสถานประกอบ
กิจการ โดยเฉพาะการยกเลิกการบังคับตรวจหาเชือ้ เอชไอวี
ก่อนรับเข้าท�ำงาน245 และกรณีระเบียบการจ่ายเงินสวัสดิการ
รักษาพยาบาลของมหาวิทยาลัยแห่งหนึง่ มีการเลือกปฏิบตั ิ
ต่ อ ผู ้ ป ่ ว ย/ผู ้ ติ ด เชื้ อ เอชไอวี กสม. มี ข ้ อ เสนอแนะให้
มหาวิทยาลัยแก้ไขหรือยกเลิกระเบียบดังกล่าว และให้ อว.
แจ้งให้มหาวิทยาลัยในสังกัดแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ
ระเบียบ หรือค�ำสัง่ ใด ๆ ทีล่ ดิ รอนสิทธิผปู้ ว่ ยโรคเอดส์ดว้ ย246
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
ในปี 2565 จ�ำนวนแรงงานในระบบประกันสังคม
มาตรา 33 เริม่ มีแนวโน้มดีขนึ้ กว่าสองปีทผี่ า่ นมา จากการ
ผ่อนคลายมาตรการควบคุมโรคโควิด 19 รวมถึงการเพิ่ม
มาตรการส่งเสริมการจ้างงานและฝึกทักษะฝีมือแรงงาน
นอกจากนี้ รั ฐ บาลได้ พ ยายามให้ แรงงานมี ม าตรฐาน
การครองชีพที่ดีขึ้นโดยเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้กับแรงงาน
ทัง้ การคุม้ ครองลูกจ้างเหมาบริการ การเพิม่ วันลาคลอดบุตร
การปรับอัตราค่าจ้างขัน้ ต�ำ่ ซึง่ สอดคล้องกับกติกา ICESCR
ข้อ 6247 ข้อ 11248 นอกจากนี้ เมื่อเดือนตุลาคม 2565
รั ฐ บาลได้ ย กเลิ ก ประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่ อ ง
ให้ข้อพิพาทแรงงานที่ตกลงกันไม่ได้เข้าสู่การชี้ขาดของ
คณะกรรมการแรงงานสัมพันธ์และห้ามนายจ้างปิดงานหรือ
ลูกจ้างนัดหยุดงานในระหว่างประกาศสถานการณ์ฉกุ เฉิน
และกลับไปใช้กลไกปกติตาม พ.ร.บ. แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.
2518 ซึ่งสอดคล้องกับกติกา ICESCR ข้อ 8 ที่รับรองสิทธิ
ในการนัดหยุดงาน
อย่างไรก็ตาม ยังคงเป็นความท้าทายของรัฐ
ในการส่งเสริมการมีงานท� ำและพัฒนาทักษะที่จ� ำเป็น
ให้แก่แรงงานเพื่อให้คนที่ว่างงานมีงานท�ำและกลับเข้าสู่
ระบบประกันสังคมมาตรา 33 เพื่อให้ได้รับความคุ้มครอง
001-234 V9 CS6.indd 65
65
ปี 2565 ยังคงพบปัญหาการจ้างงานที่ ให้
ผู้สมัครเข้าทำ�งานต้องถูกบังคับให้ตรวจเลือดหา
เชื้อเอชไอวีก่อนเข้าทำ�งานอันเป็นการเลือกปฏิบัติ
ซึง่ สะท้อนให้เห็นว่ามาตรการของรัฐต่อการเลือกปฏิบตั ิ
ต่อผูต้ ดิ เชือ้ เอชไอวียงั ไม่บรรลุผลสำ�เร็จเท่าทีค่ วร
และยังคงพบปัญหาการเลิกจ้างโดยไม่เป็นไปตามกฎหมาย
แรงงานซึ่งมีการร้องเรียนมายัง กสม. ในส่วนของการ
เข้าเป็นภาคีอนุสัญญาองค์การแรงงานระหว่างประเทศ
ฉบับที่ 87 และ 98 ขณะนี้อยู่ระหว่างการแก้ไขกฎหมาย
ภายในให้ ส อดคล้ อ งกั บ อนุ สั ญ ญาฯ และที่ ผ ่ า นมา
กระบวนการแก้ไขกฎหมายมีระยะเวลาที่ยาวนานส่งผล
ต่อสิทธิของแรงงานทีจ่ ะได้รบั การคุม้ ครองจากการเข้าเป็น
ภาคี อ นุ สั ญ ญาดั ง กล่ า ว นอกจากนี้ ยั ง คงพบปั ญ หา
การบังคับให้ตรวจเลือดหาเชื้อเอชไอวีก่อนเข้าท�ำงาน
อันเป็นการเลือกปฏิบัติ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่ามาตรการ
ของรัฐต่อการเลือกปฏิบัติต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวียังไม่บรรลุ
ผลส�ำ เร็ จเท่ า ที่ ควร ทั้ ง นี้ กสม. ได้ มี ข ้ อ เสนอแนะให้
หน่วยงานทีม่ หี น้าทีส่ ร้างความรูค้ วามเข้าใจให้ผปู้ ระกอบการ
ด� ำ เนิ น การตามมาตรการป้ อ งกั น และบริ ห ารจั ด การ
ด้านเอดส์ในสถานประ��อบกิจการ โดยเฉพาะการให้
ยกเลิกการตรวจหาเชือ้ เอชไอวีกอ่ นรับเข้าท�ำงาน และควร
ด�ำเนินการแก้ไขปรับปรุง พ.ร.บ. คุม้ ครองแรงงาน พ.ศ. 2541
ให้ครอบคลุมถึงการคุ้มครองสิทธิของผู้ติดเชื้อเอชไอวี
โดยก� ำ หนดให้ ก ารบั ง คั บ ตรวจหาเชื้ อ เอชไอวี ก ่ อ นรั บ
เข้าท�ำงานหรือขณะท�ำงานเป็นเรื่องที่ขัดต่อกฎหมาย249
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะ ดังนี้
1) รั ฐ บาลและรั ฐ สภาควรเร่ ง รั ด การแก้ ไข
กฎหมายแรงงานสัมพันธ์และแรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์
ให้ ส อดคล้ อ งกั บ อนุ สั ญ ญาองค์ ก ารแรงงานระหว่ า ง
ประเทศ ฉบับที่ 87 และ 98 เพื่อน�ำไปสู่การให้สัตยาบัน
อนุสัญญาดังกล่าว
3/14/23 8:40 PM