102
ส�ำหรับสถานการณ์ด้านสิทธิผู้สูงอายุที่ส�ำคัญ
ในปี 2565 มีดังนี้
1. สิทธิในสุขภาพ
สถานการณ์ ปัญหาหรืออุปสรรค
ผู้สูงอายุเมื่ออายุเพิ่มมากขึ้นส่งผลให้การท�ำงาน
ของระบบต่าง ๆ ในร่างกายเสื่อมถอยลง และบางราย
มีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ส่งผลต่อสุขภาพท�ำให้ผู้สูงอายุ
ส่วนใหญ่ป่วยด้วยโรคที่ไม่ติดต่อแต่มีภาวะเรื้อรัง ได้แก่
โรคความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคเบาหวาน
โรคสมองเสือ่ ม อาการปวดข้อและปวดหลังเรือ้ รัง427 นอกจากนี้
สถานการณ์ ที่ มี ทั้ ง โรคเกิ ด ใหม่ แ ละโรคอุ บั ติ ซ�้ ำ ท� ำ ให้
ผูส้ งู อายุมแี นวโน้มอยูใ่ นภาวะพึง่ พิงเพิม่ ขึน้ 428 ในขณะทีม่ ี
รายงานว่าผู้สูงอายุต้องอยู่คนเดียว หรืออยู่ตามล�ำพังกับ
คูส่ มรสสูงขึน้ อีกทัง้ คาดการณ์วา่ ในอนาคตอาจขาดแคลน
บุคลากรท�ำหน้าที่ดูแลผู้สูงอายุ จึงต้องพึ่งพาเทคโนโลยี
และนวัตกรรมในการดูแลผูส้ งู อายุ429 นอกจากนี้ จากข้อมูล
ของกรมควบคุมโรคพบว่าผู้สูงอายุมีความเสี่ยงในการ
เสียชีวิตสูงเมื่อติดโรคโควิด 19 และได้รับผลกระทบ
ทางด้านจิตใจ430 โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่พักอาศัยอยู่ตาม
ล�ำพังและบางรายประสบความยากล�ำบากในการเดินทาง
ไปโรงพยาบาล 431 กรมกิ จ การผู ้ สู ง อายุ (ผส.) จึ ง มี
ความพยายามในการดูแลผู้สูงอายุในช่วงการแพร่ระบาด
ของโรคโควิด 19 ให้ทวั่ ถึงด้วยกลไกศูนย์เรียนรูว้ ถิ ใี หม่เพือ่
การดู แ ลผู ้ สู ง วั ย หลั ง ภั ย โควิ ด 19 โดยศู น ย์ พั ฒ นา
คุ ณ ภาพชี วิ ต และส่ ง เสริ ม อาชี พ ผู ้ สู ง อายุ อาสาสมั ค ร
พัฒนาสังคมและความมัน่ คงของมนุษย์ และกลุม่ จิตอาสา
และชุมชนในพื้นที่432
ในปี 2565 สธ. ได้จัดท�ำแผนพัฒนาและสร้าง
ศักยภาพคนไทยทุกกลุ่มวัย (ด้านสุขภาพ) โดยมุ่งให้
ประชากรสูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์433และ
พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ434 มีระบบ
การส่งเสริมสุขภาพดูแลผู้สูงอายุระยะยาว (long-term
care) และผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง435 ให้ได้รับการดูแล
001-234 V9 CS6.indd 102
ตามแผนดูแลรายบุคคล (care plan)436 โดยน�ำระบบ
ส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ437 การประเมินคัดกรองปัญหา
สุขภาพขัน้ พืน้ ฐาน438 และระบบส่งเสริมสุขภาพผูส้ งู อายุ439
มาใช้ในการดูแล ส่งเสริม พัฒนา สนับสนุนฟื้นฟูผู้สูงอายุ
และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง รวมถึงท�ำงานร่วมกับอาสาสมัคร
บริบาลท้องถิน่ ทีมสหวิชาชีพ และเครือข่ายในระดับชุมชน
แบบมีส่วนร่วมให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพที่ดี มีคุณภาพชีวิตที่ดี
และมีอายุยืนยาว440 ทั้งนี้ สธ. ได้ให้การดูแลผู้สูงอายุ
��ามแผนดูแลรายบุคคลอย่างต่อเนื่อง และจากรายงาน
ผลการด�ำเนินการพบว่ามีผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงเข้าร่วม
โครงการดูแลผู้สูงอายุในระยะยาวในปีงบประมาณ พ.ศ.
2565 จ�ำนวน 397,503 คน441 เพิม่ ขึน้ จากจ�ำนวนผูส้ งู อายุ
ในปีก่อนหน้าที่มีจำ� นวน 140,889 คน442
นอกจากนี้ สธ. ยังได้จัดท� ำโครงการส่งเสริม
สุขภาพผู้สูงอายุภายใต้แผนบูรณาการเตรียมความพร้อม
เพื่อรองรับสังคมผู้สูงวัย ประจ�ำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
ได้ แ ก่ โครงการสร้ า งเสริ ม ระบบการดู แ ลสุ ข ภาพ
เพือ่ รองรับสังคมสูงวัยแบบบูรณาการ โครงการส่งเสริมให้
ผู้สูงอายุเข้าถึงระบบสุขภาพ443 และโครงการส่งเสริม
สุขภาพผู้สูงอายุด้วยการแพทย์แผนไทย และการแพทย์
ผสมผสาน โครงการพัฒนาและสร้างเสริมศักยภาพคนไทย
กลุ่มวัยสูงอายุ โครงการเสริมสร้างสุขภาพจิตวัยสูงอายุ
และโครงการสร้ า งสั ง คมห่ ว งใยใส่ ใจสุ ข ภาพผู ้ สู ง อายุ
ซึ่งมีผู้เข้าร่วมโครงการดังกล่าวจ�ำนวน 4,347,845 คน444
ที่มา: กรมกิจการผู้สูงอายุ
3/14/23 8:40 PM