รายงานผลการประเมินสถานการณ์
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี 2565
การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
2. หลักประกันรายได้
ในปี 2565 รัฐบาลโดย สธ. มีมาตรการในการ
ดูแลสุขภาพผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงเพื่อฟื้นฟูสุขภาพ
ของผู้สูงอายุโดยร่วมกับเครือข่ายในระดับพื้นที่ ตลอดจน
ด�ำเนินการเสริมสร้างให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่
พึงประสงค์ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 มีผู้สูงอายุได้รับ
บริการเพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่าจากปีก่อนหน้า รวมทั้งมีความ
พยายามในการเข้าถึงผูส้ งู อายุเพือ่ ให้บริการสุขภาพในช่วง
การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 จึงถือว่าเป็นการด�ำเนินการ
ที่สอดคล้องกับกติกา ICESCR ข้อ 12 ที่ก�ำหนดให้รัฐ
รับรองสิทธิของทุกคนที่จะมีสุขภาพกายและสุขภาพจิต
ตามมาตรฐานสูงสุดเท่าทีเ่ ป็นไปได้ และด�ำเนินการให้สทิ ธิ
ดังกล่าวเป็นจริงอย่างสมบูรณ์ อย่างไรก็ตาม ในช่วงของ
การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ผู้สูงอายุอาจเข้าไม่ถึง
บริ ก ารสุ ข ภาพเนื่ อ งจากสถานพยาบาลไม่ มี บุ ค ลากร
เพียงพอที่จะดูแลผู้ป่วย จึงอาจมีผลกระทบต่อผู้สูงอายุ
บางรายได้ (โปรดดู ร ายละเอี ย ดเพิ่ ม เติ ม ในหั ว ข้ อ
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19)
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
ข้อเสนอแนะในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชน
กสม. เห็นควรมีข้อเสนอแนะต่อรัฐบาล โดย สธ.
พม. และ มท. ให้เร่งจัดท�ำมาตรการหรือแนวทางในการ
ดูแล ส่งเสริม พัฒนา สนับสนุนและฟื้นฟูสุขภาพกลุ่ม
วัยแรงงานเพื่อเตรียมความพร้อมสู่วัยผู้สูงอายุ พร้อมทั้ง
ส่งเสริมความรูแ้ ละพัฒนาศักยภาพด้านการดูแลผูส้ งู อายุที่
มีภาวะพึ่งพิงแก่อาสาสมัครบริบาลท้องถิ่น ทีมสหวิชาชีพ
และเครือข่ายในระดับชุมชนเพือ่ ให้ผสู้ งู อายุได้รบั การดูแล
ด้านสุขภาพอย่างเหมาะสม
001-234 V9 CS6.indd 103
103
ผู ้ สู ง อายุ จ� ำ นวนมากยั ง ขาดรายได้ เ พี ย งพอ
ในการด�ำเนินชีวิตที่มีคุณภาพ จากผลส�ำรวจข้อมูลจาก
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลั ย มหิ ด ล
พบว่า ผูส้ งู อายุสว่ นใหญ่พงึ่ พารายได้จากเบีย้ ยังชีพผูส้ งู อายุ
ของรัฐบางส่วนรับเงินจากบุตรหลาน หรือต้องท�ำงาน
หารายได้เลี้ยงชีพ445 นอกจากนี้ มีรายงานว่าประเทศไทย
มีแรงงานนอกระบบมากกว่า 20 ล้านคน ทีย่ งั ไม่มหี ลักประกัน
ด้ า นรายได้ ย ามชราภาพ และมี เ งิ น ออมที่ ไ ม่ เ พี ย งพอ
เมื่อมีอายุสูงขึ้นจึงขาดหลักประกันรายได้ที่เพียงพอต่อ
การมีคณ
ุ ภาพชีวติ ทีด่ ี446 ท�ำให้กลุม่ ผูส้ งู อายุเป็นประชากร
ที่มีอัตราความยากจนสูงที่สุดถึงร้อยละ 11 ของจ�ำนวน
ผูส้ งู อายุทงั้ หมด โดยมีรายได้เพือ่ ใช้จา่ ยครัวเรือนเฉลีย่ ไม่ถงึ
3,000 บาท/คน/เดือน และพบว่าผู้สูงอายุจะเป็นกลุ่มที่
สูญเสียรายได้จากการขาดอาชีพ พื้นที่ค้าขาย หรือถูกลด
เงินเดือน โดยเฉพาะผูส้ งู อายุทอี่ ยูใ่ นเมือง รวมถึงการได้รบั
สวั ส ดิ ก ารเบี้ ย ยั ง ชี พ ผู ้ สู ง อายุ แ ละหลั ก ประกั น รายได้
ผูส้ งู อายุยงั ไม่เพียงพอต่อการด�ำเนินชีวติ ของผูส้ งู อายุ ซึง่ อาจ
น�ำไปสู่ปัญหาความเหลื่อมล�้ำและปัญหาคุณภาพชีวิต447
ในปี 2565 ครม. อนุมัติแผนปฏิบัติการด้าน
ผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2566 - 2580) เพื่อใช้เป็นกรอบ
บูรณาการการท�ำงานรองรับสังคมสูงวัย โดยมีแผนการ
เตรียมความพร้อมของประชากรก่อนสูงวัย การยกระดับ
คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุทุกมิติอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม
การปฏิรปู และบูรณาการระบบบริหารเพือ่ รองรับสังคมสูงวัย
อย่างมีคุณภาพ และการเพิ่มศักยภาพการวิจัยการพัฒนา
เทคโนโลยีและนวัตกรรมรองรับสังคมสูงวัย448 นอกจากนี้
ได้เห็นชอบให้จ่ายเงินช่วยเหลือพิเศษผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น
100 - 250 บาท จากอัตราเดิมเพือ่ บรรเทาผลกระทบด้าน
เศรษฐกิจในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19
แก่ ผู ้ สู ง อายุ ที่ ล งทะเบี ย น จ�ำนวน 10,896,444 ราย
3/14/23 8:40 PM