รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
และมาตรการเปิ ด เผยข้ อ มู ล ที่ อ าจยั ง ไม่ ค รอบคลุ ม
กลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อมที่ไม่ได้จดทะเบียน
ในตลาดหลักทรัพย์ รวมทั้งยังมีประชาชนร้องเรียนถึง
ผลกระทบจากธุรกิจโดยเฉพาะกรณีการลงทุนของรัฐวิสาหกิจ
หรือภาคเอกชนไทยในต่างประเทศ กสม. จึงมีขอ้ เสนอแนะ
ให้ภาคส่วนต่าง ๆ มีส่วนร่วมในการจัดท�ำแผน NAP
ระยะที่ 2 เพือ่ ให้ขอ้ มูลและข้อเสนอแนะมาตรการป้องกัน
และเยี ย วยาผลกระทบให้ ทั่ ว ถึ ง ตลอดจนผลั ก ดั น ให้
การตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้านเป็นส่วนหนึง่ ของ
การก�ำกับดูแลหรือเป็นเงื่อนไขสนับสนุนการด�ำเนินการ
ขององค์กรธุรกิจ
4
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
ของกลุ่มบุคคล
สิทธิเด็ก
สถานการณ์ ภ าพรวมของสิ ท ธิ เ ด็ ก ที่ ส� ำ คั ญ
ในปี 2565 พบว่า รัฐมีความก้าวหน้าในการจัดให้มีกลไก
ในการป้องกันและคุ้มครองเด็กจากการถูกล่วงละเมิด
และแสวงหาประโยชน์ทางเพศผ่านช่องทางออนไลน์
เพิ่มมากขึ้นจากปีที่ผ่านมา มีการริเริ่มเชื่อมโยงฐานข้อมูล
เพื่อบูรณาการการท�ำงานระหว่างหน่วยงาน ตลอดจน
มีการแก้ไขประมวลกฎหมายอาญามาตราเกีย่ วกับการรับโทษ
ทางอาญาของเด็ ก และการน� ำ มาตรการพิ เ ศษแทน
การด�ำเนินคดีทางอาญามาใช้ในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นอย่าง
ต่อเนือ่ ง อย่างไรก็ดี ยังมีประเด็นทีต่ อ้ งด�ำเนินการต่อเนือ่ ง
เพือ่ ประโยชน์สงู สุดของเด็กหลายประการ เช่น การจัดสรร
เงิ น อุ ด หนุ น เพื่ อ การเลี้ ย งดู เ ด็ ก แรกเกิ ด แบบถ้ ว นหน้ า
การส่งเสริมพัฒนาการของเด็กปฐมวัยให้มีประสิทธิผล
ยิ่งขึ้น การแก้ไขปัญหาการกระท�ำความรุนแรงต่อเด็ก
ในทุกมิติ รวมถึงการแก้ไขปัญหาการล่วงละเมิดทางเพศ
ตลอดจนการให้ ค วามช่ ว ยเหลื อ เด็ ก ที่ เ ป็ น ผู ้ เ สี ย หาย
ให้สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติ
สิทธิผู้สูงอายุ
ในปี 2565 รั ฐ บาลมี ค วามพยายามในการ
ส่งเสริมและฟื้นฟูสุขภาพของผู้สูงอายุและจัดให้มีระบบ
001-234 V9 CS6.indd 11
11
หลักประกันรายได้ยามชราภาพหลายระบบเพื่อเตรียม
ความพร้ อ มส� ำ หรั บ ผู ้ สู ง อายุ ที่ จ ะมี จ� ำ นวนเพิ่ ม สู ง ขึ้ น
ส่งเสริมการท�ำงานของผู้สูงอายุและพัฒนาฝีมือแรงงาน
ผู้สูงอายุเพื่อให้มีรายได้เลี้ยงตนเอง และพัฒนากลไก
ป้องกันการละเมิดต่อผู้สูงอายุในระดับพื้นที่ อย่างไรก็ดี
ยังพบปัญหาและอุปสรรคในการเข้าถึงสิทธิบางประการ
ของผู ้ สู ง อายุ อาทิ การเข้ า ไม่ ถึ ง บริ ก ารด้ า นสุ ข ภาพ
ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 การขาด
มาตรการคุ้มครองแรงงานสูงอายุอย่างเป็นรูปธรรม และ
ข้อจ�ำกัดด้านการเข้าถึงเทคโนโลยีซึ่งเป็นอุปสรรคส�ำคัญ
ในการได้ รั บ บริ ก ารจากรั ฐ นอกจากนี้ พบผู ้ สู ง อายุ
ถูกละเมิดสิทธิและถูกหลอกลวงผ่านช่องทางออนไลน์
มากขึ้น
สิทธิคนพิการ
รัฐบาลก�ำหนดให้ปี 2565 เป็นปีแห่งการปฏิรูป
งานด้ า นคนพิ ก าร โดยอยู ่ ร ะหว่ า งการพิ จ ารณาให้
คนพิการที่มีบัตรประจ�ำตัวคนพิการได้รับเบี้ยคนพิการใน
อัตราเดียวกัน การจัดสภาพแวดล้อมทางกายภาพและ
ระบบขนส่งสาธารณะตามหลักอารยสถาปัตย์ส�ำหรับ
ทุกคน ส่งเสริมให้คนพิการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร บริการ
ธุ ร กรรมทางการเงิ น ส� ำ หรั บ คนพิ ก าร อย่ า งไรก็ ต าม
เด็กพิก���รส่วนใหญ่ยังมีอุปสรรคในการเข้าถึงการศึกษา
การจ้างงานคนพิการในหน่วยงานของรัฐที่ยังมีจ�ำนวน
ไม่มากและมีแนวโน้มลดลง เบี้ยความพิการที่ไม่เพียงพอ
ต่ อ การด� ำ รงชี วิ ต ของคนพิ ก าร การเข้ า ไม่ ถึ ง ธุ ร กรรม
ทางการเงิน อุปสรรคในการเข้าถึงบริการขนส่งสาธารณะ
และข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานของรัฐ การขาดข้อมูล
ทางสถิติและมาตรการที่มีประสิทธิผลในการป้องกันและ
คุ้มครองสตรีและเด็กหญิงพิการที่ถูกล่วงละเมิดทางเพศ
นอกจากนี้ ยังมีอุปสรรคในการเข้าถึงสิทธิในกระบวนการ
ยุติธรรมและปัญหาทัศนคติเชิงลบที่น�ำไปสู่การละเมิด
และเลือกปฏิบัติต่อคนพิการ
สิทธิสตรีและความเสมอภาคทางเพศ
ในภาพรวมปี 2565 รัฐบาลมีความก้าวหน้า
ในการก�ำหนดมาตรการขจัดความรุนแรงทีเ่ กิดขึน้ ต่อผูห้ ญิง
3/14/23 8:40 PM