รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
35
การประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
สิทธิในกระบวนการยุติธรรม
1. การเข้าถึงความยุติธรรม
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
การเข้าถึงความยุติธรรมมีกฎหมายให้ประชาชน
สามารถขอรับการช่วยเหลือและการเยียวยาตามกฎหมาย
ได้แก่ พ.ร.บ. ค่าตอบแทนผู้เสียหาย และค่าทดแทนและ
ค่าใช้จ่ายแก่จ�ำเลยในคดีอาญา พ.ศ. 2544 และที่แก้ไข
เพิ่มเติม และ พ.ร.บ. กองทุนยุติธรรม พ.ศ. 2558 ซึ่งให้
ความช่วยเหลือประชาชนในด้านต่าง ๆ อาทิ ค่าเยียวยา
ชดเชยของผูเ้ สียหาย ค่าทดแทนของผูต้ อ้ งหาทีเ่ สียโอกาส
จากการถูกควบคุมตัวโดยรัฐ ค่าใช้จ่ายในการด�ำเนินคดี
หลักประกันในการปล่อยตัวชัว่ คราวระหว่างการพิจารณา
คดี การให้เงินช่วยเหลือแก่ผู้ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน
และค่าใช้จ่ายในการให้ความรู้ด้านกฎหมายแก่ประชาชน
ซึง่ ในปี 2565 คณะกรรมการพิจารณาค่าตอบแทนผูเ้ สียหาย
และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จ�ำเลยในคดีอาญามีมติ
เห็นชอบตามร่างแนวทางการพิจารณาเยียวยาคนต่างด้าว
ที่ ต กเป็ น ผู ้ เ สี ย หายในประเทศไทยทุ ก กรณี ใ ห้ เ ป็ น ไป
ตามกฎหมาย ไม่ว่าจะเข้ามาในประเทศไทยโดยชอบด้วย
กฎหมายหรือไม่ เพื่อให้ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย
ฉบับนี้โดยไม่มีการเลือกปฏิบัติ 83
ในปี ง บประมาณ พ.ศ. 2565 สถิ ติ ผู ้ ข อรั บ
ความช่ ว ยเหลื อ ทางการเงิ น ในคดี อ าญาตาม พ.ร.บ.
ค่าตอบแทนผูเ้ สียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จา่ ยแก่จำ� เลย
ในคดีอาญา พ.ศ. 2544 มีผู้เสียหายและจ�ำเลยยื่นค�ำขอ
จ�ำนวน 11,946 คน เพิ่มขึ้นจากปี 2564 ร้อยละ 6.93
โดยมีการอนุมัติให้เงินช่วยเหลือ 7,617 คน เพิ่มขึ้นจาก
ปี 2564 ร้อยละ 1.70 เป็นเงิน 398,491,135 บาท 84
14,000
12,000
จ�ำนวน (คน)
10,000
8,000
11,946
11,171
7,617
7,409
6,000
4,000
3,909
3,769
2,000
0
จ�ำนวนค�ำขอรับการช่วยเหลือ
ปี 2564
ปีงบประมาณ
ผลการพิจารณาค�ำขอที่ได้รับการอนุมัติ
ปี 2565
ผลการพิจารณาค�ำขอที่ไม่ได้รับการอนุมัติ
ภาพที่ 3.1 : จ�ำนวนผูย้ นื่ ค�ำขอความช่วยเหลือทางการเงินในคดีอาญาและผลการพิจารณาตาม ���.ร.บ. ค่าตอบแทน
ผู้เสียหาย และค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จ�ำเลยในคดีอาญา พ.ศ. 2544 ในปีงบประมาณ
พ.ศ. 2564 - 256585
ที่มา : กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
การให้ความช่วยเหลือตาม พ.ร.บ. กองทุนยุตธิ รรม
พ.ศ. 2558 ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 มีผยู้ นื่ ค�ำขอ 4,223
ราย ในขณะทีป่ งี บประมาณ พ.ศ. 2565 มีผยู้ นื่ ค�ำขอ 4,463
ราย มีการอนุมัติความช่วยเหลือ 2,548 ราย เป็นเงิน
196,728,195.41 บาท แบ่งเป็นการช่วยเหลือประชาชน
ในการด�ำเนินคดี 1,814 ราย (33,323,811.41 บาท)
001-234 V9 CS6.indd 35
การขอปล่ อ ยชั่ ว คราวผู ้ ต ้ อ งหาหรื อ จ� ำ เลย 612 ราย
(151,013,540 บาท) 86 การช่ ว ยเหลื อ ผู ้ ถู ก ละเมิ ด
สิทธิมนุษยชน หรือผู้ได้รับผลกระทบจากการถูกละเมิด
สิทธิมนุษยชน 2 ราย (309,469 บาท) และการสนับสนุน
โครงการให้ความรู้ทางกฎหมายแก่ประชาชน 120 ราย
(12,081,375 บาท)87
3/14/23 8:40 PM